Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Филиппиндік баскетболшы (1962–2023)
Filipino basketball player (1962–2023)
Авелино "Самбой" Боромео Лим кенже (1 сәуір 1962 – 23 желтоқсан 2023), "Скайуокер" лақап атымен белгілі, Филиппин баскетбол ассоциациясының филиппиндік кәсіби баскетболшысы және 1980-ші, 1990-шы жылдары ұлттық құраманың жиі қатысушысы болған. Биік секіріп ойнайтын шабуылшы ретінде, ол себетке жасаған әдемі әрі кейде қауіпті шабуылдарымен, акробатикалық соққыларымен, ауада ұзақ тоқтауларымен немесе допты сығып салуларымен ерекше көзге түсті. Бес рет All-Star атанған және екі рет PBA Mythical Team құрамына енгенімен, көптеген жарақаттары салдарынан толық маусымды аяқтамағандықтан Ең құнды ойыншы сыйлығын жеңе алмады.
Avelino "Samboy" Borromeo Lim Jr. (April 1, 1962 – December 23, 2023), nicknamed "The Skywalker", was a Filipino professional basketball player of the Philippine Basketball Association and many time national player in the 1980s and 1990s. As a high flying wing, he distinguished himself with his flamboyant and often dangerous forays to the basket, punctuated by acrobatic shots, hang time moves, or slam dunks. A five time All Star and two time PBA Mythical Team selection, he did not however win a Most Valuable Player Award because he did not get to complete a full season due to the many injuries he sustained on the court.
Мансап
Лим 15 жасында Кесон қаласындағы Phil Am Life Homes баскетбол алаңында ойнап жүргенде бұрынғы баскетболшы Джун Селис байқап алды. Осыдан кейін ол спорттық стипендияларға ие болды, бұл оның әкесі, доктор Авелино Б. Лим аға, кіші Лим орта мектепке қадам басқанда коронарлық тромбоз салдарынан қайтыс болғандықтан, оған көмектесті.
Lim was discovered at 15 years old while playing on the courts of Phil Am Life Homes in Quezon City by former basketball player, Jun Celis. This subsequently led to athletic scholarships, which were helpful given that his father, Dr. Avelino B. Lim Sr., died due to coronary thrombosis just as the younger Lim was entering high school.
Әуесқой мансап
Сан-Бедадағы орта мектепті бітіргеннен кейін Самбой 1982 жылы NCAA-да ойынға түсуден бұрын бір жыл Летранда тұрды. Тіпті Летран Найтс командасының бірінші курс студенті болғанда да, Самбой Летранның чемпиондық командасының маңызды бөлігі болды. Ол NCAA-ның ең құнды ойыншысы сыйлығын жеңіп алар еді, егер оның командаласы Джерри Гонзалес маусым соңында көрсеткен өте табысты ойындары мен Летранның соңғы екі матчтағы батырлығы оған бұл мүмкіндікті бермегенде. 1983 жылы Лим Сан-Себастьян Стэгс командасына қарсы өткен "Астма сериясымен" есінде қалды, онда ол чемпионаттың барлық кезеңінде астмамен күресті. Үш ойындық серияда 1–0 есебімен қалып қойған Лимді 2-ші ойынға Санто-Томас университетінің ауруханасынан шақырып әкелді, ол 12 ұпай жинап, Стэгс командасын жеңді, ал шешуші 3-ші ойында 20 ұпай жинады. Самбойдың алғашқы кәсіби командасы 1986 жылы Филиппиннің әуесқой баскетбол лигасының бірінші турниріндегі Лхуиллиер зергерлері болды. Ол Хохо Ластимоса мен Аль Солиспен бірге команданы жеңіске жеткізді.
After high school in San Beda, Samboy spent a year's residence at Letran before finally seeing action in the NCAA in 1982. Even as a first year varsity player for the Letran Knights, Samboy was already a vital cog of Letran's championship team. He would have won the NCAA Most Valuable Player award if not for his teammate, Jerry Gonzales, whose late season push and heroics in Letran's last two games won him the coveted plum. In 1983, Lim was remembered for the "Asthma series" against the San Sebastian Stags, where he had asthma throughout the championship series. Trailing the best of three series 1–0, Lim was fetched from the University of Santo Tomas Hospital on Game 2 to score 12 points, routing the Stags, then scored 20 points in the title clinching Game 3. Samboy's first commercial team was the Lhuillier Jewelers in the Philippine Amateur Basketball league First Conference in 1986. He spearheaded the ballclub to a title, together with Jojo Lastimosa and Al Solis.
