Кіріспе
Канадалық саясаткер және жыныстық қылмыскер Андре Буасклер (ɑ̃dʁe bwaklɛʁ; 14 сәуір 1966 жылы туған) – Канаданың Квебек провинциясындағы бұрынғы саясаткер және сотталған жыныстық қылмыскер. Ол Квебектегі социал-демократиялық және тәуелсіздік партиясы Parti Québécois-тің жетекшісі болды. 1996 жылдың қаңтарынан 2003 жылдың наурызына дейін Буасклер Квебектің бұрынғы премьер-министрі Люсьен Бушардың кезінде Азаматтық және иммиграция министрі, Әлеуметтік ынтымақтастық министрі, ал бұрынғы премьер-министр Бернар Ландридің кезінде Қоршаған орта министрі қызметін атқарды. Ол 2005 жылдың 15 қарашасында Parti Québécois жетекшісі сайлауында жеңіске жетті. 2007 жылғы Квебек провинциялық сайлауында партиясы 1970 жылдан бергі ең ауыр жеңіліске ұшырағаннан кейін Буасклер 2007 жылдың 8 мамырында Parti Québécois жетекшісі лауазымынан кететінін мәлімдеді. Франсуа Гендрон уақытша жетекші болып тағайындалды. 2022 жылдың 19 маусымында Буасклер екі жас жігітке қатысты екі жеке оқиғадағы жыныстық шабуылға кінәлі деп танылды. 2022 жылдың 18 шілдесінде Квебек соты прокуратура мен қорғау тарапының бірлескен жаза ұсынысын қабылдап, екі жылға бір күн кем мерзімге бас бостандығынан айырды.
André Boisclair (ɑ̃dʁe bwaklɛʁ; born April 14, 1966) is a former Canadian politician and convicted sex offender in Quebec, Canada. He was the leader of the Parti Québécois, a social democratic and sovereigntist party in Quebec. Between January 1996 and March 2003, Boisclair served as Citizenship and Immigration Minister and Social Solidarity Minister under former Premier of Quebec Lucien Bouchard and as Environment Minister under former Premier Bernard Landry. He won the Parti Québécois leadership election on November 15, 2005. After the worst defeat of his Party since 1970 in the 2007 Quebec general election, Boisclair announced he was stepping down as leader of the PQ on May 8, 2007. François Gendron was named interim leader. On June 19, 2022, Boisclair pled guilty to two counts of sexual assault in separate episodes involving two young men. On July 18, 2022, the Quebec Court accepted a joint sentence recommendation from the Crown prosecutor and defence counsel, and imposed a sentence of imprisonment for two years less a day.
Ерте өмір
Бойсклэр Монреаль, Квебек провинциясында дүниеге келген. Ол Монреальдің әулетті франкофондық Аутремонт ауданында өсті. Collège Jean de Brébeuf жеке CEGEP колледжінде оқып жүргенде Квебек колледж студенттері федерациясының (француз тілінде FECQ) президенті болды. Бітірген соң Монреаль университетіне қабылданды, бірақ екі жылдан кейін оқуын доғарды.
Саяси арена 1989-2003
1984 жылы Квебек партиясына қосылды, ал 1989 жылғы жалпы сайлауда ол PQ үміткері ретінде Монреаль аймағының Гуэн округін өкілдік ету үшін сайланды. 23 жасында ол Квебек Ұлттық Ассамблеясына сайланған ең жас депутат болды, бұл рекордты 2007 жылы Саймон Пьер Даймонд сайланғанға дейін сақтап қалды. Ол Квебек қаласының түнгі өмірінде көңіл көтеруге бейім адам ретінде танымал болды. 1998 жылдан 2003 жылға дейін Квебек партиясының (PQ) премьер-министрлері Люсьен Бушар мен Бернард Ландри басшылығымен кабинет министрі қызметін атқарды, түрлі маңызды лауазымдарды иеленді. Ол қызмет еткен кезеңде Бойсклер мен оның бас штаб директоры Люк Дорей есірткі және қаржы жымқыру оқиғасының ортасында болды. Кездейсоқ тексеруден кейін, шенеуніктер Дорейдің 30 000 доллардан астам жалған шығыс туралы есептерді ұсынғанын анықтады, ал кейіннен ол ақшаны кокаинге тәуелділігін тойтарға пайдаланғаны белгілі болды. Дорей үкіметті алдауға кінәлі деп танылды, ал сотта куәлік беру кезінде Бойсклер шығыстардың бір бөлігін мақұлдағаны анықталды. Бойсклер 2004 жылдың тамызында Гарвард университетінің Гарвард Кеннеди мектебінде оқуға түсу үшін Ұлттық Ассамблея депутаты қызметінен кетті. Ол қызметтен кеткен кезде парламенттегі оппозиция (үй) жетекшісі лауазымын атқарды. Бойсклер Гарвард Кеннеди мектебіндегі мемлекеттік басқару магистрі бағдарламасын аяқтады, бұл бағдарлама студенттердің бұрынғы университет дипломы болуын талап етпейді. Гарвардта оқыған кезінде Бойсклер Майкл Игнатьевтің лекцияларына қатысып, өзінің тәжірибесін жазған блог жетегін жүргізді.
