Оқу нысандарының метадеректері: XML форматындағы дерек моделі, оқу материалдарын табуға, қайта пайдалануға және LMS жүйелерімен үйлесімділікке көмектеседі. IEEE 1484.12.1 стандарты.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мәліметтер моделі
Data model
Оқу объектісінің метадеректері – бұл әдетте XML форматында кодталған, оқу объектісін және оқу процесін қолдау үшін пайдаланылатын ұқсас цифрлық ресурстарды сипаттауға арналған деректер моделі. Оқу объектісінің метадеректерінің мақсаты – оқу объектілерін қайта пайдалану мүмкіндігін арттыру, оларды іздеуді жеңілдету және олардың өзара үйлесімділігін қамтамасыз ету, әсіресе онлайн оқуды басқару жүйелерінде (ОЖЖ). IEEE 1484.12.1 2020 – Оқу объектісінің метадеректері стандарты – бұл «оқу объектілерін» сипаттау үшін LTSC ұйымының қолдауымен жарияланған, халықаралық деңгейде мойындалған ашық стандарттың (Нью-Йорктегі Электр және электроника инженерлерінің стандарттар қауымдастығы институты жариялаған) ең соңғы жаңартылған нұсқасы. Сипатталатын оқу объектілерінің маңызды атрибуттарына: объектінің түрі; авторы; иесі; тарату шарттары; форматы; сондай-ақ оқыту немесе өзара әрекеттесу стилі сияқты педагогикалық атрибуттар жатады.
Learning Object Metadata is a data model, usually encoded in XML, used to describe a learning object and similar digital resources used to support learning. The purpose of learning object metadata is to support the reusability of learning objects, to aid discoverability, and to facilitate their interoperability, usually in the context of online learning management systems (LMS). The IEEE 1484.12.1 2020 – Standard for Learning Object Metadata is the latest revision of an internationally recognised open standard (published by the Institute of Electrical and Electronics Engineers Standards Association, New York) under the LTSC sponsorship for the description of “learning objects". Relevant attributes of learning objects to be described include: type of object; author; owner; terms of distribution; format; and pedagogical attributes, such as teaching or interaction style.
IEEE 1484.12.1 2002 оқу объектісі метадеректерінің стандарты
Стандартты әзірлеген IEEE жұмыс тобы оқу объектілерін стандарттың мақсаттары үшін «оқу, білім беру немесе оқыту үшін пайдаланылуы мүмкін кез келген цифрлық немесе цифрлық емес нысан» деп анықтады. Бұл анықтама көптеген сарапшыларға өте кең көрінгенімен, оның мақсаты оқу объектісінің оқулық немесе педагогикалық анықтамасын беру емес, LOM метадеректеріне пайдалы болуы мүмкін объектілердің кең класын ұсыну болды. IEEE 1484.12.1 – көп бөлімді стандарттың бірінші бөлігі және LOM дерек моделін сипаттайды. LOM дерек моделі оқу объектісінің қандай аспектілерін сипаттау керектігін және осы сипаттамалар үшін қандай сөздіктерді қолдануға болатынын анықтайды; сонымен қатар бұл деректер моделін қосымшалар немесе шектеулер арқылы қалай өзгертуге болатынын көрсетеді. Стандарттың басқа бөліктері LOM дерек моделінің байланысын анықтау үшін әзірленуде, яғни LOM жазбаларын XML және RDF (сәйкесінше IEEE 1484.12.3 және IEEE 1484.12.4) форматында қалай көрсетуге болатынын анықтау үшін. Бұл мақала XML немесе басқа байланыстарға қатысты мәселелерге емес, LOM дерек моделіне назар аударады. IMS Global Learning Consortium – IEEE Learning Object Metadata жобасын (ARIADNE Foundation-мен бірге) жасауға үлес қосқан және IMS Learning Resource Meta data спецификациясының (IMS LRM, нұсқалары 1.0 – 1.2.2) бөлігі ретінде деректер моделінің алғашқы нұсқаларын мақұлдаған халықаралық консорциум. IMS LRM-ді іске асырушылардың пікірлері мен ұсыныстары LOM-ті одан әрі дамытуға ықпал етті, нәтижесінде IMS LRM спецификациясының 1.2 нұсқасы мен LOM стандартында жарияланған арасында кейбір айырмашылықтар туды. IMS LRM спецификациясының 1.3 нұсқасы IMS LRM дерек моделін IEEE LOM дерек моделімен үйлестіреді және IEEE XML байланысын қолдану керектігін көрсетеді. Осылайша, енді біз «LOM» терминін IEEE стандартына және IMS спецификациясының 1.3 нұсқасына сілтеме жасағанда қолдана аламыз. IMS LRM спецификациясы сонымен қатар кең ауқымды жақсы тәжірибелер мен іске асыру нұсқаулығын, сондай-ақ IMS LRM XML байланысының ескі нұсқаларынан IEEE LOM XML байланысына метадеректер мысалдарына көшуге арналған XSL түрлендіруін ұсынады.
