Кіріспе
Каталан тілінде сөйлейтін қоғам үшін демешілік жоғары деңгейдегі интернет домені. Cat (.cat, каталан тілінде: punt cat деп айтылады) каталан тілін көрсетуге арналған демешілік жоғары деңгейдегі домен. Оның саясатын ICANN және Fundació puntCAT бірлесіп әзірледі. Ол 2005 жылдың қыркүйегінде мақұлданды.
cat (pronounced in Catalan: punt cat ) is a sponsored top level domain intended to be used to highlight the Catalan language. Its policy has been developed by ICANN and Fundació puntCAT. It was approved in September 2005.
Тарих
Cat қолжетімді болғанға дейін және кейбір каталондық мекемелердің, компаниялардың және адамдардың es, ad, fr, it домендерін (мемлекеттерге сәйкес) өз домендері үшін пайдалануға тартынғандықтан, баламалар пайда болды. Мысалы, Каталониядағы Жирона қаласының веб-сайты gi доменін пайдалануды қалаған ("ajuntament.gi", мұнда "ajuntament" сөзі "қалалық кеңес" және "қалалық әкімшілік" мағыналарын білдіреді), тіпті gi Гибралтардың ел коды болғанымен, испандық жергілікті билік органы ретінде сәйкес es доменін таңдамады. Бұл мәселені шешу үшін 2005 жылдың қыркүйегінде cat TLD бекітілді, ол интернеттегі каталон тілдік және мәдени қауымдастықтың тілектерін және қажеттіліктерін қанағаттандыруға арналған. Бұл қауымдастыққа каталон тілінде онлайн-коммуникация жасайтындар және/немесе каталон мәдениетінің әртүрлі аспектілерін онлайн-деректерде насихатайтындар және оны басқа домендерден артық көретіндер кіреді. Алғашқы тіркеу кезеңі 2006 жылдың 13 ақпанынан 2006 жылдың 21 сәуіріне дейін жалғасты. 2006 жылдың 23 сәуірінен бастап тіркеу барлығына ашық болды. 2017 жылдың қыркүйегінде испан соты каталон тәуелсіздігі туралы референдумды насихаттау үшін қолданылған барлық cat домендерін жоюға бұйырды. 20 қыркүйекте испан полициясы puntCAT кеңсесіне шабуыл жасап, бас технологиялық директоры (CTO) Пеп Мазоливерді бүлік қоздыру айыбымен қамауға алды. Осыдан кейін puntCAT бірнеше твиттер мен веб-сайтында баспасөз хабарламасын жариялап, бұл әрекетті "ұятты және ар-ұятсыз, өркениетті елге лайық емес [және] тым орынсыз" деп айыптады. 2017 жылдың 31 қазанында саяси дағдарысқа байланысты және Испания үкіметінің билікті өз қолына алуына байланысты президент.cat, govern.cat және catalangovernment.eu сияқты бірнеше Каталон үкіметінің веб-сайттары жабылды.
Шектеулер
Cat домені аумақтық емес, бірақ каталон тілінде сөйлейтін барлық қауымдастыққа қатысты, сайт Каталонияда орналасқан-жоққа қарамайды. Cat доменін алу үшін интернеттегі каталон тілдік және мәдени қауымдастығының мүшесі болу керек. Адам, ұйым немесе компания егер: болса, қауымдастыққа жатады. 2017 жылдың қыркүйегінде, Испания полициясының шабуылынан кейін доменнің сүзгілері әлсіреген кезде, американдық неонацистік The Daily Stormer веб-сайты қысқа мерзімге cat мекенжайында хостингтелді.
Әсері
Мысық доменнің табысынан кейін, басқа тілдер мен мәдениеттерге негізделген домендік атаулар да пайда болды, мысалы, баск тілі мен мәдениеті (Euskal Herria) үшін eus және галисия тілі мен мәдениеті (Galicia) үшін gal, сондай-ақ бретон тілі мен мәдениетіне арналған bzh домендік атауы, Бретань аймағында.