Клара Новелло: Ағылшын опера әншісінің өмірі мен шығармашылығы

Кіріспе

Ағылшын сопрано әншісі (1818–1908) – 1861 жылы туған, осы атқа ие әнші.

Клара Анастасия Новелло (10 маусым 1818 – 12 наурыз 1908) – танымал сопрано, музыкант және музыка баспашысы Винсент Новелло мен оның әйелі Мэри Сабилла Хельдің төртінші қызы. Оның даусының әсемдігі мен таза стилі 1833 жылдан бастап опера, оратория және концерттердегі ең көрнекті вокалистердің бірі етіп танылды. 1843 жылы граф Джильюччиге үйленді және 1861 жылы сахнаны қалдырды. Чарльз Лэмб оның құрметіне "Клара Н." деген өлең жазды.

Өмірбаян

Ол 1818 жылдың 10 маусымында Лондонның Оксфорд көшесінде Винсент Новелло мен Мэри Сабилла Хельдің төртінші қызы ретінде дүниеге келді. Мэри Виктория Кауден Кларк оның үлкен әпкесі болды. Клара бала кезінде Йоркке апарылып, сол жердегі жетекші әнші мисс Хилл мен Рим-католик шіркеуінің органшысы Джон Робинсонның қамқорлығына берілді. Оның таланты бірден көзге түсті; Пасха күні мисс Хилл кенеттен ауырып қалғанда, Клара барлық сололарын жатқа айтуға ұсыныс жасады және сәтті орындады. 1829 жылы ол Париждегі Royal Institution of Classical and Religious Music-ке оқуға түсті. Ол сол жерде алған білімін өмір бойына сақтап, Палестринаның музыкасын жоғары бағалады. Клара өзінің керемет sostenuto-сын оның мотеттерінде ән шырқағанымен және суспензияларды ұстау міндетімен байланыстырды. 1830 жылғы төңкерістен кейін академияның жұмысы тоқтап, Клара, ұрыс-дағдысынан жағымсыз әсер көрген соң, Англияға оралды. 1832 жылдың 22 қазанында 14 жасында ол Виндзордағы концертте алғаш рет өнер көрсетіп, үлкен жетістікке жетті. Желтоқсанда Бетховеннің Missa Solennis операсында сопрано рөлін орындады. Ұзақ уақыттан кейін ол сол кездегі ең талантты әншілердің қатарына қосылып, ежелгі концерттерде, филармониялық концерттерде және үш хор фестивалінде өнер көрсетті. 1834 жылдың маусымында Гендельді еске алу рәсімінде Грис жетекшілік еткен сестетте ән шырқады. Лорд Маунт Эджкамб оны жас және дауысы әдемі қыз деп сипаттады. Әкесінің досы Чарльз Лэмб, музыкаға құмар болмаса да, 1834 жылдың 26 шілдесінде "Афинеумда" жарияланған "Клара Н." атты өлеңін жазды. 1835 жылы Эссекс графының әйелі Кэтрин Стивенс зейнеткерлікке шыққаннан кейін ол бәсекелессіз қалды және барлық маңызды ағылшын концерттерінде жетекші сопрано рөлін орындады. Гендельдің музыкасы оның стиліне өте қолайлы болды. 1836 жылдың қыркүйегінде Манчестер фестивалінде ол өлім аузында жатқан Мария Малибраннан көптеген пайдалы кеңестер алды. 1837 жылы Феликс Мендельсон оны Лейпцигтегі Гевандхаус концерттеріне шақырды, онда ол 1837 жылдың 2 қарашасында және кейін бірнеше рет өнер көрсетті. Ол жақсы қабылданып, неміс тыңдаушыларын Гендельдің сололарын бағалауға ықпал етті. Шуманның айтуынша, соңғы жылдары оған Мисс Новеллоның дауысынан гөрі әсерлірек ештеңе болған емес, "әрбір нота клавиатурадағыдай анық естілді". Мендельсон Клара Новелло мен Шо ханымның (келесі қыста оның орынбасары) "біз Германияда ұзақ уақыттан бері естіген ең жақсы концерттік әншілер" екенін жазды. Ол Берлин, Дрезден, Прага, Вена