Кіріспе

Техас штатының су айдыны – Техас штатының Харрис округіне қарасты Хьюстон арқылы ағып жатқан су айдыны. 18 000 жыл бұрын пайда болған, оның бастауы Кэтиді қоршаған даладан, Форт-Бенд округінде орналасқан және шамамен 85 км (53 миль) шығысқа қарай Хьюстон кеме арнасы арқылы Галвестон шығанағына және Мексика шығанағына құяды. Адикс және Баркер су қоймалары жинаған және босатқан судан басқа, баю табиғи бұлақтармен, жер бетінен ағып келетін сумен және бірнеше маңызды салалы сулармен толысады, оның ішінде Уайт Оук Баю, Гринс Баю және Брэйс Баю бар. Сонымен қатар, Буффало Баю Хьюстонның батыс-орталық бөлігінде Шепард Драйв көпірінің батысындағы нүктеден төменгі ағысында тасқынға ұшырайтын өзен болып есептеледі. Үлкен Хьюстонның басты өзені ретінде Буффало Баю су алабы тығыз урбанизацияланған. Салалы өзендерін қоса алғанда, баюдың су алабының ауданы шамамен… Шығысқа қарай жылжу кезінде Буффало 6 мемлекеттік тас жолынан ағып, Терри Херши паркіне жетеді – бұл баюды шамамен 10 км (6 миль) бойына жалғастыратын сызықтық парк, ол 8-ші белдеу жолында аяқталады. Баю 8-ші белдеу және 610-шы айналма жол аралығында Мемориалдық ауылдардың айналасынан өтеді. Бұл жағалаулардың көп бөлігі жеке меншікте, алайда Сан-Фелипеден оңтүстікке және Восс жолының батысына қарай орналасқан Бриарбенд паркінде қоғамдық қолжетімділік нүктесі және ресми Техас парктері мен жабайы табиғат саяхаттау жолы бар каноэ түсіру алаңы орналасқан. 610-шы айналма жолдың сыртында тағы бір ресми каноэ түсіру және кіру орны бар. Сонымен қатар, барлық қоғамдық көпірлерден баюға кіру заңды, бірақ осы көпірлердің жанында заңды тұрақ орындары болмауы мүмкін. 610-шы айналманың шығыс жағында Буффало Баю Мемориалдық парк пен Ривер Оукс Кантри Клубтың оңтүстік жағымен өтеді және Мемориалдық парктің барлық жағалауы бойында жұртшылыққа қолжетімді. Bayou Bend Collection and Gardens, Хьюстонның меценаты Има Хоггтың бұрынғы меншігі, Мемориалдық парктің шығысында баюдың солтүстік жағалауында орналасқан. Шепард Драйвтың астынан өткеннен кейін су жолы Буффало Баю паркіне кіреді, ол солтүстікте Мемориал драйвпен, оңтүстікте Аллен Парквейімен шектеледі. Парк 4 км (2.3 миль) бойына созылады және Хьюстонның орталық қаласына кіреді. Баю Аленнің қонысынан өтіп, 69-шы мемлекетаралық тас жолындағы орталық бизнес ауданын тастамас бұрын Уайт Оук Баюға қосылады. Баю шығыс шетінен өтіп, Хьюстон кеме арнасында аяқталады.

Ерте тұрақтандыру

Галвестон аралы мен Галвестон шығанағымен қатар, Буффало Байоу ерте Техаста ағылшын-американдық қоныстанудың маңызды орталықтарының бірі болды, алдымен Испания империясының, содан кейін Мексиканың құрамына кірді. 19 ғасырдың басында Линчбург, Харрисбург және Райторс Пойнт (қазіргі Морган Пойнт) сияқты алғашқы қауымдастықтар пайда бола бастады, 1820 жылдары құрылған. Байу Техас тарихында маңызды рөл атқарды, өйткені Техас революциясының соңғы шайқасы Сан-Хасинто өзенімен бірігетін жерінде, оның жағалауында болды. 1830 жылдары Хьюстон сияқты жаңа қауымдастықтар жағалау бойында құрылды. Харрисбург пен Галвестон шығанағы арасында үлкен ранчо құрған Самуэль Аллен есімді жергілікті кәсіпкер (Хьюстонның негізін қалаушылармен туыс емес) кейіннен Аллен ранчосы деп аталды. Харрисбург, Хьюстон және Аллен ранчоларындағы доктар біртіндеп қазіргі Хьюстон портының негізін қалады. Харрисбург 1870 жылдарға дейін аймақтың маңызды сауда орталығы болды, содан кейін болған үлкен өрт оның теміржол инфрақұрылымын қиратты, ол кейін Хьюстонда қайта жаңартылды. Бұл шағын сауда кемесінің айналып өте алатын ең батыс нүктесі болды; кең ауқымды тереңдету жұмыстары болмаса, тек шағын кемелер ғана қалаға кіре алды. Бұл су сақтағыштар ағын суды жинауға мүмкіндік береді, бұл төменгі ағыстағы су тасқындарын болдырмауға септігін тигізеді. Су сақтағыштарының құрылысы кезінде Буффало Байоудың 6 шақырымдық бөлігі (қазіргі 6- және 8-тас жолдар арасында) арналанды. Осы екі арналы бөлік арасындағы байудың ұзындығы, көп бөлігі Мемориалдық ауылдар арқылы өтетін, табиғи, ирек күйінде сақталды.