The IEEE working group that developed the standard defined learning objects, for the purposes of the standard, as being "any entity, digital or non digital, that may be used for learning, education or training." This definition has struck many commentators as being rather broad in its scope, but the definition was intended to provide a broad class of objects to which LOM metadata might usefully be associated rather than to give an instructional or pedagogic definition of a learning object. IEEE 1484.12.1 is the first part of a multipart standard, and describes the LOM data model. The LOM data model specifies which aspects of a learning object should be described and what vocabularies may be used for these descriptions; it also defines how this data model can be amended by additions or constraints. Other parts of the standard are being drafted to define bindings of the LOM data model, i. e. define how LOM records should be represented in XML and RDF (IEEE 1484.12.3 and IEEE 1484.12.4 respectively). This article focuses on the LOM data model rather than issues relating to XML or other bindings. IMS Global Learning Consortium is an international consortium that contributed to the drafting of the IEEE Learning Object Metadata (together with the ARIADNE Foundation) and endorsed early drafts of the data model as part of the IMS Learning Resource Meta data specification (IMS LRM, versions 1.0 – 1.2.2). Feedback and suggestions from the implementers of IMS LRM fed into the further development of the LOM, resulting in some drift between version 1.2 of the IMS LRM specification and what was finally published at the LOM standard. Version 1.3 of the IMS LRM specification realigns the IMS LRM data model with the IEEE LOM data model and specifies that the IEEE XML binding should be used. Thus, we can now use the term 'LOM' in referring to both the IEEE standard and version 1.3 of the IMS specification. The IMS LRM specification also provides an extensive Best Practice and Implementation Guide, and an XSL transform that can be used to migrate metadata instances from the older versions of the IMS LRM XML binding to the IEEE LOM XML binding.
Қатысушы спецификациялар
Көптеген метадеректер спецификациялары бар; ерекше қызығушылық тудыратыны – Дублин негізгі метадеректер элементтері жиынтығы (әдетте Simple Dublin Core деп аталады, ANSI/NISO Z39.85 – 2001 стандарты ретінде бекітілген). Simple Dublin Core (DC) – бұл күрделі емес, еркін анықталған элементтер жиынтығы, ол әртүрлі қызметтер арасында метадеректерді бөлісуге ыңғайлы. LOM стандарты Dublin Core-ді бастапқы нүкте ретінде пайдаланып, Simple DC схемасын оқу объектілеріне қатысты біліктіліктермен жетілдіргендіктен, LOM және DC стандарттары арасында белгілі бір үйлесім бар. Dublin Core Metadata Initiative де Dublin Core Element Set-тің семантикалық дәлдігін арттыруға мүмкіндік беретін терминдер жиынтығы (Qualified Dublin Core) бойынша жұмыс істеп жатыр. Dublin Education жұмыс тобы білім беру қауымдастығының ерекше қажеттіліктеріне сәйкес Dublin Core-ді жетілдіруді мақсат етеді. Көптеген басқа білім беруге қатысты спецификациялар LO метадеректерін XML мысалдарына енгізуге мүмкіндік береді, мысалы: IMS мазмұн пакетіндегі немесе ресурстар тізіміндегі ресурстарды сипаттау; IMS VDEX (Сөздік анықтама және алмасу) файлындағы сөздіктер мен терминдерді сипаттау; және IMS QTI (Сұрақ және тесттің өзара әрекеттесуі) файлындағы сұрақ элементтерін сипаттау. IMS Vocabulary Definition and Exchange (VDEX) спецификациясы LOM-мен екі жақты байланысқа ие, себебі LOM VDEX мысалындағы сөздіктер туралы метадеректерді ғана емес, сонымен қатар VDEX-ті көптеген LOM элементтерінің мән кеңістігі болып табылатын бақыланатын сөздіктерді сипаттау үшін де пайдалануға болады. LOM жазбаларын жүйелер арасында әртүрлі протоколдарды қолдана отырып тасымалдауға болады, ең көп қолданылатыны OAI PMH болып табылады.