Кәсіби мансап
1986 жылдың қыркүйегінде Лим Филиппин баскетбол қауымдастығында қайта құрылған «Сан-Мигель» командасының құрамына қосылды, бұл команда 1986 жылғы PBA ашық турнирінде «Магнолия сыры» деп аталды. Лим келесі екі маусым (1987–88) бойы жарақатқа бейім болды, бірақ «Сан-Мигель Бирмен» командасын 1988 жылғы PBA ашық турнирінің жеңімпазы етіп шығарды. Лимнің тамаша секіру қабілеті оған «Скайуокер» деген лақап атты әкелді, ал бұрынғы жарақаттары оның еңбекқорлықпен және керемет, түсініксіз лақтырулармен ойнауына кедергі болмады. 1989 жылғы PBA ашық турнирінің басында 11 ойынды өткізіп алған Самбой, сол маусымда барлығы «тек» 18 ойынды қана өткізді, сол жылы «Сан-Мигель Бирмен» командасы үлкен жүлдеге ие болды, ал Лим команданың үшінші ең көп ұпай жинаған ойыншысы болды (15.2 ұпай, маусымдағы лигада 13-ші орын). 1990 жылы Лим жарақатсыз маусымды өткізді. Бұл оның «Сан-Мигельдің» ең көп ұпай жинаған ойыншысы болуына әкелді. Лим 2-ші PBA All-Star ойынында 42 ұпай жинады және «Ең құнды ойыншы» атанды. Ол Қытайдың Пекин қаласында өткен Азия ойындарындағы RP құрамасының құрамына енді және Азия ойындарының символдық бес ойыншысы тізіміне ілікті. Егер команда үшінші турнирде жақсы өнер көрсеткен болса, Самбой PBA-да алғаш рет символдық бес ойыншының қатарына кіре алатын еді. Дегенмен, «Скайуокер» деп жиі аталатын, сондай-ақ «Аждаһа» лақабымен танылған ол символдық он ойыншы тізіміне қанағат тұтты. 1993 жылы ол өзінің үлгілі мінез-құлқы үшін алғашқы спорттық рух сыйлығымен марапатталды. Лим екі рет (1990 және 1993) символдық екінші команданың құрамына енді. Оның керемет ойынын тамашалау – ләззат, және ол әуедегі маневрлерінің арқасында әрдайым жанкүйерлердің сүйіктісі болды. Алайда, осы адамдық шектеулерден асып түсетін қабілеттерінің салдарынан Лим PBA карьерасын тоғыз маусыммен ғана шектеді. MVP сыйлығын ешқашан жеңіп алмағанына қарамастан, жанкүйерлер оны «Нағыз MVP» деп есептейді. Ол өзінің мансабы бойы 9-шы нөмірлі жейде киді және тізеге дейін созылатын гетрейлер тақты, бұл оның кумирі Джулиус «Доктор Джей» Эрвингке деген құрметінің белгісі болды, тіпті ол бес фут он бір дюйм ғана болса да.
In September 1986, Lim was included in the line up of the comebacking San Miguel Beer in the Philippine Basketball Association, which the team to be known as Magnolia Cheese, in the 1986 PBA Open Conference. Lim was injury prone for the next two seasons (1987–88), although he led the San Miguel Beermen to the 1988 PBA Open Conference title. Lim's outstanding hang time earned him the monicker "Skywalker" and previous injuries did not stop him from playing with reckless abandon and coming up with acrobatic and unbelievable shots. Sat out 11 games early in the 1989 PBA Open Conference, Samboy missed "only" 18 games the whole season, the year San Miguel Beermen won the grand slam and Lim was the team's third leading scorer with 15.2 ppg (13th best in the league that season). Lim finally had an injury free season in 1990. This resulted in his emerging as San Miguel's leading scorer. Lim scored 42 points in the 2nd PBA All Star Game and was named Most Valuable Player. He was hands down choice as a member of the RP Team in the Asian Games in Beijing, China, and was selected in the Asian Games Mythical five. Samboy could have made it to the Mythical five in the PBA for the first time had his team fared better in the Third Conference. Nevertheless, the Dragon, as he was often called besides the Skywalker, settled for the Mythical Ten. In 1993, he was awarded with the first ever sportsmanship award for his exemplary behavior on the court. Lim was also a member of the Mythical Second Team Selection twice (1990 and 1993). His remarkable play was a joy to watch and he was a constant fan favorite because of his aerial maneuvers. However, also because of those seemingly inhuman skills, Lim suffered numerous serious injuries that limited his PBA career to just nine seasons. Despite the fact that he never won an MVP award, Lim was considered by fans as the "Real MVP." Throughout his career, he sported jersey no. 9 and wore knee high socks, his testament and tribute to his idol Julius "Dr. J" Erving even though he stood only five feet eleven inches tall.
