Уильям Гай Банистер: ФБР агенты және саяси тергеулер тарихы

Кіріспе

Американдық ФБР агенті (1901–1964)

Уильям Гай Бэнистер (7 наурыз 1901 – 6 маусым 1964) – Федералдық тергеу бюросының (ФБР) қызметкері, Нью-Орлеан полиция департаментінің көмекші бастығы және жеке тергеуші. Оның қайтысынан кейін Нью-Орлеан округінің прокуроры Джим Гаррисон оның Джон Кеннедиге жасалған қастандыққа қатысы бар екенін мәлімдеді. Ол жақтас коммунизмге қарсы күрескен, «Минутмендер», «Джон Бирч қоғамы», Луизианадағы «Америкалық емес қызметтер жөніндегі комитет» мүшесі және «Луизиана барлау дайджестінің» жариялаушысы болды. Бұл дайджест азаматтық құқықтар қозғалысының халықаралық коммунистік қастандықтардың бір бөлігі екенін және мемлекетке опасыздық екенін айтты. Ол сонымен қатар Нью-Орлеан аймағындағы Кастроға қарсы топтарды қолдады: «Куба демократиялық революциялық фронты»; «Кариб теңізінің коммунизмге қарсы лигасы»; «Демократиялық Куба достары». «Нью-Орлеанс штаты» газетінің мәліметінше, Бэнистер «Оңтүстік және Орталық Америкадағы коммунизмге қарсы болған әрбір революцияға қатысып, Латын Америкасындағы АҚШ үкіметінің қолдауымен жүзеге асырылған коммунизмге қарсы іс-қимылдардағы негізгі байланыс тұлғасы болды».

