Кіріспе

Филиппин сенаторы, баскетбол жаттықтырушысы және баскетболшы Роберт Винсент Салазар Жаворски аға 2005 жылы PBA Даңқ залына енгізілді.

Ерте өмір және колледж мансабы

Ол поляк текті американдық әкесі Теодор Винсент Джаворски мен илокано текті филиппин анасы Илюминада Баутиста Салазардың отбасында дүниеге келген. 1966 жылы Джаворски елдің намысын қорғау үшін Бангкок Азия ойындарына жіберілген әуесқой құраманың құрамына енді. Келесі жылы Оңтүстік Кореяның Сеул қаласында өткен Азия баскетбол чемпионатында (қазіргі FIBA Азия кубогы) ел атынан өнер көрсетіп, Джаворски бастаған Филиппин құрамасы төңкерілген елдің есебінен алтын медаль жеңіп алды.

Әуесқой мансап

1967 жылы ол Карлос Лойзаганың басшылығымен Елизальдеге тиесілі YCO Painters командасына қосылды. Ол 1967 жылғы Ұлттық ағалар және Ұлттық шақыру турнирлерінде (екеуі де YCO жеңіп алған) YCO үшін ойнады. 1972 жылғы Олимпиадаға RP құрамасына баруға екі үміткер алғаш рет ұлттық командаға ілікпеді. Екі ойыншының талантына байланысты, олар 1973 жылы құрамаға қайта қабылданды және жапон құрамасына қарсы өткен көрсету матчында Meralco үшін соңғы рет ойнады, олар жеңіске жетті. Кейін екеуі 1973 жылғы ABC чемпионатында Филиппин ұлттық құрамасы үшін ойнады. Жаворски Рейносо, Фрэнсис Арнаис, Рамон Фернандес және Уильям "Бодж" Адорнадомен бірге команданың жетекші қорғаушысы болды. Команданың құрамында Рохелио "Тембонг" Меленсио, Дэвид "Дэйв" Регуллано, Розалио "Йоонг" Мартирес, Мануэль "Манни" Панер, Альберто "Абет" Гидабен, Хайме "Джимми" Мариано және Рикардо "Жой" Клеофас та бар еді. Осы кезде оған ойын комментаторы Уилли Эрнандес "Big J" лақап атын берді, бұл лақап Оскар Робертсонға берілген "Big O" есімімен сабақтастық еді, себебі Жаворски оның стилінде ойнады. Жаворски мен Рейносо, сондай-ақ бұрынғы Meralco ойыншылары Форт Акунья, Фрэнсис Арнаис және Орландо Баузон жаңа құрылған Komatsu Komets (кейін Toyota Comets деп аталды) командасының ядросын құрады. Жаворски команданың тактикалық жетекшісі болды және Comets командасын 1973 жылғы MICAA титулына жеткізді. Рейносо, Жаворски және Армаиз 1973 және 1974 жылдардағы RP құрамаларына ABC кубогын қайтаруға және 1974 жылғы FIBA Әлем Чемпионатына қатысты. Жаворски 1975 жылы PBA ойыншысы болды, ал Toyota Comets сол жылы құрылған лиганың негізгі командаларының біріне айналды. Жаворскидің алғашқы командаластары Арнаиз, Рейносо, Фернандес, Рейносоның інісі Кристино (Тино), Родольфо "Омпонг" Сегура, Оскар Роша, Хоакин "Джейк" Рохас және Орландо "Орли" Баузон болды.

Тойота (1973 1984)