Партия басшылығы
Бернард Лэндри 2005 жылғы маусымда отставкаға кеткеннен кейін Бойсклэр Лэндридің орнын басып, Квебек партиясының (PQ) төрағасы болуға талапкерлік етті. 2005 жылғы 15 қарашада PQ-ның жетінші төрағасы болып сайланған Бойсклэр партия мүшелерінің 53,8% дауысын алды, ал оның ең жақын бәсекелесі Полин Маруа 30,6% дауысқа ие болды. PQ алғаш рет телефон арқылы дауыс беруге мүмкіндік берді, нәтижесінде партия мүшелерінің 76% астамы қатысты. 2005 жылғы қарашадағы жеңісінен кейін жүргізілген сауалнамалар Бойсклэрдің басшылығымен PQ Жан Шарестің Либералдық партиясынан үлкен артықшылықпен жеңіске жетеді деген болжам жасады. Бойсклэр Канадада заң шығару өкілдігі бар партияның төрағасы болған алғашқы ашық гей саясаткері болды. (Бұған дейін ашық гей канадалық саяси партиялардың төрағалары ретінде Канаданың Жасыл партиясынан Крис Ли және Нью-Брансуик Жаңа демократиялық партиясынан Эллисон Брюерді атауға болады.) Партия төрағасы болып сайланғаннан кейін Бойсклэр келесі Квебек жалпы сайлауында PQ жеңіске жеткеннен кейін екі жыл ішінде тәуелсіздік туралы референдум өткізуге уәде берді. 2005 жылғы 20 қарашада Монреальде Блок Квебекоис төрағасы Жиль Дюсеппен бірлескен баспасөз мәслихатында Бойсклэр Канаданың «Нақтылық туралы» заңын қабылдамайтынын мәлімдеді. Егер премьер-министр болып сайланса, Канада Жоғарғы сотының референдум сұрақтарының нақтылығына қатысты шешімін елемейтінін айтты. PQ-ның басшылығына келгеннен кейін Бойсклэрдің әрекеттері өз партиясы ішінде саяси дау тудырды. Стивен Харпер мен Джордж Буштің гомосексуалдық тұрғысынан бейнеленген комедиялық сахнадағы күмәнді қатысуынан және PQ-ны оның дәстүрлі профсоюздық базасынан алшақтату әрекетінен кейін Бойсклэрді қызметтен алуға бағытталған күш пайда болды. Бұл жоспар, шамасы, Бойсклэрдің бұрынғы басшысы Бернард Лэндридің басшылығымен жасалған (бірақ ол оны жоққа шығарды), сәтсіз аяқталды және Бойсклэрдің төрағалығына нақты қауіп тумады. Саясаттанушылар Квебек жалпы сайлауының жақындығы төңкерістің сәтсіздігіне себеп болды деп болжады. 2006 жылғы 14 тамызда Бойсклэр Монреаль аймағындағы Пуант-о-Трембль сайлау округінен провинциялық заң шығару жиналысына сайланды. 2007 жылғы 26 наурыздағы жалпы сайлауда қайта сайланды.