Қазіргі заманғы тарих және қайта жаңғыру

1960 жылдары жергілікті тұрғын және табиғатты қорғаушы Терри Херши, жергілікті конгрессмен (кейіннен президент) Джордж Бушпен бірлесіп, федералды үкіметтің байудың түзу учаскелерін бетонмен қаптауына қарсылық көрсетті. 1966 жылы Херши және Мемориал ауданындағы бірнеше үй иесі «Буффало Байуды сақтау қауымдастығын» құрды, ол кейіннен өзінің мақсатын кеңейтіп, «Байуды сақтау қауымдастығы» болды. 1989 жылы 8-ші белдеу және 6-шы тас жол арасында байуға параллель орналасқан Терри Херши паркі оның еңбегіне арналды. Байу – Хьюстон қаласындағы табиғи жағалау экожүйесін сақтап қалған сирек байулардың бірі. 1972 жылы «Таза су туралы» заң қабылданғаннан кейін Хьюстон, байуларға тазартылмаған ағынды сулардың құйылуын тоқтатуға тырысты. Қала жаңа кәріздерге, сорғы станцияларына және ағынды суларды тазарту станцияларына 3 миллиард доллардан астам инвестиция жасады, бұл аймақтағы су сапасын едәуір жақсартты. 1977 жылы Морган нүктесінде Барборс Кот терминалы ашылып, кемелердің қозғалысы Тернинг бассейнінен ауысты. 1986 жылы «Буффало Байу серіктестігі» коммерциялық емес ұйымы өзен бойындағы саябақтарды жаңарту және кеңейту үшін мемлекеттік және жеке қаржыландыруды тарту мақсатымен құрылды. Серіктестіктің 2002 жылғы «Буффало Байу бас жоспары» Хьюстон қаласының орталық бөлігінен өтетін желілік саябақтар сериясына негізделген, байу үшін 20 жылдық, 5,6 миллиард долларлық көрініс қалыптастырды. Жобаның мақсаттары: бұрынғы өнеркәсіптік жерлерді қалпына келтіру, жаңа мекенжайларды құру, каноэ мен байдаркаға арналған жабдықтар, жаяу және велосипед жолдары, мәдени іс-шаралар, су тасқынынан қорғау және аралас қалалық даму. Серіктестік осы жобаларды іске асыру үшін 150 миллион доллардан астам қаржы тартты. 2006 жылы ашылған «Буффало Байу саябағы» – Сабин көшесінен басталып, Театр ауданындағы Багби көшесіне дейін созылатын 2 километрлік жаяу және велосипед жолдары бар демалыс орны. 2015 жылы серіктестік «Буффало Байу паркін» аяқтады, ол саябақтың жаңа 2,3 километрлік учаскесін қосты. «Хьюстон Хроникасы» бұл паркті «қаланың есімді, жасыл қақпасы» деп атады, онда иттерге арналған алаң, кең газон, бақшалар, мейрамханалар және тарихи қолданыстан шығарылған цистернаның ішіндегі өнер кеңістігі бар. 2006 жылы «Буффало Байу серіктестігі» басқаратын «Хьюстон цистернасы» тарихи экскурсиялар мен көркемдік көрмелер ұйымдастыра бастады. 2017 жылдың тамызында «Харви» дауылынан келген мол жаңбырлар байудың су деңгейін рекордтық көрсеткішке жеткізіп, бұрынғы су тасқынының ең жоғары нүктесін бірнеше метрге арттырды. Аддикс және Баркер су қоймалары толып кетті, бұл АҚШ Армиясының инженерлік корпусын судың бақылаусыз шығарылуын болдырмау және бөгеттердің құрылымдық тұрақтылығын сақтау үшін бақыланған босату жүргізуге мәжбүр етті. Осы шараларға қарамастан, Аддикс су қоймасының солтүстік жағындағы ағызу арнасынан судың бақылаусыз шығарылуы орын алды, бұл құрылыстың тарихында алғашқы оқиға болды. Дауылдан кейін су қоймаларын мүмкіндігінше босату үшін байудың су деңгейі екі аптаға дейін жоғары деңгейде қалуы күтілді. 1935 жылғы апатты су тасқынына жауап ретінде АҚШ Армиясының инженерлік корпусы, Харрис округінің су тасқынына қарсы күрес басқармасымен бірлесіп, Хьюстон қаласының су тасқынына ұшырау қаупін азайту үшін су қоймаларын салу, өзен жағалауындағы өсімдіктерді жою және арналарды тереңдету жөніндегі кең ауқымды бағдарламаны бастады. «Буффало Байу» су айдынындағы ең маңызды су тасқынына қарсы күрес құрылымдары – батыс Харрис округінде орналасқан Аддикс және Баркер су қоймалары, олар ағып келетін суды сақтау үшін ашық жерлерді ұсынады. Соңғы жылдары су қоймаларының жоғары жағындағы қала маңындағы кеңінен дамыған құрылыс осы су тасқынына қарсы күрес инфрақұрылымына үлкен жүктеме салған. 2015 жылдан бері «Буффало Байу» үш ірі су тасқынына тап болды, оның ішінде 2017 жылғы «Харви» дауылы, 2016 жылғы «Салық күні» су тасқыны және 2015 жылдың 26 мамырындағы су тасқыны.

