Кіріспе

Американдық дәрігер (1774–1855)

Натаниел Пибоди (30 наурыз 1774 – 1 қаңтар 1855) – Бостон және Салем, Массачусетс қалаларынан шыққан американдық дәрігер және стоматолог, 1800 жылы Дартмут колледжінде оқыған. Елиза хаттар арқылы, өлеңдерімен бөлісіп, киімдерін жөндеп, қолмен жасалған сыйлықтар беріп, олардың қарым-қатынасын қолдады. Массачусетс штатының Андовер қаласындағы бірнеше тұрғын бірлескен білім беретін мектеп, Солтүстік приход мектебін құрды. Пастор Стивен Пибоди 1801 жылдың қаңтар айынан бастап Пибодиді ұлдарға, ал Елизаны қыздарға сабақ беру үшін жалдады. Елизаның денсаулығы сабақтарға дайындалудың және оқытудың ауырлығынан, сондай-ақ екі мұғалім туралы қауесеттерден туындаған стрестен нашарлады. Ол бірнеше айға Милтон қаласындағы тәтесі Элизабет Палмер Кранчтың үйіне емделуге барып, 1802 жылдың жазында Андовердегі мектепке оралды. Пибоди мен Елиза 1802 жылдың 2 қарашасында Андоверде үйленді. Елиза күйеуінің шаруашылықтан тыс өмірге бейімделуі қиын екенін және оның "табиғи ұялшақтығы" деп атаған нәрсесі академияда алған білім деңгейіне сай өмір сүруін қиындатқанын түсінді. Олар үйленгеннен кейін бірінші жылында Елиза кіші інісі Джорджты (14 жас) және қарындасы Кэтринді (11 жас) қабылдап, студенттерге арналған жатақхана ашты. 1804 жылдың сәуір айында жұбайлар Билерикаға көшіп, Пибоди дәрігер болу үшін доктор Пембертонның шәкірті болды. Олар фермада тұрып, Елиза мектеп ашты. Пибодилер көшкеннен кейін бір айдан соң алғашқы қызы дүниеге келді.

Кембридж және Линн

1806 жылы Пейбодилер Пейбодидің медициналық карьерасын дамыту үшін Массачусетс штатының Кембридж қаласына көшіп барды. Ол жақсы білімді дәрігер Джон Джефриспен шәкірттікке түсті және Гарвард медицина мектебінде лекциялар тыңдады. Элиза Мэриамды дүниеге әкелді және үйінде бірнеше балаға сабақ берді. Бір жыл өткен соң отбасы Линн қаласына (Массачусетс штаты) көшті, онда Пейбоди медициналық тәжірибе жасады, ал Элиза қыздар академиясының директоры болды, бірақ қыздарына күтім жасаумен бірге бұл қызметті атқару қиын болды.

Салем

1808 жылдың мамыр айында Пейбодилер Салемге (Массачусетс штаты) көшіп барды, онда бай отбасылар Пейбодидің медициналық практикасы мен Элизаның мектебі үшін әлеуетті клиенттер болатын. Элиза Америка революциясының генералы Джозеф Палмердің немересі және зиялы отбасының мүшесі ретінде қоғамға жол ашты. Салем – "әдемі желкенді кемелері", кірпіштен салынған үйлер, бай саудагерлер және Салем Афинаей кітапханасы бар портовый қала еді. Айынышты жағдай, 1807 жылғы Франция мен Англияға қарсы қабылданған эмбарго заңы Салемнен теңізге шығудың көп бөлігін тоқтатты және саудагерлердің кірісін азайтты. Отбасы 1808 жылдан 1840 жылға дейін негізінен Салемде, 1820 жылдан 1822 жылға дейін екі жыл Массачусетс штатындағы Ланкастерде және 1828 жылдан 1840 жылға дейін Бостонда тұрды. Пейбодидің інісі капитан Джон Пейбоди 1807 жылы Элизабет Мэннингке үйленді және Салемде тұрды. Олар бірге уақыт өткізіп, бір-бірін қолдады, ал отбасылары үлкейді. Джон Пейбодиге ақша қарыз беріп, оның медициналық практикасын құруға көмектесті. Джон бірнеше ай теңізде болғанда, Пейбоди оның әйеліне көңіл бөлді. Элиза Юнион көшесіндегі отбасылық үйінде қыздарға арналған мектеп және пансионат ашты. Ол жас қыздарға білім берумен қатар тұрғын үй ұсынысын жасады, ал олар оған үй шаруасында көмектесті. 1817 және 1818 жылдары Пейбоди Салем мектеп комитетінің құрамына кірді. 1834 жылы ол Салем лицейіне жетекшілік етті.