Жаворски 10 жыл (1973–1983) «Тойота» франшизасының құрамында болды. Ол команданың мойындалған көшбасшысы және «Тойотаның» тоғыз PBA чемпионатындағы маңызды ойыншысы болды. 1978 жылы ол «Ең құнды ойыншы» атағын жеңіп алды. Жаворскинің MVP көрсеткіштері оның ең жақсы маусымы деп санауға лайық, орташа есеппен ойын барысында 20 ұпай, 12 нәтижелі пас және 9 ребоундқа жуық нәтиже көрсеткен. Бұл биіктігі шектеусіз импорттық ойыншылардың қатысуына қарамастан, олармен бірге және қарсы ойнап жетістікке қол жеткізді. Үстемдік үшін бәсекелес ең жақын көрсеткіш – Рамон Фернандестің 1984 жылғы «Бир Хаузен» клубындағы жарқын маусымы, онда «Эль Президенто» орташа есеппен 27 ұпай, 15 ребоунд және 9,9 нәтижелі пас берген. Айырмашылығы, Жаворски (Фернандес және Арнаизбен бірге) сол маусымда «Тойота» командасын екі чемпионатқа (Ашық чемпионат және АФК) жеткізсе, Фернандес 1984 жылы «Бир Хаузен» үшін титул жеңе алмады. Ол сондай-ақ 1000 шабуылдық және 2000 қорғаныс ребоундын жинаған алғашқы ойыншы болды. Ол сонымен қатар PBA-ның барлық уақыттағы нәтижелі пас берушісі. 1967 жылы Жаворски мен тәжірибелі халықаралық ойыншы Нарсисо Бернардо «Мифтік Бестікке» енді.

Женебра Сан-Мигель (1984-1998)

