Американдық бейсболдағы шарұалық сенімдер

Кіріспе

Америкалық бейсболдағы ырым-жырымдар

«Экс-көкшелер факторы» (немесе «Экс-көкше факторы») – көрінеу негізсіз байланыс, ол «Билли-қаздың қарғысының» салдары ретінде қарастырылды. 1990 жылдары кеңінен жарияланған бұл гипотеза, 1945 жылғы әлем чемпионатына қатысқан Чикаго Кубс командасынан кейін, әлем чемпионатына үш немесе одан көп бұрынғы ойыншысы бар кез келген бейсбол командасының «көкшеліктердің белгілі бір деңгейіне» ие болып, сәтсіздікке ұшырау мүмкіндігі жоғары екенін айтады. Берлер бұл тұжырымын 1945 жылдан кейінгі кезеңде байқаған үлгіге негіздеді; 1945 жыл Чикаго Кубс командасының 2016 жылға дейін әлем чемпионатына соңғы рет қатысқан уақыты болды. Берлер өзінің құрамында үш немесе одан көп бұрынғы «Кубс» ойыншысы бар, бірақ әлем чемпионатын ұта алмаған командалардың көптеген мысалын келтірді: 1958 жылғы «Милуоки Брэйвс», 1966 жылғы «Лос-Анджелес Доджерс» және 1978 жылғы «Лос-Анджелес Доджерс». Берлердің сөзіне сәйкес, 1978 жылғы «Доджерс» командасы 1977 жылғы әлем чемпионатын үш бұрынғы «Кубс» ойыншысымен бірге ұтылған, ал келесі маусымда жақсы өнер көрсетіп, олардың бірін (Майк Гарманды) сатқаннан кейін тамаша ойнай бастады. Алайда, төрт аптадан соң «Доджерс» экс-көкше Билл Нортпен сауда жасады және Берлердің айтуынша, «команда бірден құлдырап, жарыс жолымен Цинциннатиді аз айырмамен жеңді» (Норт алғаш рет 17 мамырда «Доджерске» сатылды, ал Гарман үш күннен кейін сатылды). Оның бұл гипотезаға негізделген 1981 жылғы әлем чемпионатына жасаған болжамы дұрыс болды – «Янкилер» «Доджерске» 4:2 есебімен жеңіліп қалды.

