Бейсболда қақпаны қорғау техникасы және жарақаттар туралы

Кіріспе

Бейсбол техникасы

Бейсболда тақтаны бұғаттау – қақпашының жүгірушіге ұпай алуына кедергі жасау үшін қолданатын әдісі. 2014 жылғы маусымға дейін Үлкен Лига бейсболында физикалық қақтығыстардың көп бөлігі осы тақтаны бұғаттау арқылы болды, бірақ қақпашы допты иеленгеннен кейін ғана рұқсат етілді. Бейсбол ережелері бойынша, жүгірушінің базаға кедергісіз жолға ие болу құқығы бар. Дегенмен, егер базаны қорғайтын ойыншы допты ұстап тұрса немесе допты ұстау процесінде болса, бұл құқық берілмейді. Бірінші базадан үшінші базаға дейінгі қорғаушылар дене жарақатының қаупін көтермейді және әдетте жүгірушінің жолынан шегінеді. Алайда, үй тақтасын қорғайтын қақпашы төсем мен бет маскасын киеді және допты алғанға дейін жүгіруші мен үй тақтасының арасына кедергі ретінде денесін қояды. Жүгіруші үй тақтасында қалуға міндетті емес, тек оны тигізу керек болғандықтан, ол әдетте тақтаға жету үшін толық жылдамдықпен жүгіреді. Жүгірушінің жылдамдығы және қақпашының оны тигізуге тиіс болғандығы (базалар толық болмаса және үйде күшпен ойнау мүмкіндігі болса) көбінесе қақтығыстарға әкеп соқты. 1970 жылғы Бейсболдың Бүкіл Жұлдыздар ойынынан бастап (Пит Роуздың қақтығысынан Рэй Фосс жарақат алғаннан кейін), жүгірушілер мен қақпашылар арасындағы үй тақтасының қақтығысуына қарсы ережелер қабылданды, бұл кедергі (қорғау) және бұзушылық (шабуыл) ережелерін үш базамен үйлестірді. Бұрынғы деңгейлерде ұзақ уақыт бойы қолданылып келген бұл ереже 2014 жылы кәсіби деңгейде енгізілді.

Қауіп

Екі ойыншы да үйдегі қиын жағдайда жарақат алу қаупіне ұшырайды. Қорғаныс жабдықтарын кигенімен, қақпашылардың жарақаттану ықтималдығы жүгірушілерге қарағанда жоғары. Қақпашылардың тізелері жиі ауырады, себебі олар тақтада тізелерін бүгіп отырады. Қақпашының тізелері келіп жатқан жүгірушіге ең жақын дене мүшесі болып табылады, сондықтан ACL (алдыңғы тізе буынының) жарақат алу қаупі бар. Басқа жарақаттарға сүйек сыну, көгалдану және мидың шайқалуы жатады. Бір әйгілі оқиғада, 1970 жылғы Бейсболдың Жұлдыздар ойынында Кливленд Индианс қақпашысы Рей Фосс Пит Роузбен қасақана соқтығысқанда иығы шығып қалды. Роузды сынға алды, себебі бұл көрсету ойыны болды және ол Фосске соқтығысудың орнына оны айналып өте берген еді. Нәтижесінде, бұл оқиға Роуздың "Чарли Хастл" беделін қалыптастыруға көмектесті, ал керемет жаңадан келген маусымын өткізіп жатқан Фосс бұл жағдайдан кейін бұрынғыдай бола алмады.