1983 жылғы маусым соңында «Toyota» командасы таратылғаннан кейін, команда «Basic Holdings, Inc.» компаниясына сатылды, бұл компания «Asia Brewery»-нің иесі болып табылады. Жаворски «Beer Hausen» командасына қосылу идеясына келіспеді, өйткені бұл компанияның бренді, «Basic Holdings» компаниясының өкілдеріне лайықты құрмет көрсетілмей жасалған сату деп ойлады. Жаворски сатуды «фарс» деп сипаттап, өзі сияқты ойыншылар «килограмммен» сатылмауы керек екенін мәлімдеді. Сол кезде «Beer Hausen» командасы Жаворскидің екінші планда қалуымен Фернандесті команданың франшизалық ойыншысы етіп тағайындауға ниеттенді. Ақырында, сол кездегі PBA президенті Карлос «Honeyboy» Паланка III PBA тарихындағы ең даулы және маңызды шешімді қабылдады. PBA-да «Gilbey’s Gin» (кейін «Ginebra San Miguel») иеленетін «La Tondeña, Inc.» компаниясының иесі Паланка Жаворски мен оның жақын досы Арнаизді командаға қабылдауға шешім қабылдады. Бұл «Ginebra» командасының филиппин баскетбол тарихындағы ең танымал командаға айналуының негізгі факторы болды, ал Жаворски оның алдында тұрды. Жаворски мен Арнаиз 1984 жылғы маусымның алғашқы турында, «All Filipino» турнирінде, күшті «Crispa» командасына қарсы ойынды жеңіп, екінші орынға шықты, соның арқасында команданың бұрынғы беделі жаңарды. «Gilbey’s Gin» командасын бұрын Жаворскидің MICAA кезеңіндегі қарсыласы болған Артуро «Turo» Валензона басқарды. Билік үшін күрес күшейді, нәтижесінде 1985 жылғы маусымның басында Валензона мен Жаворскинің серіктестігі аяқталды. Жаворски «Ginebra San Miguel» командасының ойыншы-жаттықтырушысы болды, ал Валензона 1986 жылғы маусымда «Tanduay Rhum Makers» командасына ауыстырылды. Жаворскидің ойыншы-жаттықтырушы ретінде алғашқы жеңісі 1986 жылғы ашық турнирде болды, ол импорттық ойыншылар Майкл Хакетт пен Билли Рэй Бейтспен бірге турнирдің финалында бұрынғы «Crispa» командасының ойыншылары Абет Гвидабен (Фернандес орнына «Tanduay» командасынан ауыстырылған) және Атой Ко, сондай-ақ импорттық Майкл Янг пен Гарольд Килингтің құрамындағы «Manila Beer» командасын жеңді. Жеті ойындық серияның төртінші ойынында Жаворски «Manila Beer» командасын 145:135 есебімен жеңіп, екі қосымша уақыт ойнады, соның арқасында команда 3:1 есебімен алға шықты. Сол кезде Жаворски 40 жаста болды, бірақ бір ойында ең көп ойнаған жергілікті ойыншы ретінде PBA рекордын жасады, кейіннен Жаворскидің үйлену тойындағы куәсі Зандро «Jun» Лимпот 1993 жылы «Sta. Lucia Realtors» командасы үшін үш қосымша уақыт ойнаған ойында 60 минут ойнап, бұл көрсеткішті жаңартты. Бір қызығы, Жаворски PBA ойынында ең аз уақыт ойнаған PBA рекордын да иеленеді, ол бір секундты құрайды. 1996 жылы «Alaska Milkmen» командасына қарсы өткен ойында, ойынның соңына бір секунд қалғанда, екі ұпайдан қалып қойған «Big J» өзін кіріп жатқан допты басқаруға жіберді. Допты беру сәтті болғанымен, команда оны ұпайға айналдыра алмады және ойынды ұтырып алды. 1988 жылы Жаворски өзінің алғашқы және жалғыз «All Filipino» чемпионатын жеңіп алды, бұл «Purefoods Hotdogs» командасына қарсы өткен даулы ойын болды, оны бұрынғы (ашық) турнирде команданы жаттықтырған Рамон Фернандес басқарды. Жаворски мен Фернандес 1983 жылы «Toyota» командасы тарағаннан бері қақтығысқа түсіп, бұл олардың ажырасымының шыңы болды. Финалдың бірінші ойынында «Anejo Rum» командасы «Purefoods» командасын жеңіп, серияда алғашқы басымдыққа ие болды. «Purefoods» командасының иесі Хайме Зобель Де Аяла және президенті Ренато Бухаин Фернандесті бірінші ойында лайықты ойнамағаны үшін айыптап, оны бүкіл серияда орынбасарлыққа отырғызды. Осы даулы жағдайдан кейін «Anejo Rum» командасы серияны 3:1 есебімен жеңіп алды, соның ішінде Жаворски командасының ең үздік ойыншысы атанған төртінші шешуші ойын болды, ол командасы үшін 28 ұпай жинады. 1989 жылы Жаворски мен Фернандес ұзақ жылдарға созылған қақтығысты аяқтап, татуласты. Бір қызығы, бұл оқиғаға олардың қарсыласы «Crispa» командасының жаттықтырушысы Бэби Далупан көмектесті. 