Қатынастың түсіндірілуі

Берлер бұл құбылысты бұрынғы "Cubs" ойыншыларының болашақ командаларына әкелетін "cubness" ерекшелігімен байланыстырады. Бастапқы мақалада ол "клубтың ойыншыларына ерекше, әсерлі күштің ие екендігі" және "’Cubness’ – ең нашар сәтсіздіктің синонимі, бұл барлық бұрынғы және қазіргі ‘Cubs’ ойыншыларының кездесетін созылмалы жағдайы" деп жазған. Бұл гипотеза 2003 жылғы әлем чемпионатына қарай Флорида "Марлинс" (құрамында бұрынғы "Cub" Ленни Харрис болған) "Нью-Йорк Янкис" (бұрынғы "Cubs" ойыншылары жоқ) командасын жеңген кезде, Харрис әлем чемпионатына қатыспағандықтан, көбінесе күшін жойды. Дәстүрлі түсінік бойынша қарғысқа ұшырамаса да, Билл Бакнердің 1986 жылғы әлем чемпионатының 6-шы ойынындағы әйгілі қатесін "Экс-Cubs" факторы арқылы түсіндіруге болады. Бұрынғы "Cub" ойыншысы Бакнер, "Нью-Йорк Метс" ойыншысы Муки Уилсонның соққан добын қағып жіберіп, Рей Найтқа жеңіс әкелді. "Метс" жеті ойыннан кейін серияны жеңіп алды, ал Бакнер мансабында әлем чемпионатын жеңе алмады. Видео талдауында Бакнердің қолғабының астында "Cubs" командасының соққы беру қолғабы кигені анықталды. Теория 1990 жылы "Chicago Tribune" газетінің тілшісі Майк Ройко осы теорияны танымал еткеннен кейін және Рон Берлердің болжамдарын жалғастырғаннан кейін кеңінен таралды. 1990 жылдың 16 қазанында Берлер тағы да "Экс-Cubs" факторын сүйікті "Окленд Атлетикс" (құрамында бұрынғы "Cubs" ойыншылары Скотт Сандерсон, Деннис Эккерсли және Рон Хасси болған) 1990 жылғы әлем чемпионатында жеңіліске ұшырауының себебі деп мәлімдеді (олар "Цинциннати Редс" командасынан жеңілді). Берлер 1991 жылы Ұлттық лига чемпионатында "Атланта Брейвс" командасына қарсы лиганың көшбасшысы "Питтсбург Пайрэтс" командасының жеңілісіне де осы факторды себеп деп атады. Майк Ройко 1993 жылы 104 жеңіске жеткен "Атланта Брейвс" командасының плей-оффта сүрегі кеткенін болжау үшін "Экс-Cubs" факторын қолданды (бұл 1993 жылғы Ұлттық лига чемпионатында орын алды). "Экс-Cubs" факторы гипотезасы "Сан-Франциско Джайентс" (құрамында үш бұрынғы "Cubs" ойыншысы Шовон Данстон, Бенито Сантьяго және Тим Воррелл болған) командасының 2002 жылғы әлем чемпионатында "Анахайм Энджелс" командасына жеңілуін болжау үшін пайдаланылды. Бұл гипотеза 2004 жылғы Америка лигасының чемпионат сериясы (ALCS) және 2004 жылғы әлем чемпионатының нәтижелерін түсіндіру үшін де қолданылды, екеуін де "Бостон Ред Сокс" жеңді. 2004 жылғы ALCS-те "Янкис" (құрамында алты бұрынғы "Cubs" ойыншысы болған) "Бостон Ред Сокс" командасына 3:0 есебімен жеңіліп, Бас лига тарихында тұңғыш рет осындай жағдай тіркелді. "Ред Сокс" (құрамында тек екі бұрынғы "Cubs" ойыншысы болған) одан кейін әлем чемпионатында "Сент-Луис Кардиналс" (құрамында үш бұрынғы "Cubs" ойыншысы болған) командасын жеңді. 2009 жылғы әлем чемпионатында "Нью-Йорк Янкис" (құрамында екі бұрынғы "Cubs" ойыншысы болған) "Филадельфия Филлис" (құрамында үш бұрынғы "Cubs" ойыншысы болған) командасын жеңіп алды.

Berler relates the relationship to the inherent "cubness" that ex Cubs take to their future teams. In the original article, he wrote that "the ballclub possesses eerie, bewitching powers over its players" and that "'Cubness' is synonymous with the rankest sort of abject failure, and is a condition chronic among all Cubs, past and present." This hypothesis was largely discredited in the 2003 World Series with the Florida Marlins (who had ex Cub Lenny Harris) defeating the New York Yankees (who had no ex Cubs), though Harris did not play in the World Series. While not falling under the curse in the traditional sense, Bill Buckner's infamous gaffe in Game 6 of the 1986 World Series can be interpreted to fit the Ex Cubs Factor. Buckner, a former Cub, booted a ground ball hit by New York Mets batter Mookie Wilson, allowing Ray Knight to come around and score the winning run. The Mets would go on to win the series in seven games, and Buckner would never win the World Series in his career. Upon video analysis, Buckner was shown to be wearing a Cubs batting glove under his mitt when he made the error. The theory became more prominent in 1990 when it was popularized by syndicated Chicago Tribune columnist Mike Royko and continued predictions by Ron Berler. On October 16, 1990, Berler again asserted the ex Cubs factor as the reason that the favored Oakland Athletics (with ex Cubs Scott Sanderson, Dennis Eckersley, and Ron Hassey) would lose in the 1990 World Series (which they did by getting swept by the Cincinnati Reds). It was again cited by Berler as a reason for the defeat of the league leading 1991 Pittsburgh Pirates in the 1991 National League Championship Series to the Atlanta Braves. Mike Royko used the ex Cubs factor to predict the playoff collapse of the 104 win 1993 Atlanta Braves (which did occur in the 1993 National League Championship Series). The ex Cubs factor hypothesis was used to predict the San Francisco Giants (with three ex Cubs Shawon Dunston, Benito Santiago and Tim Worrell) loss to the Anaheim Angels in the 2002 World Series. The ex Cubs factor hypothesis has also been used to explain the results of the 2004 American League Championship Series (ALCS) and the 2004 World Series, both won by the Boston Red Sox. In the 2004 ALCS, the Yankees (with six ex Cubs) lost a 3 0 game lead to the Boston Red Sox, the first time in Major League Baseball history. The Red Sox (with only two ex Cubs) then went on to defeat the St. Louis Cardinals (with three ex Cubs) in the World Series. The 2009 World Series resulted in a win by the New York Yankees (with two ex Cubs) over the Philadelphia Phillies (with three ex Cubs).