2007 жылғы сайлау
2007 жылдың ақпан айында Бойсклер 2007 жылғы жалпы сайлауға жоғары беделді кандидаттардың армандайтын командасын ұсынды. Бойсклер өзінің командасын бұрынғы премьер және Тыныш революция архитекторы Жан Лесаждың l'équipe du tonnerre (бұрқын командасы) командасымен салыстырып, актер Пьер Курци, бұрынғы кабинет мүшесі Линда Гупил, тележурналист Бернард Дренвилл, ғалым Гай Лашапель, кәсіподақ жетекшісі Марк Лавиолет және бұрынғы Квебек блогының депутаттары Ришар Марсо мен Иван Лубиер осы команданы құрайтынын хабарлады. 2007 жылдың 21 ақпанында Квебек лейтенант-губернаторы Лиз Тибо парламентті таратып, 2007 жылдың 26 наурызына жалпы сайлауды жариялады. Бойсклер өзінің науқанын "Квебегімізді қайта жаратайық" ("Reconstruisons notre Québec") деген ұранмен бастады. Науқанның басында Бойсклердің Квебек партиясы Квебек либералдарынан бес пайыздық таңдаумен қалып қойды. Бойсклер науқаны барысында білім беру PQ сайлау стратегиясының басты басымдығы болып қалатынын және мүмкіндігінше тезірек тәуелсіздік туралы жаңа референдум ұйымдастыратынын мәлімдеді. Ол сондай-ақ жас отбасыларға үй сатып алуға бағытталған жаңа шараларды қолдады. Сайлау науқаны кезінде радио ток-шоу жүргізушісі Луи Шампань Квебек партиясының үміткері Александр Клутьемен сұхбаттасқанда гомофобиялық пікірлер білдірген кезде дау туды. Ол одан партиясын гей адам басқаратыны және Клутьеге жақын ауданда ашық гей үміткер Сильвен Годреолт сайланатыны сайлаушылардың Квебек партиясын "гомосексуалдар клубы" деп санайтынына себеп бола ма деп сұрады. Бірнеше күннен кейін радиостанцияның иесі, Corus Group компаниясы Шампаньды жұмыстан шығарды. Көптеген сарапшылар 2007 жылғы көшбасшылар дебатын тең деп бағалады. Сыншылар Бойсклердің ең агрессивті болып көрінгенін айтты, ол Action démocratique du Québec (ADQ) партиясының Марио Дюмонтынан өзінің саяси платформасының қаржылық моделін бірнеше рет сұрады. Сайлау түні Квебек партиясы үшін үлкен көңіл көшірді. Партия 1973 жылдан бері ең аз дауыс жинады және PQ Ұлттық Ассамблеядағы орын саны бойынша үшінші орынға түсіп, ресми оппозиция мәртебесінен айырылды. 2007 жылғы сайлау Квебекке 1878 жылдан бері алғашқы азшылық үкіметін сыйлады. Бойсклердің Квебек партиясының жетекшісі ретіндегі болашағы белгісіз болғанымен, ол сайлаудан кейін орнынан түспейтінін мәлімдеді (бірақ ол алты аптадан кейін кетті). Шампань оқиғасынан басқа, сайлау науқаны гомофобияның басқа ашық көріністерімен ерекшеленбеді. Алайда, кем дегенде Квебектегі бір танымал саяси журналист, The Gazette газетінің Дон Макферсон, Бойсклерге тағылған кейбір сын, әсіресе оның тым космополиттік және "монтареальдық" екені туралы кейбір сайлаушылар арасындағы тұрақты пікір, шын мәнінде ашық гей премьерді сайлау идеясына қатысты сайлаушылардың жасырын алаңдаушылығының коды болуы мүмкін деп мәлімдеді.
