Кіріспе

Windows үшін 2001 жылы шығарылған веб-браузер. Веб-көргендердің көп бөлігі әлі де ескі браузерді пайдаланғандықтан (әсіресе Қытайда), 2000-жылдардың соңында пайдаланушыларды Internet Explorer-дің жаңа нұсқаларына жаңартуға немесе басқа браузерлерге ауысуға шақыратын кампаниялар ұйымдастырылды. Кейбір веб-сайттар IE6 қолдауын толығымен тоқтатты, оның ішінде Google 2010 жылдың наурызында өз қызметтерінің бірі үшін қолдауды тоқтатты. Microsoft-тың modern.ie сайтындағы мәліметтерге сәйкес, 2015 жылы Қытайдағы пайдаланушылардың 3,1%-ы, ал басқа елдерде 1%-дан аз бөлігі IE6 қолданды. Internet Explorer 6 – Microsoft Internet Explorer деп аталған соңғы нұсқа болды. 2006 жылы Internet Explorer 7 шығарған кезде бағдарламалық қамтамасыз ету Windows Internet Explorer деп қайта аталды. Internet Explorer 6 енді қолдау көрсетілмейді және Microsoft-тан жүктеуге қолжетімді емес. Бұл Windows NT 4.0 SP6a, Windows 98, Windows 2000 және Windows ME жүйелерін қолдайтын Internet Explorer-дің соңғы нұсқасы, бірақ ол тек Windows XP RTM—SP1 және Windows Server 2003 RTM жүйелерінде алдын ала орнатылған күйде ғана қолжетімді; ал келесі нұсқа – Internet Explorer 7, тек Windows XP SP2 немесе одан кейінгі нұсқалар мен Windows Server 2003 SP1 немесе одан кейінгі нұсқаларды қолдайды.

Шолу

IE6 шыққанда, ол алдыңғы нұсқасы Internet Explorer 5-ке қарағанда бірқатар жақсартулармен келді. Ол және оның браузерлік қозғалтқышы MSHTML (Trident) көптеген бағдарламалар үшін қажет болды, соның ішінде Microsoft Encarta да бар. IE6 Каскадты стильдер кестелерін (Cascading Style Sheets) қолдауды жақсартты, бұрын іске асырылмаған қасиеттерді қосты және Internet Explorer қорап моделі сияқты қателерді жойды. Windows XP-де IE6 операциялық жүйенің әдепкі Luna тақырыбына негізделген жаңа интерфейске ие болды. Сонымен қатар, IE6 DHTML мүмкіндіктерін кеңейтті, мазмұны шектелген кіріктірілген фреймдерді және DOM 1-деңгейі мен SMIL 2.0-ны жартылай қолдады. MSXML қозғалтқышы да 3.0 нұсқасына жаңартылды. Басқа жаңа мүмкіндіктерге Internet Explorer Administration Kit (IEAK) жаңа нұсқасы кірді, ол IExpress құралын (INF негізіндегі орнату пакеттерін жасауға арналған), Media bar, Windows Messenger интеграциясын, қателерді жинауды, автоматты түрде кескіннің мөлшерін өзгертуді және P3P-ні ұсынды. 2002 жылы Gopher протоколы қолданудан тоқтатылды. XBM қолдауы жойылды. IE6 өзінің өмір сүру кезеңінде Internet Explorer 5.x-тен басып өтіп, ең көп қолданылатын веб-браузерге айналды. 2002 және 2003 жылдары IE6 шамамен 90% нарықтық үлеске ие болды, ал IE-нің барлық нұсқаларының үлесі 95%-ға жетті. Mozilla Firefox шыққанға дейін IE-нің нарықтық үлесі бірнеше жыл бойы тұрақты болды, содан кейін Firefox бірте-бірте танымал бола бастады. Microsoft кейіннен Internet Explorer-ді қайта дамытуға кірісіп, Internet Explorer 7-ді шығарды, бұл IE6 пайдаланушыларының санын азайтты. 2003 жылдың 7 мамырында Microsoft онлайн-чатында Internet Explorer бағдарламасын басқаратын Брайан Кантриман Internet Explorer-дің Windows-тан бөлек таралмайтынын (IE6 соңғы жеке нұсқасы болады) мәлімдеді. Бірақ ол Windows-тың дамуының бір бөлігі ретінде жалғастырылатын болады және жаңартулар тек Windows жаңартуларымен бірге шығарылады. Осылайша, Internet Explorer мен Windows өзара үйлесімді жұмыс істейтін болады. Бірақ осы жоспарды бір рет іске асырғаннан кейін (2004 жылдың тамызында Windows XP SP2-де IE6 SP2), Microsoft жоспарын өзгертті және 2006 жылдың соңында Windows XP SP2 және Windows Server 2003 SP1 үшін Internet Explorer 7-ді шығарды. Microsoft Internet Explorer 6 - атауында "Microsoft" сөзі бар соңғы нұсқа болды: кейінгі нұсқалар "Windows Internet Explorer" деп аталды, бұл АҚШ-тың Microsoft-ке қарсы және Еуропалық Одақтың Microsoft-ке қарсы ісінде Internet Explorer мен Windows-тың бәсекеге қарсы байланысы туралы айтылған мәселелерге жауап ретінде жасалды. 2011 жылдың 4 наурызында Microsoft веб-пайдаланушыларды IE6-ны пайдалануды тоқтатып, Internet Explorer-дің жаңа нұсқаларын қолдануға шақырды. Олар IE6 Countdown деп аталатын веб-сайтты іске қосты, ол әлемдегі IE6 пайдаланушыларының пайызын көрсетіп, пайдаланушыларды жаңартуға ынталандырды. 2015 жылдан бастап Windows XP және басқа да ерекше функциялар бойынша IE6 Search Companion ұсынған барлық ескі үлгілік сұрақтар "Windows 10 Upgrade" деген жарнамамен ауыстырылды.

