Кіріспе

Химиялық қосылыстар класы. Бромталған отты баяулатушылар (ББЖ) – органобром қосылыстары, олар жану химиясына тежегіш әсер етеді және оларды қамтитын өнімдердің тұтанғыш деңгейін төмендетуге көмектеседі. Нарықтағы коммерциялық химиялық отты баяулатушылардың бромталған түрлері шамамен 19,7% құрайды. Олар пластик және тоқыма өнімдерінде, сондай-ақ электроника, киім және жиһаз сияқты қолдануларда тиімді.

Өндіріс

2011 жылы 390 000 тонна бромталған отты баяулатқыштар сатылды. Бұл отты баяулатушылар нарығының 19,7% құрайды.

Қолдану түрлері

Электроника өнеркәсібі BFR-дің ең көп тұтынылуына жауапты. Компьютерлерде BFR негізгі төрт қолданысқа ие: баспалы тізбектерде, жалғағыштар сияқты компоненттерде, пластикалық қаптамаларда және электр кабельдерінде. BFR сонымен қатар көптеген өнімдерде қолданылады, оның ішінде, бірақ оған ғана шектелмей, теледидарлардың, кілемдердің, жастықтардың, бояулардың, қаптау материалдарының және үй шаруашылығына арналған ас үй құралдарының пластикалық қаптамаларында.

Пластмассаларда BFR сынағы

Жақында ғана BFR-ді тексеру қиын болды. Сынақ инженері үшін цикл уақыты, құны және қажетті білік деңгейі өндірісте немесе өнімнің жарамдылығын/растауын тексеру ортасында пластик компоненттерді тексеруге мүмкіндік бермейтін. Жақында, жаңа талдау құралы IA Mass енгізілгеннен кейін, өндіріс желісімен бірге пластик материалды тексеру мүмкін болды. Пластик бөлшектерін тексеру және оларды құрастыру желісіне жеткен кезде жарамдылығын анықтау үшін бес минуттық анықтау циклі және 20 минуттық сандық цикл қолданылады. IA Mass бромның (PBB, PBDE және басқалары) болуын анықтайды, бірақ пластик матрицасындағы барлық BFR-лерді сипаттауға қабілетсіз. 2009 жылдың ақпан айында Мағлұматтық материалдар және өлшемдер институты (IRMM) аналитикалық зертханаларға екі класты отты өткізбейтін заттарды, атап айтқанда полибромды дифенил эфирлерін (PBDE) және полибромды бифенилдерді (PBB) жақсырақ анықтауға көмектесетін екі сертификатталған эталондық материал (CRM) шығарды. Екі эталондық материал RoHS директивасында белгіленген PBB және PBDE қосындысы үшін 1 г/кг құрайтын заңды шекке жақын деңгейде барлық тиісті PBDE және PBB-ні қамту үшін арнайы жасалды.

Қоршаған орта және қауіпсіздік мәселелері

Көптеген бромталған химиялық заттар тұрмыстық жиһаздарда қолданылуы және балалардың олармен қарым-қатынас жасайтын жағдайларда күшейтілген сынапқа ұшырауда. Кейбір мамандар PBDE-нің адамдар мен жануарларға зиянды әсер ететін мүмкіндігі бар деп санайды. Өсіп келе жатқан алаңдаушылықтың нәтижесінде, Еуропаның кейбір елдері олардың бірін тыйым салған, бұл Еуропада кең таралған сақтық қағидасын ұстанды. Кейбір PBDE майға жақын (липофильді) және тірі организмде жинақталатын (биоаккумулятивті) қасиеттерге ие. PBDE әлемнің түкпір-түкпіріндегі адамдарда табылған. Кейбір бромталған отқа төзімді заттар тұрақты, тірі организмде жинақталатын және адамдар мен қоршаған орта үшін улы екені анықталды, сонымен қатар олардың нейроәрекеттік әсерлерге және эндокриндік жүйенің бұзылуына себеп болуы күдіктелді. Мысалы, Еуропада бромталған отқа төзімді заттар REACH бағдарламасынан өтті және қауіптер анықталған кезде тиісті тәуекелді басқару шаралары қолданылды; осылайша, коммерциялық Penta BDE және коммерциялық Octa BDE үшін де жағдай жасалды.