Медициналық практика

1811 жылы Пибоди Массачусетс медициналық қоғамының мүшесі болды. Медициналық білімі болмаса да, доктор Джон Джеффриспен оқығандығы және бес жылдық медициналық тәжірибесі болғандықтан қабылдануы мүмкін. Пибоди 1817 жылы Медициналық қоғамның хатшысы қызметін атқарды. 1820 жылдары Пибоди Германиялық доктор Сэмюэл Ханеманның гомеопатиялық емдеу әдістерін қабылдады. "Батыл" емдеу деп есептелетін құстыру және іш тазартатын дәрілерге ден қоймай, Пибоди пациенттерді емдеу үшін сассафрас, беладонна, хенбан, горехаунд, аконит және жылан уын қолданды. Дәрілер пациенттерге үлкен дозада қолданылатын дәрілердің зиянды әсерлері мен өлімге алып келуіне жол бермес үшін кішкентай дозаларда берілді.

Тіс дәрігері

Пибоди сонымен қатар салыстырмалы түрде жаңа тіс дәрігерлігі саласында жұмыс істеді, жаңа тіс емдеу тәсілдерін сынап көрді. Отбасы Бостонда тұрғанда, Пибоди Салемде тіс дәрігерінің кабинетін ашты. Пибоди 1824 жылы "Тістерді сақтау өнері" атты кітабын жариялады. 1830 жылдары Пибоди тіс жұлу кезінде ауырсынды басу үшін гипнозды қолданды. 1837 жылға қарай Пибодидің тіс дәрігері практикасы болды және ол Чартер көшесінде, Чартер көшесінің зират орнының жанында (қазір Чартер көшесінің тарихи ауданында) тұрды.

Бостон

Отбасы 1840 жылы Бостонға көшіп келді және Бостон орталығының жанындағы Батыс көшесінде тұрды. Пибоди медицинамен шұғылданды, ал оның балалары гомеопатиялық дәрілер, кітап сату және баспа ісі, сондай-ақ өнер саласында жеке мансаптарын құрды.

Отбасылық өмір

Пибодилер екі кіріс көзі бар отбасы еді. Пибоди дәріханашы, дәрігер және тіс дәрігері болды. Элиза мектепке дейінгі білім беруді қолдады және мектепте сабақ берді. Элиза білімді әйелдердің, жалпы және аналар ретіндегі құндылығына сенді. Ол: «Біздің елдің тағдыры белгілі бір дәрежеде әйелдердің біліміне байланысты» деді. Олардың үш қызы болды, барлығы да зиялы әйелдер: Элизабет Палмер Пибоди, Мэри Тайлер Пибоди Манн және София Амелия Пибоди Хоторн. Олардың Натаниел, Джордж Фрэнсис және Веллингтон Пибоди деген үш ұлы болды. Джордж мен Веллингтон жиырма жасында қайтыс болды. Веллингтон 1837 жылдың қыркүйегінде Нью-Орлеанда медицина оқып жүргенде сарқыншаға шалдығып қайтыс болды. Джордж омыртқа туберкулезіне шалдықты және 1839 жылдың қарашасында Салемдегі Пибоди үйінде қайтыс болғанға дейін екі жыл төсекпен жатты. Натаниел 1840 жылдары әйелі мен балаларын асырау үшін гомеопатиялық дәрі-дәрмектер сатты. Кейін Натаниел өмір сүру үшін әпкесі Элизабетке тәуелді болды. Софияның күйеуі Натаниел Хоторн 1844 жылы «Раппачини қызы» атты әңгіме жазды. Хоторн Раппачиниді кімге ұқсатып, қызын кім улағаны туралы бірнеше теория бар. Бір теория бойынша, Раппачини Пибодиден үлгі алған. София бала кезінде тіс шығару кезінде қиналды, кейін мигреньге ұшырады. Оған Пибодидің гомеопатиялық дәрі-дәрмегімен, эксперименталды ем жасалғаны айтылады. Ол оған берген дәрілердің бірі - каломель, құрамында сынап бар және ауруға немесе өлімге себеп болуы мүмкін болатын тазартқыш дәрі еді. 1820 жылдары басқа дәрігерлер оны хинин, мырыш және басқа да дәрілермен емдеді.

Өлім

1853 жылы қаңтарда Элиза қайтыс болды. Пибоди 1855 жылғы 1 қаңтарда Нью-Джерси штатындағы Перт-Амбой қаласында қайтыс болды.