Ерте өмір және құқық қорғау қызметі

Бэнистер Луизиана штатының Монро қаласында жеті баланың үлкені болып дүниеге келді. Кейін ол масон және шрайнер болып кірді. Луизиана мемлекеттік университетінде оқығаннан кейін Монро полиция бөліміне қосылды. 1934 жылы Бэнистер Федералдық тергеу бюросына (ФТБ) қабылданып жұмыс істеді. Ол Джон Дилингердің қазасына куә болды. Бастапқыда Индианаполисте орналасқан ол кейін Нью-Йоркке көшіп, Америка коммунистік партиясын тергеуге қатысты. ФТБ директоры Дж. Эдгар Гувер Бэнистердің жұмысына ризашылық білдірді және 1938 жылы оны Монтана штатының Бутте қаласындағы ФТБ бөлімінің басшысы етіп тағайындады. 1944 жылдың желтоқсан айында Бэнистерге Монтана штатының Калиспелл қаласының жанында құлаған Фу Го балоны бомбасының жағдайын тергеу тапсырылды. 1947 жылғы «ұшатын табақтар» қызығушылығында Бэнистер Твин-Фолста жасалған жалған табақты зерттеді. Ол сондай-ақ Оклахома-Сити, Миннеаполис және Чикаго қалаларында қызмет етті. Чикагода ол ФТБ-нің арнайы агенті болды. 1954 жылы ФТБ-ден зейнеткерлікке шықты. Бэнистер Луизианаға көшіп, 1955 жылдың қаңтарында Нью-Орлеан полиция департаментінің көмекші бастығы болып тағайындалды, онда оған полиция құрамындағы ұйымдасқан қылмыс пен жемқорлықты тергеу міндеті жүктелді. Кейіннен ол солшыл саяси белсенділердің Нью-Орлеандағы азаматтық құқықтар үшін күрестегі рөлін зерттегені белгілі болды. Тулейн университеті мен Луизиана мемлекеттік университетінің кампустарында ол «коммунистік» қызмет туралы ақпарат жинау үшін хабарласу желісін құрды. Ол жинаған мәліметтерді ФТБ-ге байланыстары арқылы жіберді. 1955 жылдың желтоқсан айында Бэнистер заңсыз лотерея операторының үйінен табылған тізімге сәйкес, 91 полиция қызметкерінің пара алумен айналысқанын жария етті. 1957 жылдың наурыз айында NOPD бастығы Провости Дейрис Бэнистерді француз кварталындағы Бурбон көшесіндегі «Ескі абсент үйінде» барменге револьверімен қауіп көрсеткені туралы куәгерлердің мәлімдемесінен кейін қызметтен шеттетуге мәжбүр болды. Бэнистер бұл айыптауларды жоққа шығарды, ал бармен оқиғаны «негіссіз шабуыл» деп сипаттады. Наурыз айында Бэнистер штаттың бірлескен заң шығару комитетінің алдында «расалар арасындағы шиеленісті күшейтуге бағытталған нақты және анық коммунистік нұсқаулардың құжаттамалық дәлелі бар екенін» айтты. Ол сондай-ақ АҚШ-қа алғаш рет құлаған жапондық өрт шарының тергелуі туралы да айтты. Бэнистердің қызметтен шеттетілуі сол жылдың маусым айында аяқталды; бірақ Дейрис Бэнистерді «ашық наразылық» көрсеткені үшін жұмыстан босатты, өйткені ол бөлімнің жоспарлау басшысы болып қайта тағайындалудан бас тартты. Нью-Орлеан қаласының мэрі Чеп Моррисон Дейристің шешімін қолдап, «басқа дұрыс жол жоқ» деді. 1960 жылдың маусым айында Бэнистер кеңсесін Ньюман ғимаратының бірінші қабатындағы Лафайет көшесі, 531-ге көшірді. 1962 жылы Бэнистер өзінің серіктесі Морис Брукс Гатлинге – Бэнистердің «Кариб теңізіндегі коммунизмге қарсы лигасының» заң кеңесшісіне – француздық OAS үшін 200 000 доллар бар чемоданды Парижге жеткізуді тапсырды. 1963 жылы Бэнистер мен Кастроға қарсы белсенді Дэвид Ферри Г. Рэй Гилл атты заңгер мен оның клиенті, Нью-Орлеан мафиясының басшысы Карлос Марчелло үшін жұмыс істей бастады. Бұл Марчеллоның Гватемалаға депортациялануына кедергі келтіруді білдірді. 1962 жылдың басында Бэнистер Дэвид Ферриге Шығыс әуе компаниясымен болған дауға көмектесті, онда әуе компаниясы мен Нью-Орлеан полициясы Ферриге «табиғатқа қарсы қылмыстар мен қорқыту» айыптарын тақты. Осы кезеңде Ферриді Бэнистердің кеңсесінде жиі көруге болады. Бэнистер 1963 жылдың жазында әуе компаниясының ұшқышының шағымдар жөніндегі кеңес отырысында Ферридің мінез-құлқы туралы куәлік берді. Мартин сондай-ақ Ферридің Кеннединің қаза болған күні Техасқа қастандықшылардың қашуына көмектесу үшін ұшқыш ретінде барғанын айтты. HSCA сұхбаттасқан куәгерлер Бэнистердің «Освальд пен оның Куба үшін әділ ойын комитеті туралы қастандықтан бұрын білгенін» көрсетті. Бэнистердің хатшысы Дельфин Робертс автор Энтони Саммерске Освальдтың «Бэнистермен және [Бэнистердің] кеңсесімен жақсы таныс болған сияқты» деді. Робертс былай деді: «Менің түсінгенімше, ол біз жұмыс істейтін негізгі кеңседен жоғары, екінші қабаттағы кеңседе жұмыс істеді. Кейін бірнеше рет Бэнистер мырза мені жоғары қабатқа алып шықты, сол кеңседе Кубаға қатысты жазылған түрлі қағаздарды көрдім. Сол жерде Куба үшін әділ ойынға қатысты түрлі листовкалар болды». Палатаның кісілер тобы Робертстің мәлімдемесін тексеріп, «оның мәлімдемесінің сенімділігін анықтау мүмкін емес» деді. Бэнистер, Ферри және Освальдтың қызметі туралы мәліметтер Нью-Орлеан округтік прокуроры Джим Гаррисонға жетті, ол 1966 жылдың соңына қарай қастандықтың Нью-Орлеандық аспектілеріне қызығушылық танытты. 1966 жылдың желтоқсан айында Гаррисон осы қызметтер туралы Мартинмен сұхбаттасты. Мартин Бэнистер, Ферри және Кастроға қарсы кубалық эмигранттар тобының Кастроның Кубасына қарсы операцияларына, соның ішінде қару-жарақ саудасына және қару-жарақ қоймаларын тонауға қатысқандарын айтты. Гаррисон тергеуін жалғастырған сайын, ол Бэнистер, Ферри және Клей Шо сияқты оңшыл белсенділердің Орталық барлау қызметінің (ОБҚ) элементтерімен бірлесіп Кеннедиді өлтіруге қатысқан конспирацияға қатысқандығына көз жеткізді. Гаррисон кейіннен қастандықтың себебі Куба мен Вьетнамдағы бейбіт келісімге қол жеткізуге тырысқан Кеннедиге деген ашу шақыру болғанын мәлімдеді. Гаррисон сондай-ақ Бэнистер, Шо және Ферридің Освальдты JFK қастандығында айыпты етіп көрсету үшін сөз байласып әрекет еткенін сенді.