There are many metadata specifications; of particular interest is the Dublin Core Metadata Element Set (commonly known as Simple Dublin Core, standardised as ANSI/NISO Z39.85 – 2001). Simple Dublin Core (DC) provides a non complex, loosely defined set of elements which is useful for sharing metadata across a wide range of disparate services. Since the LOM standard used Dublin Core as a starting point, refining the Simple DC schema with qualifiers relevant to learning objects, there is some overlap between the LOM and DC standards. The Dublin Core Metadata Initiative is also working on a set of terms which allow the Dublin Core Element Set to be used with greater semantic precision (Qualified Dublin Core). The Dublin Education Working Group aims to provide refinements of Dublin Core for the specific needs of the education community. Many other education related specifications allow for LO metadata to be embedded within XML instances, such as: describing the resources in an IMS Content Package or Resource List; describing the vocabularies and terms in an IMS VDEX (Vocabulary Definition and Exchange) file; and describing the question items in an IMS QTI (Question and Test Interoperability) file. The IMS Vocabulary Definition and Exchange (VDEX) specification has a double relation with the LOM, since not only can the LOM provide metadata on the vocabularies in a VDEX instance, but VDEX can be used to describe the controlled vocabularies which are the value space for many LOM elements. LOM records can be transported between systems using a variety of protocols, perhaps the most widely used being OAI PMH.
UK LOM негізгі
Ұлыбританиядағы жоғары және қосымша білім беру үшін ең тиімді өтініш профильдері Ұлыбританияның LOM Core негізінде құрылған. Ұлыбританияның LOM Core қазіргі таңдағыда 12 метадеректер схемасын салыстыру арқылы оқу объектілерінің мазмұнындағы Ұлыбританияның ортақ тәжірибесін анықтау мақсатында тәжірибелі мамандар тобы зерттеп дамытып жатқан жобалық схема болып табылады. Қазіргі уақытта UK LOM қолданыстан шыққан жұмыс, ол жаңарудан өтпейді.
For UK Further and Higher Education, the most relevant family of application profiles are those based around the UK LOM Core. The UK LOM Core is currently a draft schema researched by a community of practitioners to identify common UK practice in learning object content, by comparing 12 metadata schemas. UK LOM is currently legacy work, it is not in active development.
CanCore
CanCore LOM стандартындағы әрбір дерек элементін түсіндіру және іске асыру бойынша толық нұсқаулықтар ұсынады. Бұл нұсқаулар (2004 жылғы) 250 беттік құжатты құрайды және Норм Фризеннің жетекшілігімен, сондай-ақ Канада мен әлемнің түкпір-түкпіріндегі сарапшылармен кеңесе отырып, үш жыл бойы әзірленді. Бұл нұсқаулықтарды CanCore веб-сайтынан ақысыз алуға болады.
CanCore provides detailed guidance for the interpretation and implementation of each data element in the LOM standard. These guidelines (2004) constitute a 250 page document, and have been developed over three years under the leadership of Norm Friesen, and through consultation with experts across Canada and throughout the world. These guidelines are also available at no charge from the CanCore Website.
ANZ-LOM
ANZ LOM – Австралия және Жаңа Зеландиядағы білім беру секторы үшін жасалған метадеректер профилі. Профиль элементтерге қойылатын талаптарды анықтайды және "классификация" элементінде қолданылатын, аймақтық сөздіктерді қоса алғанда, бақыланатын сөздіктерді қалай қолдануға болатынын көрсетеді. ANZ LOM профилі алғаш рет 2008 жылдың қаңтар айында The Le@rning Federation (TLF) ұйымы тарапынан жарияланды.
ANZ LOM is a metadata profile developed for the education sector in Australia and New Zealand. The profile sets obligations for elements and illustrates how to apply controlled vocabularies, including example regional vocabularies used in the "classification" element. The ANZ LOM profile was first published by The Le@rning Federation (TLF) in January, 2008.
Вета деректер
Австралияның кәсіптік білім беру және оқыту (VET) секторы IEEE LOM-ның Vetadata деп аталатын қосымша профилін қолданады. Профильде бес міндетті элемент бар, сондай-ақ Австралияның VET секторына тән бірнеше сөздіктер пайдаланылады. Бұл қосымша профиль алғаш рет 2005 жылы жарияланды. Vetadata және ANZ LOM профильдері тығыз байланысты.