Кейінгі мансабы мен зейнеткерлік демалысы
Лим 1997 жылы ПБА-дан зейнеткерлікке шықты. 1998 жылы Филиппин баскетбол лигасына қосылып, қонақ ретінде «Уэлкоат Хаус Пэйнтс» командасы үшін өнер көрсетті. 2000 жылы ол ПБА-ның 25 ең ұлы ойыншысының тізіміне енді. ПБА-дағы мансабының бар сағатында ол тек бір командада – «Сан-Мигель» сыра зауытында ойнады, кейін «Сан-Мигель» командасының менеджері болды. 2005 жылы ПБА жанкүйерлері оның қарқынды ойынын және шеберлігін тағы бір рет «PBA Greats Team» құрамында көруге мүмкіндік алды. ПБА-ның тарихи ойыны Аранета Колизейінде өтті, онда мыңдаған жанкүйерлер өзінің сүйікті аңыздарын және барлық уақыттағы ең ұлы ойыншыларды тамашалады. Лим сол ойында 29 ұпай жинады. 2016 жылдың 6 қазанында ПБА «Спорттық рух» сыйлығын оның құрметіне қайта атады, өйткені ол осы сыйлықтың алғашқы иегері болған. Бұл сыйлық ПБА ойыншысына, алаңда «спорттық рухтың жоғары идеалдарын – адал мінез-құлық, әділ ойын және тұтастық» көрсете білгені үшін беріледі.
Lim retired from the PBA in 1997. In 1998, he joined the Philippine Basketball League to play for the Welcoat House Paints in a guest appearance. In 2000, he was named into the PBA's 25 Greatest Players. In his entire PBA career, he played for only one team, San Miguel Beer, he later served as San Miguel team manager. In 2005, PBA fans had another chance to see him put his intensity and high wire forays back on the court as he suited up for the PBA Greats Team. The PBA Greatest Game was held in the Araneta Coliseum as thousands of fans watched their favorite legends and great players of all time play. Lim scored 29 points in that game. On October 6, 2016, the PBA renamed the Sportsmanship Award in his honor as he was the first recipient of the feat. It is given to a PBA player who most "exemplifies the ideals of Sportsmanship on the court – ethical behavior, fair play, and integrity".
Жеке өмір
Самбой Лим Дарлен Мари Берберабеге үйленген, ол бұрынғы Үй дамуы өзара қордың (ПАГ-ИБИГ қоры деп белгілі) бас директоры және Филиппин университетінің құқық колледжінің деканы болған. Берберабе мен Лим кейін ажырасты. Олардың жалғыз баласы, Джейми Кристин Берберабе Лим, 2019 жылғы Оңтүстік-Шығыс Азия ойындарының алтын медалінің иегері, summa cum laude дипломмен бітіруші және Филиппин университетінің Дилиман қаласындағы Ғылым колледжінің үздік түлегі (BS Математика).
Samboy Lim was married to Darlene Marie Berberabe, the former CEO of Home Development Mutual Fund otherwise known as the PAG IBIG Fund, and dean of University of the Philippines College of Law. Berberabe and Lim later separated. Their only child, Jamie Christine Berberabe Lim, is a 2019 SEA Games gold medalist, summa cum laude graduate, and valedictorian, (BS Mathematics) College of Science, University of the Philippines Diliman.