Қауіпсіздік мәселелері

Қауіпсіздік туралы ескерту жасайтын Secunia сайты 2010 жылдың 9 ақпанына дейін Internet Explorer 6-да 24 түзетілмеген осалдық тіркелгенін хабарлады. Бұл осалдықтардың ішінде бірнеше "орташа деңгейдегі" қауіптіліктер бар, олар 2010 жылдың 11 ақпанына дейін веб-сайтта тіркелген 144 қауіпсіздік тәуекелінің 17%-ын құрайды. 2006 жылдың 23 маусымында Secunia Internet Explorer 6 үшін 20 түзетілмеген қауіпсіздік кемшілігін санады, ол кез келген басқа браузерге қарағанда әлдеқайда көп және ескі, тіпті әрбір жеке қауіптілік деңгейінде де. Бірақ бұл кемшіліктердің кейбіреулері Internet Explorer-ге Windows-тың белгілі бір нұсқаларында немесе басқа бағдарламалармен бірге жұмыс істегенде ғана әсер етеді. Бұл зиянды бағдарлама Download.ject деп белгілі болды және пайдаланушылар веб-бетті қарау арқылы ғана компьютерлерін артқы есік пен кілтті жазу құралымен зарарлауына себеп болды. Зарарланған сайттардың ішінде бірнеше қаржылық сайттар бар еді. Internet Explorer-дің (сондай-ақ басқа веб-браузерлердің) ең үлкен жалпы қауіпсіздік кемшілігі – оның кіру деңгейі кірген пайдаланушының кіру деңгейімен бірдей, ең төменгі пайдаланушы кіру қағидатын қабылдамайды. Осылайша, Internet Explorer процесінде қауіпсіздік осалдығы арқылы іске қосылатын кез келген зиянды бағдарлама (мысалы, жоғарыдағы мысалдағы Download.ject) пайдаланушының кіру деңгейімен бірдей құқықтарға ие, бұл пайдаланушы әкімші болған кезде ерекше маңызға ие. DropMyRights сияқты құралдар Internet Explorer процесінің қауіпсіздік белгісін шектеулі пайдаланушының белгісіне дейін шектеу арқылы бұл мәселені шеше алады. Бірақ бұл қосымша қауіпсіздік деңгейі әдетте орнатылмайды немесе қол жетімді емес, сонымен қатар қажет болған кезде (мысалы, Microsoft Update-ке қол жеткізу үшін) құқықтарды жедел түрде арттырудың қарапайым жолын ұсынбайды. АҚШ Компьютерлік төтенше жағдайларға дайындық тобының (US CERT) өкілі Арт Манион осалдық туралы есепте Internet Explorer 6 Service Pack 1 дизайны оны қорғауды қиындататынын атап өтті. Ол былай деді:

Манион кейіннен 2004 жылы Windows XP Service Pack 2 шығарылымымен осы мәселелердің көпшілігі шешілгенін және басқа браузерлер де жоғарыда аталған CERT есебінде анықталған бірдей осалдықтардан зардап шегуге бастағанын түсіндірді. Internet Explorer-дің жиі пайдалануға ілінісуі оның кең таралғандығына байланысты, өйткені оның нарықтағы үстемдігі оны ең айқын нысанаға айналдырды деген пікірге жауап ретінде Дэвид Уилер бұл толық оқиға емес деп мәлімдеді. Ол Apache HTTP Server-дің Microsoft IIS-ке қарағанда нарықтағы үлесі әлдеқайда көп болғанын, бірақ Apache дәстүрлі түрде сол кезде аз қауіпсіздік осалдықтарына ие болғанын атап өтті. Осы мәселелерінің нәтижесінде, кейбір қауіпсіздік сарапшылары, соның ішінде 2004 жылы Брюс Шнайер пайдаланушыларға Internet Explorer-ді қалыпты шолу үшін пайдалануын тоқтатып, басқа браузерге ауысуға кеңес берді. Бірнеше танымал технология блогерлері де осы идеяны ұсынды, соның ішінде The Wall Street Journal-дың Уолт Моссберг және eWeek-тің Стивен Воган Николс. 2004 жылдың 6 шілдесінде АҚШ CERT жеті шешімнің соңғысы сенімсіз сайттарды қарастырғанда басқа браузерді пайдалану туралы есеп жариялады.

Нарықтық үлесі

Internet Explorer 6 өзінің қолданыс кезеңінде ең көп таралған веб-браузер болды (Internet Explorer 5.x-тен басып өтіп), 2002 және 2003 жылдары пайдалану үлесінде 80-нен астам пайыздық көрсеткіштерге жетті, ал басқа нұсқалармен бірге 95%-ға дейін жетті. 2007 жылға дейін баяу төмендеді, ол кезде 2006 жылдың соңы мен 2008 жыл аралығында Internet Explorer 7 және Mozilla Firefox-қа нарықтық үлесінің жартысын жоғалтты. IE6, IE7 шыққаннан кейін бір жылдан астам бизнес қолданысында ізбасарынан гөрі танымал болды. 2008 жылғы DailyTech мақаласында былай делінген: "Сараптама көрсеткендей, компаниялардың 55,2%-ы 2007 жылдың желтоқсанына қарай әлі де IE 6 қолданды", ал "IE 7-нің қабылдану деңгейі 23,4% құрады". Осы дереккөздің мәліметінше, IE7 пайдаланушылары IE8-ге өз алдыңғы нұсқасы IE6 пайдаланушыларына қарағанда жылдам көшті, нәтижесінде IE6 2009 жылдың жазы мен күзінде, енгізілгеніне сегіз жыл өткен соң, ең көп қолданылатын браузер болды. 2010 жылдың ақпанына қарай IE6-ның әлемдік нарықтағы үлесі 10-20% аралығында екені анықталды. Дегенмен, IE6 кейбір елдердің, әсіресе Қытай мен Оңтүстік Кореяның браузер нарығында басымдық немесе көпшілік үлесін сақтап қалды. Google Apps және YouTube 2010 жылдың наурыз айында IE6 қолдауын тоқтатты, ал қыркүйек айында Facebook чаты да тоқтатылды. 2012 жылдың 3 қаңтарында Microsoft АҚШ-та IE6 қолдануы 1%-дан төменге түскенін хабарлады. 2012 жылдың тамызында IE6 Қытайдағы ең танымал IE веб-браузері болды. Бұл сонымен қатар, жалпы нарықтағы үлесі 22,41% құраған екінші ең көп қолданылатын браузер болды, қытайлық 360 Secure Browser (26,96%) одан озып кетті. 2013 жылдың шілдесінде Net Applications IE6-ның барлық Internet Explorer браузерлері арасындағы әлемдік нарықтық үлесі 10,9% екенін хабарлады. 2015 жылдың тамызында IE6 көптеген елдерде 1%-дан аз пайдаланушылармен қолданылды, тек Қытайда (3,1%) ғана ерекшелік болды. Қытайдағы қолдану жыл соңына дейін 1%-дан төменге түсті.