The Australian Vocational Training and Education (VET) sector uses an application profile of the IEEE LOM called Vetadata. The profile contains five mandatory elements, and makes use of a number of vocabularies specific to the Australian VET sector. This application profile was first published in 2005. The Vetadata and ANZ LOM profiles are closely aligned.
ISRACore (Қорытынды)
ISRACORE – Израильдің LOM профилі. Израиль интернет қауымдастығы (ISOC IL) мен Университеттер аралық есептеу орталығы (IUCC) электрондық оқу нысандарының дерекқорын басқару және құру үшін бірігіп жұмыс істеп жатыр.
ISRACORE is the Israeli LOM profile. The Israel Internet Association (ISOC IL) and Inter University Computational Center (IUCC) have teamed up to manage and establish an e learning objects database.
SWE-LOM
SWE LOM – Швеция стандарттау институтының TK450 ұлттық стандарттау тобымен жұмыс істеу аясында Умеа университетінің IML басқаратын швед LOM профилі.
SWE LOM is the Swedish LOM profile that is managed by IML at Umeå University as a part of the work with the national standardization group TK450 at Swedish Standards Institute.
LOM-FR
LOM FR – Франциядағы білім беру секторы үшін жасалған метадеректер профилі. Бұл қолданба профилі алғаш рет 2006 жылы жарияланды.
LOM FR is a metadata profile developed for the education sector in France. This application profile was first published in 2006.
NL LOM
NL LOM – Нидерландтағы білім беру ресурстарына арналған голланд метадеректер профилі. Бұл қолданба профилі Нидерланд жоғары білім беру LOM профилінің бастауыш және орта білім беруде қолданылатын профильмен біріктірілуінің нәтижесінде құрылды. Соңғы нұсқасы 2011 жылы жарияланды.
NL LOM is the Dutch metadata profile for educational resources in the Netherlands. This application profile was the result of merging the Dutch higher education LOM profile with the one used in primary and secondary Dutch education. The final version was released in 2011.
LOM-CH
LOM CH – Швейцарияның білім беру секторы үшін жасалған метадеректер профилі. Қазіргі таңда ол француз және неміс тілдерінде қолжетімді. Бұл қолданба профилі 2014 жылдың шілде айында жарияланды.
LOM CH is a metadata profile developed for the education sector in Switzerland. It is currently available in French and German. This application profile was published in July 2014.
LOM-ES
LOM ES – Испанияның білім беру секторы үшін жасалған метадеректер профилі. Ол испан тілінде қолжетімді.
LOM ES is a metadata profile developed for the education sector in Spain. It is available in Spanish.
LOM-GR
LOM GR, сондай-ақ "LOM GR Photodentro" деп те аталады, бұл мектеп біліміне қатысты ресурстар үшін қолданылатын грек LOM қолданбасының профилі. Ол 2012 жылы жарияланды және қазіргі уақытта грек және ағылшын тілдерінде қолжетімді. Оны CTI DIOPHANTUS "Photodentro мектептерге арналған білім беру мазмұнының федеративтік архитектурасы" аясында жүзеге асырады, ол оқу объектілері, білім беру бейнелері және пайдаланушы жасаған мазмұн сияқты білім беру мазмұны қоймаларын, сондай-ақ басқа ұйымдардың қоймаларында сақталған жинақтардан метадеректерді жинақтайтын Грек ұлттық білім беру мазмұны агрегаторын қамтиды. LOM GR – Грек стандарттау ұйымының TC48/WG3 жұмыс тобының жұмыс спецификациясы.
LOM GR, also known as "LOM GR Photodentro" is the Greek LOM application profile for educational resources, currently being used for resources related to school education. It was published in 2012 and is currently available in Greek and English. It is maintained by CTI DIOPHANTUS as part of the "Photodentro Federated Architecture for Educational Content for Schools" that includes a number of educational content repositories (for Learning Objects, Educational Video, and User Generated Content) and the Greek National Aggregator of Educational Content accumulating metadata from collections stored in repositories of other organizations. LOM GR is a working specification of the TC48/WG3 working group of the Hellenic Organization for Standardization.
Басқалар
Басқа қолданба профильдері – Celebrate жобасымен әзірленген және SCORM эталондық моделінің бөлігі болып табылатын метадеректер профилі.
Other application profiles are those developed by the Celebrate project and the metadata profile that is part of the SCORM reference model.