Деңгейлер бойынша ережелердің айырмашылығы

Бейсболдың әртүрлі деңгейлері үй тақтасында немесе базалардағы соқтығысуларға қатысты әртүрлі ережелерді енгізді, бұл ішінара Фоссе Роуз соқтығысуына және жүгіруші мен қорғаушы арасындағы күшті соқтығыс салдарынан спортшылардың жарақаттануына немесе шаңқауға ұшырауына байланысты болды. Жоғары мектепте "қастандық ниетпен соқтығысу" ережесі үй тақтасында немесе алаңның басқа жерінде соқтығысуларға тыйым салады. Қорғанысқа базаға жеткен жүгірушімен әдейі соқтығысуға тыйым салынады, ал шабуыл, өз кезегінде, айтарлықтай соқтығыстан қашуға тырысуға міндетті, көбінесе сырғанау арқылы. Егер қорғаныс бұзса, доп өлі болып саналады және құқық бұзушы ойыннан шығарылады, төреші қастандық ниетпен соқтығысу әрекетін жоққа шығаратын айыппұлдар тағайындайды. Егер шабуыл бұзса, доп өлі болып саналады, құқық бұзушы аут деп жарияланады және ойыннан шығарылады. Колледжде "аса ауыр соқтығысу" ережесі үй тақтасында және базаларда соқтығысуды ынталандырмайды, бірақ тыйым салмайды. Оның орнына, тек "қажетсіз және зорлық-зомбылыққа толы" соқтығыстарға тыйым салынады. Қорғаныс ойыншыларына допты/базаны сенімді түрде ұстауға рұқсат берілсе, шабуыл ойыншылары соқтығысудың заңды екенін қамтамасыз ету үшін шаралар қабылдауы керек – мысалы, соқтығысу белдіктен төмен болуы керек. Бұл ережені бұзу жазасы жоғары мектептегі қастандық ниетпен соқтығысу ережесіне ұқсас. Үлкен лигасы бейсболында үй тақтасындағы соқтығысулар ойынның басынан бастап заңды болып келді және ойыншылардың ауыр жарақаттануы мен МЛБ менеджерлері болған бұрынғы қақпашылар өзгерістерді ұсынғанға дейін қарастырылмады. 2011 жылы Сан-Франциско қақпашысы Бастер Пози үй тақтасындағы соқтығыстан маусымын аяқтауға мәжбүр болды. Бұл оқиға 7.08 (b) ережесін қайта қарауға әкелді. 2013 жылдың 11 желтоқсанында МЛБ ережелер комитеті қорғаныс және шабуыл ойыншыларының осындай жағдайда не істей алатынын және не істей алмайтынын анықтап, тақтадағы соқтығысуды заңсыз ету үшін ережелерді өзгертуді ұсынды. Бұл үй тақтасын кедергі (қақпашы үшін) және араласу (жүргізуші үшін) ережелері тұрғысынан басқа базалармен ұқсас регламенттермен қамтамасыз етеді. 2014 жылдың 24 ақпанында Үлкен лигасы бейсболы мен МЛБ ойыншылар қауымдастығы (MLBPA) бірлесіп ойыншылардың қауіпсіздігін арттыру және үй тақтасындағы "өте ауыр" соқтығыстарды жою мақсатында эксперименттік ереже – 7.13 ережесін жариялады. Бұл ереже 2014 жылғы маусымнан бастап күшіне енді, бірақ 2015 жылдан бастап 6.01 (i) ережесі ретінде қайта нөмірленді. "Бастер Пози ережесі" деп бейресми аталатын 7.13 ережесінің негізгі ережелері: Жүргізуші қақпашымен немесе қақпаны жауып тұрған кез келген ойыншымен соқтығысу үшін тікелей жолдан шыға алмайды. Егер ол солай істесе, төреші оны аут деп жариялауға құқылы, тіпті допты ұстап тұрған ойыншы допты жіберсе де. Қақпашы, егер ол допты ұстамаса, қақпаға жетісуге тырысатын жүгірушінің жолын бөгеуге болмайды. Егер қақпашы допты ұстамай жүгірушіге кедергі келтірсе, төреші жүгірушіге қауіпсіз деп жариялауға құқылы. Барлық шешімдер төрешінің бағасына негізделеді. Төреші жүгірушінің қақпаға қол тигізуге тырысқанын, иығын төмендеткенін немесе қақпашыға жақындағанда қолдарын, шынтақтарын немесе құлақтарын қолданғанын қарастырады. Жүргірушілер сырғанауға міндетті емес, ал допты ұстаған қақпашыларға қақпаны жабуға рұқсат етіледі. Алайда, сырғанаған жүгірушілер және жүгірушіге жол берген қақпашылар ешқашан ережеді бұзған деп табылмайды. 2014 жылы күшіне енген кеңейтілген жедел қайта қарау ережесі 7.13 ережесін бұзу мүмкіндігін қарау үшін қолжетімді. Фин бейсболында жүгіруші мақсатты базаға жетпеген кезде және қорғаныс ойыншысы сол базаға тиіскен кезде допты ұстап тұрғанда, форс-аутқа ұқсас жағдайда аут деп есептеледі. Физикалық байланыс қажет емес және базалық төреші жүгірушіге X әрпін көрсетіп, екі рет сыбызғымен сигнал береді.