Ауру және өлім
Лимнің денсаулығы оның ойыншылық күндері мәселе болды, себебі ол корттағы трюктерінің салдарынан көптеген жарақаттар алды. Активті ойыннан зейнетке шыққаннан кейін, ол дене күшін сақтап қалу үшін салмақ көтеріп, жүгіріп, баскетбол ойнады. Одан бөлек, ол балалар үшін баскетбол клубын ашты. 2005 жылдың басында Самбой Лим баскетболдан жаттығу сабақтары мен жазғы лагерьлер өткізе бастады. Оның жаттығу бағдарламасы мен модульдері допты басқару, дриблинг, пас беру, лақтыру, қорғану және ойынға енгізу сияқты дағдыларды жетілдіруге бағытталған. 2010 жылы Самбой Лимнің ойыншыларды дамыту академиясы құрылды. Жазғы баскетбол лагерьлеріне қабылдау өте сәтті болды. Айынысы, ол 2014 жылдың қарашасында жүрек талмасынан қайтыс болғаннан кейін бағдарлама тоқтатылды. 2014 жылдың 28 қарашасында кешкісін, Пасигтегі Йнарес орталығында өткен PBA Legends көрсетілімінен кейін бірнеше минуттан соң есінен танып, жедел жәрдеммен ауруханаға жеткізілді. PBA-ның тағы бір көрнекті ойыншысы Нельсон Асайтононың сөзіне сүйенсек, Лим ойыннан алынып, алаңға шыққаннан кейін жаттығу жасап тұрғанда құлап кеткен. Ол комаға түсіп, алдымен Медициналық қаланың жансақтау бөліміне, кейін аралық күтім бөліміне жатқызылды. 2015 жылдың 14 қаңтарында ол комадан оянды және емдеу мен терапиясын жалғастыру үшін үйіне қайтарылды. Самбойдың тағдыры Самбой Лим заңының, яғни 10871 нөміріндегі Республикалық заңның немесе «Мектептердегі алғашқы көмек көрсету туралы заңның» қабылдануына себеп болды. 2015 жылы депутат және жаттықтырушы Йенг Гуяо ұсынған бұл заң жобасы Самбойдың құрметіне ұсынылды. Заңға сәйкес, мемлекеттік және жеке мектептердегі жоғары сынып оқушыларына алғашқы көмек көрсету немесе жүрек-өкпе реанимациясы (ЖӨР) бойынша оқыту жүргізіледі. Сол денсаулық сақтау төтенше жағдайынан кейін Самбой жылдар бойы тәулік бойы медициналық қызмет алып, дәрігерлер, физиотерапевтер және жеке медбикелер тобының тұрақты күтімінде болды. Лим 2023 жылдың 23 желтоқсанында 61 жасында дүние салды. Сан-Хуан-де-Летран колледжі, Ұлттық студенттер атлетикалық қауымдастығы және Филиппин баскетбол қауымдастығы Лимнің естелігіне арналған құрмет шараларын өткізді. Филиппин жүрек қауымдастығы да Лимге құрмет көрсетіп, оның ЖӨР заңына шабыт бергенін атап өтті.
Lim's health had been an issue during his playing days, with the numerous injuries he suffered as a result of his stunts on the court. After his retirement from active play, he kept himself fit by lifting weights, jogging, and playing basketball. He also set up a basketball clinic for children. In the early part of 2005, Samboy Lim started conducting basketball training classes and summer camps. His training regimen and modules focused on ball handling, dribbling, passing, shooting, lay ups, and defense. In 2010, the Samboy Lim Player Development Academy was created. Enrollment was highly successful especially for the summer basketball camps. Unfortunately, the program was discontinued when he suffered a heart attack in November 2014. On the evening of November 28, 2014, he was rushed to a hospital unconscious after collapsing just minutes after coming out of a PBA Legends exhibition game at the Ynares Center in Pasig. According to fellow PBA great Nelson Asaytono, Lim was doing some stretching on the sideline shortly after being pulled out of the game by Legends coach Bogs Adornado when he collapsed. He slipped into a coma and was first admitted to the Intensive Care Unit of the Medical City before he was later transferred to the intermediate care unit. On January 14, 2015, he slipped out of his comatose state and was brought home where he continued to receive treatment and therapy. Samboy's story became instrumental in the passage of the Samboy Lim Law, Republic Act 10871, or "The Basic Life Support Training in Schools Act". The Bill authored by Rep./Coach Yeng Guiao in 2015, was filed in honor of Samboy. The law provides for basic life support training or CPR in high school in public and private schools. Years after that medical emergency, Samboy continued to receive round the clock 24 hour medical care and was constantly being attended to by a team of medical specialists/doctors, physical therapists, and private nurses. Lim died on December 23, 2023, at the age of 61. Colegio de San Juan de Letran, the National Colleagiate Athletic Association, and the Philippine Basketball Association all feted tributes to Lim. The Philippine Heart Association also gave tribute to Lim as he was the inspiration for the CPR law.