және Мюнхен қалаларында да ән шырқады. Содан кейін Болоньяда Россинимен кездесіп, одан бір жыл операны оқып, Миланда Мишероудан сабақ алуға кеңес алды. 1839 жылы ол тағы бір концерттік турнеге шықты, Рейн өзенінен Дюссельдорфқа дейін, Солтүстік Германия арқылы Берлинге дейін, одан Санкт-Петербургке дейін сапар шекті. Оның сахнадағы алғашқы өнері 1841 жылдың 6 шілдесінде Падуада Россинидің "Семирамидасында" болды. Римде, Генуяда және басқа да ірі итальяндық қалаларда үлкен жетістіктерге қол жеткізді. Россини оны өзінің жаңа ғана аяқталған Stabat Mater операсында сопрано рөлін орындау үшін арнайы шақырды. Агенттердің дұрыс емес басқаруына байланысты, 1843 жылғы карнавал кезінде ол екі қалада - Римде және Генуяда ән салуы керек болды. Рим билігі аумақтан шығуға рұқсат бермей, оны Фермода тұтқындады. Ол британдық азамат ретінде сол кездегі ағылшын сыртқы істер министрі лорд Абердинге шағымданғаннан кейін мәселе төрелік арқылы шешілді. Фермоның губернаторы граф Джильюччи оның тұтқынына ғашық болды және ол кәсіби міндеттеріне қарамастан оған үйленуге келісті. Ромедегі Новеллоның соңғы өнерінде оны жиырма тоғыз рет шақырып, Генуяда біраз тәртіпсіздік болды. Наурыз айында Англияға оралып, Дрюри Лейндегі ағылшын операсында, сондай-ақ Гендельдің "Ацис" және "Галатея" операларында, "Сакр Гармоник" қоғамында және басқа концерттерде өнер көрсетті. 22 қарашада ол Паддингтон шіркеуінде граф Джиглиучиге үйленді және онымен Италияға кетті. 1848 жылғы қиындықтар кезінде олардың мүлкі тәркіленді, ал графша өзінің қоғамдық өнерін қайта бастауға шешім қабылдады. 1850 жылы ол Римде операда ән шырқады, содан кейін Лиссабонда, ал 1851 жылдың 18 шілдесінде Лондонда қайтадан пайда болды, Эксетер Холлда Гендельдің Мессиясында ән шырқады. Оның әшекейлері кейбір наразылық тудырды, бірақ оның дауысы күшті болды және сұлулығынан ештеңе жоғалтпады. Ол ағылшын концерттік сопраносының орнын алып, Англияда операда тек бір рет, 1853 жылдың 5 шілдесінде Дрюри Лейнде "I Puritani" операсында өнер көрсетті. Миланда ол 1854-1856 жылдарғы карнавал кезінде операда ән шырқады. Англияда оның әні Гендель стилінің ең жақсы дәстүрінің символы саналды. Мара және Каталани сияқты бұрынғы әншілерден және Лемменс Шеррингтон сияқты кейінгі әншілерден айырмашылығы, ол "Менің құтқарушым тірі" әнін ерекше шеберлікпен орындады және оның ашылу фразасын бір деммен айтты. 1854 жылдың 10 маусымында Кристалл Саррайының ашылуында оның әні, "ғимараттың алыс бұрыштарында да естілді", бұрынғыдан да әсерлі болды. Ол Уильям Стерндейл Беннеттің "Май королевасы" пасторалінің премьерасында сопрано солисі ретінде шақырылды, бұл шығарма Лидс музыкалық фестивалінің ашылуына арналған және композитордың өзі дирижерлік етті. Оның талантының ең жарқын көрінісі 1859 жылдың маусымында Лидсте өткен Гендель фестивалінде болды. Содан кейін ол зейнеткерлікке шығуға шешім қабылдады. Гендельдің "Мессиясында" Кристалл Саррайында ән салғаннан кейін, ол 1860 жылдың 21 қарашасында Сент-Джеймс Холлдағы қайырымдылық концертінде соңғы рет өнер көрсетті, соңғы нота Ұлттық Ән болды.

