Кіріспе
Уильям Корнелиус Салливан (12 мамыр 1912 – 9 қараша 1977) – 1961 жылдан 1971 жылға дейін Федералдық тергеу бюросының (ФТБ) ішкі барлау операцияларын басқарған директордың көмекшісі. 1971 жылдың қыркүйек айының соңында ФТБ директоры Дж. Эдгар Гувермен туындаған келіспеушіліктерге байланысты Салливан ФТБ-ден қызметтен босатылды. Келесі жылы ол Әділет министрлігінің жаңа Ұлттық нашақорлық барлау басқармасына басшы болып тағайындалды және 1972 жылдың маусымынан 1973 жылдың шілдесіне дейін басқарды. Салливан 1977 жылы аң аулау барысында болған оқиғада қаза тапты. ФТБ-дегі отыз жылдық қызметі туралы естеліктері журналист Билл Браунмен бірлесіп жазылып, 1979 жылы W. W. Norton & Company коммерциялық баспасында жарық көрді. Салливан американдық саяси оппозиция және азаматтық құқық қозғалыстарын өлтіруге, түрмеге қамауға, жария түрде қаралауға немесе жалған айыптауға ұшыратқан, сондай-ақ ішкі американдық саяси ұйымдарды бақылауға, оларға енуге, беделін түсіруге және олардың қызметін тоқтатуға бағытталған, аса даулы COINTELPRO жетекшісі болды.
William Cornelius Sullivan (May 12, 1912 – November 9, 1977) was an assistant director of the Federal Bureau of Investigation who was in charge of the agency's domestic intelligence operations from 1961 to 1971. Sullivan was forced out of the FBI at the end of September 1971 due to disagreements with FBI director J. Edgar Hoover. The following year, Sullivan was appointed as the head of the Justice Department's new Office of National Narcotics Intelligence, which he led from June 1972 to July 1973. Sullivan died in a hunting accident in 1977. His memoir of his thirty year career in the FBI, written with journalist Bill Brown, was published posthumously by commercial publisher W. W. Norton & Company in 1979. Sullivan led the highly controversial COINTELPRO aimed at surveilling, infiltrating, discrediting, and disrupting domestic American political organizations which among other things, assassinated, imprisoned, publicly humiliated or falsely charged American political opposition and civil rights movements with crimes.
Өмірбаян
Уильям Корнелиус Салливан 1912 жылы 12 мамырда Массачусетс штатының Болтон деген шағын қаласында дүниеге келген. Оның ата-анасы сол аймақта елу жыл бойы отбасылық шаруа қожалығында жұмыс істеген шаруалар болды. 1975 жылы Салливан Сенаттың барлау комитеті алдында куәлік беріп: "Біз келіскен іс-қимылдың заңдылығы, құқықтылығы, этикалық немесе моральдық тұрғыдан дұрыс екендігі туралы ешқашан ешкімнің, тіпті өзімнің де сұрақ қойғанын естімедім" деді.
Азаматтық құқықтарды қорғау
1964 жылы Салливан Корэтта Скотт Кингке күйеуі Мартин Лютер Кингтің басқа әйелдермен қарым-қатынаста болғанын жасырын жазылған дыбыс жазбалары арқылы ұйымдастырып берді. Салливан меморандумда Кингті "алдамшы, демагог және алаяқ" деп атады. Ол сондай-ақ 1970 жылдардың басында "Жер астындағы қозғалыстың" (Weather Underground) іздеуге алынған қашқан мүшелерін табуға бұйрық берді. Хувер АҚШ Коммунистік партиясының (CPUSA) мүшелері болған, бірақ іс жүзінде КГБ-ның Кеңес активті шаралар бағдарламасына қарсы жұмыс істеген СОЛО бауырлары Моррис пен Джек Чайлдс арқылы Кингтің кеңесшісі Стэнли Левисонның КПУСА-ға қатысы бар екенін білді. Соло бауырлары жыл сайын Мәскеуге барып, КПСС қызметі үшін совет қаржысын алып, елге оралған соң таратып берген. Мұндай байланыстар азаматтық құқық қозғалысын КГБ-ның совет активті шаралар бағдарламасымен КПУСК басқарып отырғанын көрсеткендіктен, АҚШ Бас прокуроры Роберт Ф. Кеннеди Кингтің телефонын тыңдауға бұйрық берді. Телефондық бақылау Кингтің жеке өміріне қатысты ақпаратты ашты, сондай-ақ Салливанның Кингтің қозғалысты басқаруға лайық емес деп санауының себебін және оны "алдамшы, демагог және алаяқ" деп атауының