Көңіл көтеру және жануарлар дүниесі

Буффало-Байуда көптеген қалалық парктер бар, оның ішінде Джордж Буш паркі (толыққандай Баркер суқоймасының ішінде орналасқан), Терри Херши паркі, Мемориал паркі, Буффало-Байу паркі және Ист-Эндтегі Тони Маррон паркі. Сан-Джасинто шайқасы алаңы мемлекеттік тарихи орны, Техас революциясын аяқтаған Сан-Джасинто шайқасының орны, оның құрамында USS Texas кемесі бар – бұл байудың сағасына жақын жерде тұрақты түрде тоқтаған мұражай кемесі. Байуда демалыс үшін балық аулауға болатын көптеген сом, күнбалық, шоқмұрын және бас балықтары бар. Онда құстар да мекендейді және танымал Уо Бат көпірі орналасқан. Байу бойында жыландар мен аллигаторлар да кездеседі.

Навигация

Buffalo Bayou-да Катидегі бастауынан Уэйсайд Драйвының жоғары жағындағы Кеме каналының батыс соңына дейін қайықпен (құраппен) жүзуге рұқсат етіледі. Құраппен саяхаттардың көп бөлігі әдетте 6-шы тас жол мен Шепард Драйвы арасындағы бөлімде өтеді, ал негізгі назар Бриарбенд паркінен Вудвейге және Хьюстон қаласының орталығына дейінгі бөлімге қарастырылады, себебі бұл жерге қол жеткізу оңай және маршруттың ұзындығы қолайлы. 6-шы тас жолдан 8-ші белдеу жолына дейінгі бөлім құлаған ағаштармен белгілі, сондықтан оларды жиі көтеріп тасу қажет. 8-ші белдеу жолынан Бриарбенд паркіне дейінгі бөлім Харрис округінің су тасқынына қарсы күрес басқармасы тарапынан кедергілерден таза ұсталады; алайда, қалыпты су ағыны кезінде бірнеше малтатардан өту қажет. Бриарбенд паркі мен Вудвей арасындағы бөлім де осылай таза ұсталады, бірақ дауылдан кейін су жолында ағаштар кездесуі мүмкін.

Су сапасы

Қалалық су жолы ретінде Буффало Байо су сапасының нашарлауына өте осал. Байу суының жағдайы Хьюстон қаласы үшін ұзақ жылдар бойы алаңдау тудырып келген мәселе. 19 ғасырда өзен іс жүзінде ашық санитарлық кәріз және ішуге жарамды су көзі ретінде пайдаланылған. 2019 жылдың ақпан айында, жақын орналасқан Хобби әуежайынан 64 000 галлон реактивті отын байуга құйылғандығы хабарланды.