PQ басшысы қызметінен кетуі
Андре Бойсклер 2007 жылғы 8 мамырда Квебек партиясының басшысы лауазымынан қанағаттануын жариялады, бұл 2007 жылғы жалпы сайлаудан кейін Квебек Ұлттық Ассамблеясының отырысын қайта бастаған күні болды. Бұл хабарлама Квебек партиясының көптеген мүшелерін таң қалдырды, олардың кейбіреулері бұл шешімге "қасіретті өкініш" білдірді. Бойсклердің басшылығы сайлаудан кейін бірден күмәндандырылды және партия ішінде сенімсіздік білдіру туралы петициялар аймақтық PQ президенттері мен ірі тәуелсіздік топтарынан кеңінен түсті. Бойсклердің отставкаға кетуі федералды сахнадағы тәуелсіздік партиясы – Квебек блогының басшысы Жиль Дюсеппен болған жанжалдан кейін болды. Радио Канадамен сұхбатта Бойсклер Дюсептің оның лауазымын бағындыруға тырысқанын растады. Дюсепп бұл қаңқуларды жоққа шығарды, бірақ көптеген саяси сарапшылар Бойсклердің бұл айыптамада тым шарықтап кеткенін ойлады. Бойсклер Pointe aux Trembles округінен MNA болып қалды, бірақ 2007 жылғы 15 қазанда ол өзінің мандатын тастайтынын және 2007 жылғы 15 қарашада саясаттан кетуін жариялады. Сондай-ақ, ол партия басшысы Бернард Ландриді Бойсклер басшылығымен PQ-ның халық қолдауын жоғалтуына сілтеме жасап, партия басшылығына қайта оралуға ниеттенгенін айтқаны үшін партия басшысы ретінде оның қолдауын әлсіреткені үшін айыптады.
Саяси өмірден кейінгі өмір
Бойсклэр 2011 жылы Квебек провинциясындағы энергетикалық компания «Квестеррге» кеңесші ретінде жұмысқа қабылданды. 2012 жылдың қыркүйегінде Бойсклэр Квебек провинциясындағы тақтатас (көбінесе фракинг деп аталатын) өнеркәсібіне қатысты жаңадан сайланған PQ үкіметінің позициясын сынады. 2012 жылдың қарашасында ол Нью-Йорктегі жаңа провинциялық бас делегат болып тағайындалды. Осы лауазымда қызмет еткен кезінде ол делегацияның ресми резиденциясында жастармен оргиялар ұйымдастырды және есірткі қолданды деген айып тағылды. Ресми шағым жасалды және ол 2013 жылдың 27 қыркүйегінде «өз тілегімен» қызметтен босатылды. 2018 жылы Бойсклэр мас күйде көлік жүргізу, мас еместігін анықтау тестінен бас тарту және әділетке кедергі келтіруде кінәлі деп танылды. Оған 2000 доллар айыппұл салынды және бір жылға көлік жүргізу құқығынан айырылды. 2016 жылдың маусымынан бастап ол Квебектің қалалық даму институтының (UDI) президенті және бас директоры болды – бұл Квебек провинциясының коммерциялық жылжымайтын мүлік саласына бағытталған коммерциялық емес ұйым, бірақ сексуалдық шабуылдар туралы айыптауларға байланысты лауазымынан кетті.
Жыныстық зорлық-зомбылық туралы үкімдер
2020 жылдың 28 мамырында Бойсклэрге белгісіз құрбанға қатысты екі жыныстық шабуыл жасады деген айып тағылды: біреуі – қару алып жүріп, қолданып немесе қолдану қаупін тудырып жыныстық шабуыл жасады деген айып, екіншісі – басқа адаммен бірлесіп жыныстық шабуыл жасады деген айып. Оқиғалар 2014 жылы болған деп хабарланады. 2022 жылдың 20 маусымында Бойсклэр жыныстық шабуылға қатысқандығы және тағы бір құрбанға қатысты жыныстық шабуыл жасады деген айыпты мойындады; алғашқы құрбанға қатысты қару қолданып жасалған жыныстық шабуыл айыбы алынып тасталды. Прокурор және қорғаушы бірлесіп екі жылға бір күн кем түсетін жазаны ұсынды. 2022 жылдың 18 шілдесінде Квебек соты ұсынысты қабылдап, екі жылға бір күн кем түсетін жаза тағайындады. 2022 жылдың 2 желтоқсанында оның мерзімінен бұрын босату туралы өтініші тағы да қабылданбады. 2023 жылдың 17 наурызында оған мерзімінен бұрын босату рұхсаты берілді.