Микронезия Федерациясының тұңғыш президенті Тосиво Накаяма

Кіріспе

Микронезия Федеративтік Мемлекеттерінің бірінші президенті (1931–2007)

Тосиво Накаяма (中山利雄) – Микронезия Федеративтік Мемлекеттерінің (ФСМ) тұңғыш президенті. Ол 1979 жылдан 1987 жылға дейін екі мерзім бойы қызмет етті.

Өмірбаян

Накаяма 1931 жылы 23 қарашада қазіргі Чуук штатындағы Номвунвейто атоллының бір бөлігі Писерах аралында дүниеге келген. Ол туған кезде ол Жапонияның Оңтүстік теңіздер мандатының құрамына кірді. Оның әкесі жапон, анасы жергілікті. Жапониядағы FSM елшісі Масао Накаяманың үлкен ағасы болған. 1955 жылы оған екі жыл Университет орта мектебінде және екі жыл Гавайи университетінде оқуға мүмкіндік беретін Сенім территориясының стипендиясы тағайындалды. 1958 жылы ресми білім алғаннан кейін елге оралған соң, ересектер біліміне жауапты бақылаушы болып тағайындалды. Кейіннен аудандық әкімдіктің саяси және экономикалық кеңесшісі қызметін атқарды. Соңынан ол Трук округінің заң шығару жиналысында халқына қызмет етіп, 1960 жылдан 1961 жылға дейін осы жиналыстың төрағасы болды. Труктағы қызметтен кейін ол Біріккен Ұлттар Ұйымының Қамқоршылық кеңесіндегі АҚШ делегациясының Микронезия жөніндегі кеңесшісі болып тағайындалды, содан кейін Еуропа мен Азия арқылы Микронезияға оралды. 1962 жылы халық оны Микронезия Кеңесіне сайлады және ол 1963 жылға дейін осы Кеңесте жұмыс істеді. Келесі жылы ол Трук округінің қоғамдық істер жөніндегі аудан әкімшісінің орынбасары болып тағайындалды. 1963 жылдың 10 қыркүйегінде Чуукте Митер Харуоға үйленді. 1965 жылы Микронезия Конгресінің Делегаттар палатасына сайланды. Осы органның ұйымдастыру отырысында ол қайтадан Сенат төрағасы болып сайланды. Ол сонымен қатар Трук округінің стипендиялық комитетінің, Трук шолу кеңесші кеңесінің, Трук округінің демалыс комитетінің, Трук білім беру кеңесінің және көптеген басқа да кеңестер мен комитеттердің мүшесі болды. 1979 жылдың мамыр айында Яп, Чуук, Понпей және Косрае штаттары Микронезия Федеративтік штаттары ретінде жарияланды және сайланған Конгресс отырысын өткізді. Олардың қатарынан Накаяма жаңа мемлекеттің Президенті болып сайланды. Ол 1979 жылдан 1986 жылға дейін Америка Құрама Штаттарынан мемлекеттік функцияларды ретпен беруді қадағалады және конституциялық түрде рұхсат етілген ең ұзақ мерзіміне дейін, 1987 жылға дейін қызмет етті. 1987 жылдың қазанында ол Гуам банкінің Чуук филиалында Үкіметтік істер жөніндегі вице-президент лауазымына тағайындалды және 2003 жылдың желтоқсанына дейін осы лауазымда қызмет етті. 1992 жылы ол алғаш рет инсульт алды, бірақ жақсы қалпына келді. 1998 жылы бес рет айналма жолмен жүрек операциясы жасады. Кейіннен бір көзіне лазерлік операция жасалып, жартылай соқыр болып қалды. 2005 жылдың жазында оның әлсіз жүрегін стимуляциялау үшін кардиостимулятор орнату үшін операция жасалды. Операциядан үш күн өткен соң тағы бір инсульт болды, ол оны паралич етіп, сөйлеу қабілетін жоғалтты, бірақ толыққанды есін сақтады. 2006 жылдың шілдесінде FSM-нің 14-ші Конгресі отбасына өсіп келе жатқан медициналық төлемдерге көмектесу үшін қаражат бөлді. 2007 жылдың ақпан айында ол Гавайидегі Гонолулу қаласындағы ауруханаға түсті. Ол 29 наурызда қайтыс болды.

Nakayama was born on November 23, 1931, on Piserach Island, part of Nomwunweito Atoll in what is now Chuuk State. At the time of his birth it formed part of the Japanese administered South Seas Mandate. He had a Japanese father and a native mother. and was the older brother of FSM's ambassador to Japan, Masao Nakayama. In 1955 he was awarded a Trust Territory Scholarship that allowed him to study for two years at University High School and for two years at the University of Hawaii. Upon his return in 1958 from his formal education experience he was appointed as the Supervisor of Adult Education. He was later appointed as the Political and Economic Advisor to the District Administration. Later he served his people in the Truk District Legislature and was President of that assembly from 1960 to 1961. After his term in Truk, he was appointed as the Micronesian Advisor to the United States Delegation to the United Nations Trusteeship Council after which he returned to Micronesia by way of Europe and Asia. In 1962 he was elected by the people to the Council of Micronesia and served there until 1963. In the following year, he was appointed as the Assistant District Administrator for Public Affairs Truk. On September 10, 1963, he married Miter Haruo in Chuuk. In 1965 he was elected to the House of Delegates of the Congress of Micronesia. During the organizational meeting of that body, he was again elected President of the Senate. He also served as a member of the Truk District Scholarship Committee, the Truk Review Advisory Board, the Truk District Recreational Committee, the Truk Board of Education, as well as many other boards and committees. In May 1979, statehood was declared for Yap, Chuuk, Pohnpei, and Kosrae as the Federated State of Micronesia, and an elected Congress was seated. From their number, Nakayama was elected President of the new nation. He oversaw the orderly transfer of governmental functions from the United States of America from 1979 to 1986 and served on until 1987, his maximum constitutionally allowable term. In October 1987 he took a position with the Bank of Guam, Chuuk Branch as the Vice President for Governmental Affairs, a position he held until December 2003. His health began to fail in 1992 when he had his first stroke from which he recovered well. In 1998 he had quintuple bypass surgery. Sometime later he had laser surgery on one of his eyes which left him partially blind. In the summer of 2005, he underwent surgery for a pacemaker in order to stimulate his weak heart. Three days after that surgery he had an additional stroke that left him paralyzed and unable to speak though he was completely cognizant. The 14th Congress of the FSM passed a bill in July 2006 that allocated money to help the family with mounting medical bills. In February 2007 he was admitted in the hospital in Honolulu, Hawaii. He subsequently died on 29 March.