Different levels of baseball have instituted different rules in regards to collisions at home plate or on the bases, in part because of the Fosse Rose collision and other instances where athletes have been injured or suffered concussions as a result of violent contact between runner and fielder. In high school, the "malicious contact" rule prevents collisions at home plate or elsewhere on the field. The defense is prohibited from initiating flagrant contact with the base runner while the offense, in turn, is required to attempt to avoid significant contact, often through the use of a slide. If the defense violates, the ball is dead and the offender ejected as the umpire awards penalties that in his/her judgment will nullify the act of malicious contact. If the offense violates, the ball is dead, the offender is declared out and then ejected from the game. In college, the "flagrant collision" rule discourages, but does not prohibit, collisions at home plate and on the bases. Instead, only "unnecessary and violent" collisions are outlawed. While defensive players are allowed to block the plate/base with clear possession of the ball, offensive players must take steps to ensure contact with the fielder is legal—for instance, it must be below the waist. Violations of this rule carry similar penalties to the high school malicious contact rule. In Major League Baseball, collisions at the home plate have been legal and were unaddressed since the game's inception until a series of serious player injuries and also former catchers who were MLB managers recommending changes. In 2011, San Francisco catcher Buster Posey suffered a season ending injury in a collision at home plate. The incident led to a reinterpretation of Rule 7.08 (b). On December 11, 2013, the MLB Rules Committee proposed a rules change that would outlaw the plate collision by dictating what both the defensive and offensive players may and may not do in such a situation. This establishes home plate with similar regulations as other bases in regards to obstruction (for the catcher) and interference (for the runner). On February 24, 2014, Major League Baseball and the MLBPA jointly announced an experimental rule—rule 7.13—intended to increase player safety by eliminating "egregious" collisions at home plate. The rule went into effect starting with the 2014 season but starting in 2015 the rule was renumbered as rule 6.01 (i). Informally known as the "Buster Posey Rule," some highlights of rule 7.13 include:
A runner may not run out of a direct line to the plate in order to initiate contact with the catcher, or any player, covering the plate. If he does, the umpire can call him out even if the player taking the throw loses possession of the ball. The catcher may not block the pathway of a runner attempting to score unless he has possession of the ball. If the catcher blocks the runner before he has the ball, the umpire may call the runner safe. All calls will be based on the umpire's judgment. The umpire will consider such factors as whether the runner made an effort to touch the plate and whether he lowered his shoulder or used his hands, elbows or arms when approaching the catcher. Runners are not required to slide, and catchers in possession of the ball are allowed to block the plate. However, runners who do slide and catchers who provide the runner with a lane will never be found in violation of the rule. The expanded instant replay rules, which also went into effect in 2014, are available to review potential violations of Rule 7.13. In Finnish baseball, the runner is considered tagged and out when he has not arrived at a target base and the defending player is holding the ball while touching that base, similar to force out. No physical contact is necessary and the base umpire will call the runner out by raising a sign with the letter X and whistling twice.

7.13 ереженің орындалуын қамтамасыз ету

7.13 ережедегі мәтін былай: Ойыншы 7.13 ережені бұзды ма, жоқ па деген шешімді төреші қабылдайды. Бас жаттықтырушы төрешінің шешімін даулаудың орнына, ереженің бұзылғанын тексеруді сұрауға құқылы, бұл оған қосымша даулау мүмкіндігін береді. Соңғы шешімді төреші шығарады.

7.13-бапқа жауап

Кейбір менеджерлер ереже Әлем сериясының шешуші ойынының нәтижесін анықтамауын үміттенеді, бірақ көптеген менеджерлер ережеге нақты түсіндіру және толықтыру қажет екенін айтты. Ереженің күші төрешінің пікіріне байланысты, ол контактінің қасақана және зұлымдықпен жасалғанына сенетін-сенбемейтініне шартты. Ережеде не жазылғанына қарамастан, көптеген менеджерлер ойыншыларын сырғанауға үйретеді.