Кіріспе
Мексика шығанағының ішінде, АҚШ-тың Алабама штатында орналасқан Алабама шығанағы (/m//oʊ/'/b//iː//l/ mohBEEL) - Мексика шығанағының шалшық кіреберісі. Оның аузы шығыс жағынан Форт-Морган түбегімен және батыс жағынан Дауфин аралымен – тосқауыл аралмен шектелген. Мобил және Тенсо өзендері шығанақтың солтүстік жағына құйылып, оны сағаға айналдырады. Сонымен қатар, шығанаққа Dog River (Ит өзені), Deer River (Елік өзені) және Fowl River (Құс өзені) (батыс жағынан) және Fish River (Балық өзені) (шығыс жағынан) сияқты бірнеше кіші өзендер де құйылады. Мобил шығанағы – секундына су шығаратын АҚШ-тың төртінші ірі саға. Жыл сайын, әсіресе жаз айларында балықтар мен шаяндар шығанақтың жағалауында және жағасында көптеп жиналады. Бұл құбылыс, лайықты түрде "jubilee" деп аталады, және оңай ұсталатын теңіз өнімдерінің молдығына байланысты көптеген адамдарды тартады. Мобил шығанағының ауданы 1070 шаршы километрді (413 шаршы миль) құрайды. Оның ұзындығы 50 километр, ал ең үлкен ені 39 километрге жетеді.
the bay in Alabama
Mobile Bay (/m//oʊ/'/b//iː//l/ mohBEEL) is a shallow inlet of the Gulf of Mexico, lying within the state of Alabama in the United States. Its mouth is formed by the Fort Morgan Peninsula on the eastern side and Dauphin Island, a barrier island on the western side. The Mobile River and Tensaw River empty into the northern end of the bay, making it an estuary. Several smaller rivers also empty into the bay: Dog River, Deer River, and Fowl River on the western side of the bay, and Fish River on the eastern side. Mobile Bay is the fourth largest estuary in the United States with a discharge of of water per second. Annually, and often several times during the summer months, the fish and crustaceans will swarm the shallow coastline and shore of the bay. This event, appropriately named a jubilee, draws a large crowd because of the abundance of fresh, easily caught seafood. Mobile Bay is 413 square miles (1,070 km2) in area. It is 31 mile (50 km) long by a maximum width of 24 mile (39 km).
Еуропаның аймақты зерттеуі
Эрнандо де Сото 1540 жылы Мобайл шығанағы мен одан тыс жерлерді зерттеді, бұл аймақты Миссисиппи мәдениетінің жергілікті халықтары мекендеген. Осы жорық барысында оның әскерлері Маувила бекінісін (кейде Маубила деп те жазылады) қиратты, осы атаудан кейін Мобайл деген ат пайда болды. Бұл қала Алабама штатының ішкі аймағында, қазіргі Мобайл қаласынан солтүстікке қарай орналасқан, және ол ең басты басшы Тускалузаның қаласы болды. Келесі ірі экспедиция 1559 жылы Тристан де Луна и Арельяно басшылығымен Пенсакола маңында Испания үшін тұрақты колония құруға жасалған сәтсіз әрекет болды.
Соғыстардағы рөлі
Америка Азамат соғысы кезінде Мобайл шығанағы Конфедерацияға қажетті жабдықтамаларды жеткізетін блокаданы бұзушылар үшін маңызды порт ретінде қолданылды. 1864 жылдың 5 тамызында адмирал Дэвид Фаррагут Одақтың кеме тобын Конфедерацияның қорғанысы арқылы жүргізіп, Мобайл шығанағы шайқасында шығанақтың соңғы маңызды оңтүстік портының бірін жапты. Мобайл шығанағында Азамат соғысы дәуіріндегі кемелердің көптеген құлау орындары сақталған, олардың ішінде «Америкалық су астында жүзуші», CSS Gaines, CSS Huntsville, USS Philippi, CSS Phoenix, USS Rodolph, USS Tecumseh және CSS Tuscaloosa бар. Мобайлдың теңіз порты ретіндегі рөлі бүгінге дейін жалғасып келеді, бірақ уақыт өте тауарлар өзгеріп отырады. XIX ғасырда мақта – басты тауар болды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Мобайлдың кеме жасау өнеркәсібі кеңейді, және жұмыс іздеп қара және ақ мигранттар келгендіктен қала халқының саны күрт өсті. Содан бері өсім қарқынды жүріп келеді.
Аймақтағы табиғи апаттар
Қала тарихында бірнеше құрылыс қиратып, апатқа ұшыратқан дауылдарды бастан өткерді, соңғылары 1979 жылғы Фредерик дауылы және 2005 жылғы Катрина дауылы болды. Төменгі жатқан аудандар, оның ішінде қаланың орталық бизнес аймағы, дауыл кезінде бірнеше рет суға батты. Дегенмен, қаланың көп бөлігі теңіз деңгейінен 200 футтан (61 метр) жоғары орналасқан, бұл Мексика шығанағы мен Атлантика жағалаулары үшін ерекше биік. 1979 жылдың 13 қыркүйегінде Фредерик дауылы желдің күшімен шығанаққа еніп, Дофин аралына апаратын көпірді қиратты. 2005 жылдың 28-29 тамызында Катрина дауылы Мобил шығанағына алып дауыл толқынын әкелді; ол Байо Ла Батреде (Алабама штаты) 16 фут (5 метр) биіктікте, үстіне тағы да жоғары толқындармен, ал Мобильде 12 фут (4 метр) биіктікте, 31 мильге созылған Мобил шығанағының ең солтүстік нүктесінде өлшенді. 22 футтан (7 метр) астам биіктіктегі толқындардан мыңдаған қайықтар, пирстер және жағажайдағы үйлер зақымдалып, "Алабама" соғыс кемесі өзінің бекінісінен ығысып, сол жаққа қарай еңкейді. Мобил қаласының орталық бөлігі бірнеше фут суға батты, ал оңтүстік жаққа орналасқан Байо Ла Батр және Бон Секур қалалары ауыр зақымдарға ұшырады. Әртүрлі өлшемдегі ондаған кемелер құрлық ішінде қалып қойды.
Жағалау қалалары
Мобил қаласы шығанақтың батыс жағалауында орналасқан. Шығанақтың шығыс жағалауында бірнеше шағын елді мекендер бар, олардың ішінде Испан Форты, Дафне, Фейрхоп, Пойнт Клер және Бон Секур қалалары бар. Gulf Shores қаласы шығанақтың сыртында, Форт-Морган түбегінде орналасқан, ал Форт-Морган қаласы шығанақтың оңтүстігінде жатыр. Мидл-Бэй маяғы 1885 жылдан бері шығанақтың ортасында тұр. Шығанақтың бастауынан екі маңызды тас жол өтеді: Interstate 10, ол Jubilee Parkway деп аталады, және US 90/US 98, ол Battleship Parkway деп аталады. Бұл екі көпір Мобил қаласы мен Шығыс жағалауы арасындағы басты байланыс құралы болып табылады. Жазғы жылы түндері Мобил шығанағының маңында тұратындар кейде «Jubilee» деп аталатын ерекше табиғи құбылыстың нәтижесін тамашалайды, осы кезде балықтар мен шаяндар жағалауға қарай жүзеді де, адамдар оларды аяз суларда оңай ұстай алады.