1989 жылы «Жұлдыздар» ойынында Жаворски мен Фернандестің «Ветерандар» командасын жаттықтырған Далупан екеуін ойыннан кейін қол алысуға шақырды, нәтижесінде олар «Ветерандар» командасын «Жаңадан келгендер» және «Екінші курс студенттері» командасынан екі ұпаймен жеңіске жеткізді, есеп 132:130 болды. Ойынның соңғы 4 секундінде Жаворски допты соққыға түсіріп, Фернандеске пас берді, ол Бенджи Парасты басып өтіп, екі ұпайлық жеңіске жеткізді. Жаворски ұлттық құраманың жаттықтырушысы болып тағайындалғаннан кейін, Фернандесті 1990 жылғы Азия ойындарында Қытайдың Пекин қаласында Филиппиннің атынан өнер көрсету үшін таңдады. Фернандес Жаворскинің команданы басқаруға таңдаған 12 ойыншының бірі болды. Басқалары - Парас, Альвин Патримонио, Аллан Кайдич, Самбой Лим, Ив Дигнадиче, Гектор Кальма, Ронни Магсанок, Зальди Реалбит және «Anejo» командасымен бірге «Big J» ойыншылары. Бұл команда Қытаймен финалда 90:76 есебімен жеңіліп, күміс жүлдеге ие болды. 1991 жылы Жаворски «Formula Shell» командасын жеңіп, ашық турнирде үшінші титулын жеңіп алды. Шешуші ойында Жаворски ойынның соңына 4 секунд қалғанда Руди Дистритоға допты пас берді. Дистрито Парастың қолынан өткен қиын, бұралаң, тепе-теңдігін жоғалтқан және құлап жатқан соққы жасады, нәтижесінде екі ұпаймен жеңіске жетті, бұл миллиондаған «Ginebra» жанкүйерлерін қуантты. Жаворски 13 ұпай, 7 допты қайтару және 8 пас беріп, 45 жастағы адам үшін сирек кездесетін жан-жақты ойын көрсетті. Бұл PBA тарихында команданың 3:1 есебімен жеңіліске ұшырағаннан кейін чемпионатты жеңіп алған алғашқы жағдай болды. 1992 жылдан 1995 жылға дейін «Ginebra» командасы бюджеттік шектеулерге байланысты құрғақшылыққа ұшырады. Жаворски осы кезеңде беделділікке қол жеткізу үшін тәжірибелі және жаңадан келген ойыншылармен жұмыс істеді. 1995 жылы Жаворски ең үлкен ұлы Роберт Жаворскиді жаңадан келгендердің екінші турында қабылдап, PBA рекордын жасады, нәтижесінде әке мен ұл бір командада ойнады. Алайда, екеуі де бірге ойнаған жоқ, Жаворски команданы жаттықтырумен қанағаттанды, ал Роберт кішкентайы басты құрамға кірді. 1996 жылы «Ginebra» командасы үшін жаңа өрбу пайда болды, қазір «Ginebra Na!» деп аталды. Ұзақ жылдар бойы супер жаңадан келген Марлоу Акиноны күткеннен кейін, ол 1996 жылғы жаңадан келгендердің ең үздік ойыншысы болды. Ол сондай-ақ 1995 жылғы Оңтүстік-Шығыс Азия ойындарында ұлттық құрамамен алтын жүлде жеңіп алғаннан кейін «Bal David»-ты бос агенттер қатарынан алды. Дэвид сондай-ақ «PBL» турнирінің атақты ойыншысы болды, ол 1995 жылы «Stag» командасын екі чемпиондыққа жеткізді. Бірақ 1996 жылы «Alaska» командасының жылы болды, ал «Gordon’s Gin» командасы үшінші және соңғы турнирде жеңіліске ұшырады. Алайда, 1997 жылы Жаворски өзінің төртінші жүлдесін жеңіп алды, «Alaska Milkmen» командасын жеңіп, 1997 жылғы комиссар кубогының чемпионы атанды. Команда 6 ойында жеңіске жетті, соның ішінде финалдық ойында 126:94 есебімен жеңіске жетті. Жаворски 1998 жылдың сәуір айына дейін команданың жаттықтырушысы болып қалды, содан кейін мамыр айында Филиппин Сенатына сайлауға түсу ниетін жариялады. Жаворски Сенат сайлауында 8-ші орынды иеленді, нәтижесінде Республиканың сенаторы болған бірнеше баскетболшылардың қатарына қосылды, бұрынғы Амбросио Падилла мен Фредди Веббтің ізімен. Фернандес 1995 жылғы сайлауда Сенатқа сайлауға түсті, бірақ 19-шы орынды иеленді. Сенатор болып жарияланғаннан кейін Жаворски ұзақ жылдар бойы көмекшісі болған Кирино «Rino» Салазарға жаттықтырушылық міндетін тапсырды, сондай-ақ баскетболдан уақытша демалыс алды. Бірақ 1999 жылы «Ginebra» командасының иесі Эдуардо «Danding» Кохуанко, кіші, Жаворскидің «Ginebra» командасындағы ойыншы-көмекшісі ретінде Аллан Кайдикті тағайындағанын жариялағанда дау пайда болды. «Big J» бұл шешімге келіспеді және бас жаттықтырушы лауазымынан кетті.

PBA логотипі

НБА логотипі Джерри Уэст дриблинг жасап тұрған фотосуретінен шабыттанған болатын. 1993 жылы PBA логотипін де Жаворскидің дриблинг позындағы силуэтімен жаңартты.

PBA қайтарымы

The Philippine Daily Inquirer және Manila Times 2007 жылдың 13 ақпанында Жаворскидің 2007 жылғы PBA Fiesta конференциясында Air21 Express немесе Talk 'N Text Phone Pals командаларының бас жаттықтырушысы ретінде PBA-ға қайта оралу мүмкіндігі туралы хабарлады, бірақ келісімшарт ұсынысы жасалмастан бұрын келіссөздер тоқтап қалғандықтан ол ұсынысты қабылдаудан бас тартты. Турнирден кейін Жаворски мен Air21 басшылығы арасында келіссөздер қайта басталды. Дегенмен, Ноли Иала лига комиссары лауазымынан кеткеннен кейін, Жаворски осы лауазымға тағайындалуға үміткерлердің бірі ретінде қарастырылды, бірақ ешқандай ұсыныс түспеді. Соңында Жаворски екі ұсыныстан да бас тартып, отбасымен бірге жеке өмірге шығуды жөн көрді.