She was born in Oxford Street, London, on 10 June 1818, the fourth daughter of Vincent Novello and Mary Sabilla Hehl. Mary Victoria Cowden Clarke was her eldest sister. Clara was taken in childhood to York, and was placed under Miss Hill, the leading singer, and John Robinson, organist of the Roman Catholic chapel there. Her talents were at once displayed; and on Easter Sunday, when Miss Hill was suddenly indisposed, Clara offered to sing all her solos from memory, and succeeded. In 1829, she became a pupil of the Institution royale de musique classique et religieuse in Paris. She always retained the strongest appreciation of her training there; Palestrina's music was much sung, and Clara ascribed her perfect sostenuto to having sung in his motets, and being obliged to hold the suspensions. The academy declined after the revolution of 1830, and Clara, who had had unpleasant experiences of the fighting, returned to England. On 22 October 1832, aged 14, she made her first public appearance, in a concert at Windsor, with full success; and in December she took the soprano part in Beethoven's Missa Solennis. She was soon among the first singers of the day, being engaged at the whole series of Ancient Concerts, at the Philharmonic Concerts, and the Three Choirs Festival. She sang in a sestet, Grisi leading, at the Handel commemoration in June 1834; Lord Mount Edgcumbe describes her as a very young girl with a clear good voice. Her father's friend, Charles Lamb, though quite unmusical, wrote the lines 'To Clara N.' published in the Athenæum, 26 July 1834. She was left without a rival on the retirement of Catherine Stephens, Countess of Essex, in 1835, and took the leading soprano part at all important English concerts. Handel's music was particularly adapted to her style. At the Manchester Festival in September 1836, she had much useful advice from the dying Maria Malibran. In 1837, Felix Mendelssohn invited her to the Gewandhaus Concerts, Leipzig, where she appeared on 2 November 1837, and several times later. She was well received, and succeeded in making German audiences appreciate Handel's solos. Schumann declared that nothing for years past had given him so much pleasure as Miss Novello's voice, 'every note sharply defined as on the keyboard.' Mendelssohn wrote that Clara Novello and Mrs. Shaw (her successor next winter) 'are the best concert singers we have heard in Germany for a long time.' She sang also at Berlin, Dresden, Prague, Vienna, and Munich. Then visiting Rossini at Bologna, she was advised to study opera for a year; she took lessons of Micheroux at Milan. In 1839, she once more made a concert tour, travelling down the Rhine to Düsseldorf, through North Germany to Berlin, and thence to St. Petersburg. Her first appearance on the stage was at Padua in Rossini's Semiramide, on 6 July 1841. Unqualified successes in Rome, Genoa, and other large Italian cities followed; Rossini sent specially for her to take the soprano part in his just completed Stabat Mater. Owing to the mismanagement of agents, she was announced to sing at two places – at Rome and Genoa – during the carnival of 1843; the Roman authorities refused a permit to leave the territory and detained her under arrest at Fermo. On her appealing as a British subject to Lord Aberdeen, then English foreign secretary, the matter was arranged by arbitration. Count Gigliucci, the governor of Fermo, fell in love with his prisoner; she agreed to marry him as soon as professional engagements permitted. At Novello's last appearance in Rome she was recalled twenty nine times; there was some disturbance at Genoa. In March she returned to England, and appeared in English opera at Drury Lane; also in Handel's Acis and Galatea, and at the Sacred Harmonic Society and other concerts. On 22 November, she was married to Count Gigliucci at Paddington parish church, and retired with him to Italy. During the troubles of 1848 their property was confiscated, and the countess resolved to resume her public appearances. In 1850, she sang in opera at Rome; then at Lisbon, and on 18 July 1851 re appeared in London, singing in Handel's Messiah at Exeter Hall. Her embellishments brought some disapprobation, though her voice was pronounced to have gained in strength, and to have lost nothing of its beauty. She took the place of leading English concert soprano, appearing only once again in England in opera, in I Puritani at Drury Lane on 5 July 1853. At Milan, she sang in opera during the carnivals from 1854–6. In England her singing was regarded as the embodiment of the best traditions of the Handelian style; like Mara and Catalani before, and Lemmens Sherrington after, she was specially distinguished in her rendering of 'I know that my Redeemer liveth,' and she sang the opening phrase in one breath. On the opening of the Crystal Palace, on 10 June 1854, her singing, 'heard to remote comers of the building', seemed grander than ever before. She was engaged as the soprano soloist for the premiere of the pastorale May Queen by William Sterndale Bennett, a work commissioned for the opening of the Leeds Music Festival in 1858 and conducted by the composer. Probably the finest revelation of her powers was at the Handel Festival there in June 1859. She then determined to retire. After singing in Handel's 'Messiah' at the Crystal Palace, she made her last appearance at a benefit concert at St. James's Hall on 21 November 1860, the final strain being the National Anthem.

Зейнеткерлік

Отставкаға шыққаннан кейін ол күйеуімен Римде және Фермо қаласында тұрды. Ол 1893 жылдың 29 наурызында қайтыс болды; ол 1908 жылдың 12 наурызында 89 жасында Римде дүние салды, одан Валерия деген қызы қалды.

Ықпал

Уэльстік әнші Клара Новелло Дэвис Клара Новеллоның құрметіне аталған, ал оның ұлы Ивор Новелло осы әулеттік есімді сақтап қалды.