Banister was born in Monroe, Louisiana, the oldest of seven children. He later became a Freemason and a Shriner. After studying at the Louisiana State University, he joined the Monroe Police Department. In 1934, Banister joined the Federal Bureau of Investigation. He was present at the killing of John Dillinger. Originally based in Indianapolis, he later moved to New York City where he was involved in the investigation of the American Communist Party. FBI Director J. Edgar Hoover was impressed by Banister's work and, in 1938, he was promoted to run the FBI unit in Butte, Montana. In December 1944, Banister was charged with investigating a fatal Fu Go balloon bomb near Kalispell, Montana. During the 1947 flying disc craze, Banister investigated a hoaxed saucer in Twin Falls. He also served in Oklahoma City, Minneapolis and Chicago. In Chicago, he was the Special Agent in Charge for the FBI. He retired from the FBI in 1954. Banister moved to Louisiana and, in January 1955, became Assistant Superintendent of the New Orleans Police Department, where he was given the task of investigating organized crime and corruption within the police force. It later emerged that he was also involved in looking at the role that left wing political activists were playing in the struggle for civil rights in New Orleans. On the campuses of Tulane University and Louisiana State University, he ran a network of informants collecting information on "communist" activities. He submitted reports on his findings to the FBI through contacts. In December 1955, Banister publicly revealed 91 members of the police who were involved in graft, after a list was found at the home of an illegal lottery operator. In March 1957, NOPD Superintendent Provosty Dayries suspended Banister after witnesses reported he had drawn his revolver while threatening a bartender at the Old Absinthe House on Bourbon Street in the French Quarter. Banister denied the allegations, and the bartender described the incident as an "unprovoked attack". Later in March, Banister appeared before the state's Joint Legislative Segregation Committee where he told investigators that he had "documentary proof of clear and specific communist directions to promote friction between the races"; He also told of investigating the first Japanese fire balloon to land in the US. Banister's suspension ended in June of that year; however, Dayries dismissed Banister from the force for "open defiance" after he refused to be reassigned as the department's chief of planning. In supporting Dayries' decision, New Orleans' mayor Chep Morrison said that there was "no other course that one could sensibly follow". In June 1960, Banister moved his office to 531 Lafayette Street on the ground floor of the Newman Building. In 1962, Banister allegedly dispatched an associate, Maurice Brooks Gatlin — legal counsel of Banister's "Anti Communist League of the Caribbean" — to Paris to deliver a suitcase containing $200,000 for the French OAS. In 1963, Banister and anti Castro activist David Ferrie began working for a lawyer named G. Wray Gill and his client, New Orleans Mafia boss Carlos Marcello. This involved attempts to block Marcello's deportation to Guatemala. In early 1962, Banister assisted David Ferrie in a dispute with Eastern Airlines regarding charges brought against Ferrie by the airline and New Orleans police of "crimes against nature and extortion." During this period, Ferrie was frequently seen at Banister's office. Banister served as a character witness for Ferrie at his airline pilot's grievance board hearing in the summer of 1963. Martin also claimed that Ferrie drove to Texas on the day of Kennedy's assassination, to serve as a getaway pilot for the assassins. Witnesses interviewed by the HSCA indicate Banister was "aware of Oswald and his Fair Play for Cuba Committee before the assassination." Banister's secretary, Delphine Roberts, told author Anthony Summers that Oswald "seemed to be on familiar terms with Banister and with [Banister's] office." Roberts said, "As I understood it, he had the use of an office on the second floor, above the main office where we worked. Then, several times, Mr. Banister brought me upstairs, and in the office above I saw various writings stuck up on the wall pertaining to Cuba. There were various leaflets up there pertaining to Fair Play for Cuba.'" The House Select Committee on Assassinations investigated Roberts' claims and said that "the reliability of her statements could not be determined." The alleged activities of Banister, Ferrie and Oswald reached New Orleans District Attorney Jim Garrison who, by late 1966, had become interested in the New Orleans aspects of the assassination. In December 1966, Garrison interviewed Martin about these activities. Martin claimed that Banister, Ferrie and a group of anti Castro Cuban exiles were involved in operations against Castro's Cuba that included gun running and burglarized armories. As Garrison continued his investigation, he became convinced that a group of right wing activists, including Banister, Ferrie and Clay Shaw, were involved in a conspiracy with elements of the Central Intelligence Agency (CIA) to kill Kennedy. Garrison would later claim that the motive for the assassination was anger over Kennedy's attempts to obtain a peace settlement in both Cuba and Vietnam. Garrison also believed that Banister, Shaw, and Ferrie had conspired to set up Oswald as a patsy in the JFK assassination.

Өлім

Банстер 1964 жылғы 6 маусымда коронарлық тромбоз салдарынан қайтыс болды. Оның қайтысынан кейін Банстердің іс қағаздары түрлі адамдарға жіберілді. Кейіннен Нью-Орлеан қалалық прокурорының көмекшісі Эндрю Сциамбра Банстердің әйелімен сұхбаттасты. Ол Банстердің кеңсесіне барып, оның қайтысынан кейін «Куба үшін әділ ойын» деген жарнама парақшаларын көргенін айтты.

Шығармалық бейнелер

Банистер – Оливер Стоунның 1991 жылғы «JFK» фильміндегі кейіпкер, оны Эдвард Аснер сомдайды. Ол сондай-ақ Дон ДеЛиллоның «Libra» романының сюжеті үшін орталық тұлға болып табылады. Банистер Джеймс Эллройдың 1995 жылғы «Американдық таблоид» романында және оның жалғасы «Салқын алты мың» романында кейіпкер ретінде көрінеді. «Американдық таблоидта» Банистер Джон Кеннедиге жасалған қастандықты ұйымдастырады, бұл Уорд Литтеллдің бастапқы жоспарына негізделген. «Салқын алты мыңда» Банистерді Карлос Марчеллоның бұйрығымен Чак Роджерс өлтіреді.