Сын

Internet Explorer-ді жиі сынға түсетін мәселе – қауіпсіздік мәселелері анықталғаннан кейін түзетулердің шығарылу жылдамдығы. Microsoft бұл кешігулерді қатаң сынақтан өту қажеттігімен байланыстырады. 2004 жылдың 17 тамызында Internet Explorer командасының блогында жарияланған мәлімдемеге сәйкес, Microsoft қолдауында кем дегенде 234 түрлі Internet Explorer нұсқасы бар (одан астам екі ондаған тілді, және әр тіл үшін операциялық жүйенің және браузер деңгейінің бірнеше түрлі нұсқаларын қамтиды), және жаңарту шығарылғанға дейін әрбір комбинация сынақтан өтеді. 2006 жылдың мамыр айында PC World Internet Explorer 6-ны барлық уақыттағы ең нашар технологиялық өнімдердің сегізіншісі деп бағалады. Internet Explorer 6 ұзақ жылдар бойы танымал болғандықтан, веб-дамытушылар интерфейстердің жетіспеушілігіне байланысты қиындықтарға тап болды. Мысалы, CSS-те position: fixed параметрінің болмауынан, пайдаланушы бетті жылдырғанда экранда тұрақталып қалуы тиіс жоғарғы панельдер сияқты элементтер үшін, пайдаланушының жылдыру орнын анықтау үшін JavaScript коды қолданылуы керек болды, содан кейін position: absolute орналасқан элементті сол қашықтыққа төмен итеру арқылы немесе беттің гипермәтінін <frameset> тегін пайдаланып, қосалқы кадрларға бөлу арқылы экранда тұрақты ұстауға болар еді. Медиа сұраныстары қолжетімді болмағандықтан, жауапты макеттерді шектеулі деңгейде кестелердің ішіне элементтерді орап беру арқылы іске асыруға болар еді.