себебін түсіндірді. Қозғалысқа қауіп төндіретінін сезінген Кингтің досы және рухани жетекшісі, пастор Ральф Абернати, Кингтің осындай әрекеттерін тоқтатуға көп рет шақырды, өйткені ол қозғалыстың беделін қауіпке тіктеді. Осыдан кейін бірнеше күн өткен соң, Хувер баспасөз конференциясында Кингті "елдегі ең жалғаншы" деп атады. Кейбір дереккөздер Салливан Кингке "нашар, ауытқып кеткен жануар" деп жазған анонимді хатты, сондай-ақ "сен үшін тек бір нәрсе жасау қалады" деген сөздерді айтқан деп болжайды. Президент Линдон Джонсон Хувердің мәлімдемесіне күмән келтірмей, бірақ келесі сайлауға тигізетін саяси әсерін түсінгендіктен, Хуверді кешірім сұрауға мәжбүр етті. Хувер мен Кинг ФБР штаб-пәтерінде кездесті, бірақ сол кезде не болғанын ешкім білмейді. Кейбір дереккөздер Хувердің үстелінде Кингтің барлық іс қағаздары мен телефон жазбалары болғанын мәлімдейді. Кинг туралы барлық ақпаратты жинауға жауапты болған - Салливан. 1972 жылдың мамырында Хувер қайтыс болғаннан кейін, АҚШ Бас прокуроры Ричард Клейдинст 1972 жылдың маусымында Салливанды Әділет министрлігіне қарасты, жаңа құрылған Ұлттық есірткі құралдарын бақылау басқармасының директоры етіп тағайындады. Салливан Хувердің орнын ФБР директорынан алмастыруды үміттенген еді, бірақ президент Ричард Никсон оны адал Л. Патрик Грейдің пайдасына таңдады.
Жеке өмір және өлім
Салливан Мэрион Хоукске үйленді. Уильям С. Салливан 1977 жылғы 9 қарашада 65 жасында атып өлтірілді, Роберт Д. Новак баяндайтындей: Салливан 1972 жылғы маусымда Мэриленд штатының маңындағы үйімізге түскі асқа келіп, Хувердің өмірбаянын жазу жоспарлары туралы ұзақ сөйлестік (мен бұл жобаны тым жоғары мақсатты деп санап, тоқтаттым). Ол кетер алдында Билл маған бір күні оның қайтысы туралы жаңалықты еститінімді айтты, бірақ оған сенбеуімді өтінді. Бұл кісі өлтіру болар еді. 1977 жылғы 9 қарашада, ол Құрлыққа қатысты комитеттің арнайы комиссиясына куәлік беруге бірнеше күн қалғанда, күн шығар алдындағы жиырма минутта, алпыс бес жасар Салливан Нью-Гэмпшир штатының Шугар-Хилл қаласындағы зейнеткерлік үйіне жақын орманнан аң аулауға шыққан достарына бара жатқан еді. Тағы бір аңшы, штат полициясының 22 жасар ұлы Роберт Дэниелс, .30 калибрлі мылтықтың оптикалық прицелын қолданып, Салливанды бұғы деп қате түсініп, мойнына оқ атқан және дереу өлтіргенін мәлімдеді. Билік бұл оқиғаны жазатайым деп бағалап, Дэниелске 500 доллар айып салып, оның аң аулау лицензиясын он жылға жойды. Салливанның мемуарларын жазуға көмектескен тележурналист Билл Браун, оның және Салливан отбасының өлімнің жазатайым оқиға екеніне сенгенін жазды. Салливанның өлімі мемуарларын жариялауға кедергі болмады, онда Дж. Эдгар Гувер мен ФБР-дің абыройсыздығы туралы барлық мәліметтер ашылды. Уотергейттен кейін, барлық басшылар қайтыс болған немесе лауазымынан кеткен соң, бұл жариялылыққа көп көңіл тартпады. Салливан әйелімен, сондай-ақ ата-анасымен, қарындасымен және басқа туыстарымен бірге Массачусетс штатының Хадсон қаласындағы Сент-Майкл зиратына жерленді.
Шығармалары
"Тәуелсіздік – Ерекшелік": Ашық қоғамның құндылықтарына арналған үш лекция. Кембридж, Массачусетс: Гарвард университеті, 1964 жыл. "Бюро: Хувердің ФБР-індегі отыз жыл". (Билл Браунмен бірге) Нью-Йорк: W. W. Norton & Co., 1979 жыл. "Біздің мектептерде коммунизм туралы оқыту қажеттігі". "Әлемдік коммунизм: стратегия мен тактика". "Университет, коммунизм және қоғам: Техас штаты, Даллас қаласындағы Оңтүстік методистік университетінде сөйлеген сөз, 18 қазан 1961 жыл".
Қосымша көздер
Уильям С. Салливан, бұрынғы ФБР қызметкері, 65 жасында аң аулау кезінде болған оқиғада қаза тапты. "Нью-Йорк Таймс" газеті, 1977 жылғы 10 қараша, 94-бет. Атан Г. Теохарис, Тони Г. Поведа, Сьюзан Розенфельд және Ричард Гид Пауэрс, ФБР: толық анықтамалық. 1999 жыл.