Қауіпсіздік жүйесі

Internet Explorer аймақтық қауіпсіздік құрылымын пайдаланады, яғни сайттар белгілі бір шарттар бойынша топтастырылады. IE кең ауқымды функционалдық мүмкіндіктерді шектеуге, сондай-ақ нақты функцияларды шектеуге мүмкіндік береді. Internet Explorer-ді басқару Internet Properties басқару тақтасы арқылы жүзеге асырылады. Бұл құрал басқа қолданбалар арқылы іске асырылған Internet Explorer құрылымын да басқарады. Браузерге түзетулер мен жаңартпалар мерзімімен шығарылады және Windows Update веб-сайты арқылы қолжетімді болады. Windows XP Service Pack 2 Internet Explorer-ге бірнеше маңызды қауіпсіздік мүмкіндіктерін қосады, оның ішінде жобалау терезесін тоқтатушыны және ActiveX басқару элементтері үшін қосымша қауіпсіздікті. ActiveX қолдауы Internet Explorer-де сақталады, бірақ Service Pack 2-ден бастап "Жергілікті машина аймағына" кіру әдепкі бойынша рұқсат етілмейді. Дегенмен, ActiveX басқаруы іске қосылғаннан кейін және пайдаланушы оны бекіткеннен кейін, ол Java немесе JavaScript сияқты шектеулі құқықтармен емес, пайдаланушының барлық құқықтарын ала алады. Бұл мәселе Windows Vista нұсқасындағы IE 7 браузерінде, төмен құқықтар режимінде іске қосу мүмкіндігі арқылы шешілді, бұл зиянды бағдарламалардың пайдаланушы нақты рұқсат бермесе іске қосылуына жол бермейді.

Қимыл-қозғалыс режімі

Internet Explorer 6 үйлесімділік режимін жойды, ол Internet Explorer 4-ті 5.x нұсқасымен бірге іске қосуға мүмкіндік берді. Оның орнына IE6 ерекшеліктер режимін енгізді, ол IE 5.5-тің көптеген әрекеттерін имитациялайды. Ерекшеліктер режимі пайдаланушы қосылмай-ақ, ескі, жарамсыз немесе DOCTYPE белгісі жоқ веб-беттерді қарағанда автоматты түрде және жасырын түрде қосылады. Бұл мүмкіндік кейіннен барлық басқа ірі браузерлерге ескі немесе нашар кодталған веб-беттермен үйлесімділікті максималды деңгейге жеткізу үшін қосылды.

Қолдауы бар платформалар

Internet Explorer 6 Windows NT 4.0 (тек SP6a нұсқасы), Windows 98, Windows 2000, Windows ME, Windows XP және Windows Server 2003 жүйелерін қолдайды. 1-ші Service Pack жаңартуы осы нұсқалардың барлығын қолдайды, бірақ 1-ші қауіпсіздік нұсқасы тек Windows XP SP2 және Windows Server 2003 SP1 және осы нұсқаларға арналған кейінгі сервистік жинақтардың құрамында ғана қолжетімді. Кейіннен Internet Explorer 7 Windows NT 4.0, Windows 98, Windows 2000 және Windows ME қолдауын тоқтатты, осылайша Internet Explorer 6 Windows XP және Windows Server 2003-тен бұрынғы Windows нұсқаларын қолдайтын Internet Explorer-дің соңғы нұсқасы болды.

Шығару тарихы

Версияның шығарылу күні Маңызды өзгерістер Жіберілген 6.0 Бета 1 22 наурыз 2001 Көбірек CSS өзгерістері және W3C стандартына сәйкес келу үшін қателерді түзету. 6.0 24 тамыз 2001 Соңғы шығарылым. Бета нұсқасында енгізілген «ақылды белгілер» функциясы алынып тасталды. Windows XP 6.0 SP1 9 қыркүйек 2002 Қауіпсіздік жаңартуы. Windows NT 4.0, Windows 98, Windows 2000 және Windows ME үшін соңғы нұсқа. Windows XP SP1 және Windows Server 2003 6.05 1 қазан 2003 Windows Longhorn 4051–4094 құрастыруы үшін ғана шығарылды. Windows Longhorn 6.0 SP2 25 тамыз 2004 Қауіпсіздік жаңартуы. Поп-ап/ActiveX блоктаушы. Қосымшаларды басқарушы. Бұрынғы XP/2003 нұсқалары үшін жеке жаңарту ретінде немесе дербес өнім ретінде қолжетімді емес. Windows XP SP2 және Windows Server 2003 SP1 6.0 SP3 21 сәуір 2008 XP SP3 және Server 2003 SP2 нұсқаларымен бірге келген соңғы жаңартулар. Сондай-ақ, жеке түрде қолжетімді емес. Windows XP SP3 және Windows Server 2003 SP2