Экс-кубс факторы гипотезасына қарсы жағдайлар

Берлердің 1945 жылдан бергі «экс-куб факторын» зерттеуі 1945 жылдан бері бір ғана ерекшелікті көрсетті: 1960 жылғы Питтсбург «Пираттары», олардың құрамында үш экс-куб болды және әлем чемпионатын жеңіп алды. Берлердің сөзінше, бұл экс-кубтардың бірі – Дон Хоак Чикагода өте аз уақыт өткізген (бір маусымда 121 ойын) және Берлер «кубтік сипат» деп атаған қасиетін толыққанды дамыта алмаған. Берлер питчер Джим Броснанның «Хоак, мүмкін, өзінің кубтік сипатын жеңген жалғыз адам» деген сөзін келтірді. Ең қызығы, 1973 жылғы Окленд «А» командасында Пат Бурк, Кен Холцман және Билл Норт – үш экс-куб болды, олардың барлығы әлем чемпионатына қатысты, бірақ Норт жарақат алғандықтан серияда ойнамады. Бұл 1979 жылғы Питтсбург «Пираттарына» да қатысты, олар Мэтт Александр, Билл Мадлок және Дэйв Робертс – үш бұрынғы куб ойыншысымен әлем чемпионатын жеңіп алды, бірақ Робертс серияның өзінде ойнаған жоқ. 2001 жылғы Аризона «Даймондбэкс» командасында да төрт экс-куб болды (Мигель Батиста, Марк Грейс, Майк Морган және Луис Гонсалес), бірақ олар 2001 жылғы әлем чемпионатында «Нью-Йорк Янкис» командасын жеңді. Марк Грейс ойыннан кейінгі сұхбатында «Біз экс-куб факторын жеңдік!» деп мәлімдеді. 11 қыркүйектегі шабуылдан кейін «Нью-Йорк» қаласына деген көптеген жанкүйерлердің көңіл айтуы, Аризона құрамындағы төрт экс-кубқа қарсы тұрғандай болды. Бірақ Аризона 6-шы ойынды үлкен есеппен жеңіп, 7-ші ойында артта қалғаннан кейін жеңіске жетті, тоғызыншы таймда екі ұпай жинап, серияны жеңіп алды. Шындығында, бұрынғы төрт кубтың екеуі тоғызыншы таймда маңызды рөл атқарды: Марк Грейс жетекші соққы жасады, ал Луис Гонсалес жеңіс әкелген соққыны жасады. 1960 жылғы Питтсбург «Пираттары» және 2001 жылғы Аризона «Даймондбэкс» (екеуі де «Нью-Йорк Янкис» командасын жеңді) – әлем чемпионатының 7-ші ойынында жеңіске жеткен командалардың санаулы мысалдары. Дегенмен, «Филлис» командасы «Лос-Анджелес Доджерс» (құрамында үш экс-куб бар) командасын Ұлттық лига чемпионатында және 2008 жылғы әлем чемпионатында «Тампа Бэй Рейз» (бір экс-куб) командасын жеңді.

Berler's study of the ex Cub factor since 1945 revealed only one exception since 1945: the 1960 Pittsburgh Pirates, who won the World Series with three ex Cubs on their roster. Berler contends that one of those ex Cubs, Don Hoak, spent so little time in Chicago (121 games in one season), that he did not fully develop what Berler called his "Cubness". Berler quoted pitcher Jim Brosnan as saying that "Hoak is quite possibly the only man who ever conquered his Cubness". Most notably, the 1973 Oakland A's had three ex Cubs in Pat Bourque, Ken Holtzman, and Bill North all on the roster during their run to the World Series, although North did not play in the Series due to injury. This also applies to the 1979 Pittsburgh Pirates, who won the World Series with three former Cub players in Matt Alexander, Bill Madlock, and Dave Roberts, although Roberts didn't play in the Series itself. The 2001 Arizona Diamondbacks similarly had four ex Cubs on their roster (Miguel Batista, Mark Grace, Mike Morgan, and Luis Gonzalez) but defeated the New York Yankees in the 2001 World Series. Mark Grace declared in an post game interview that "We beat the ex Cub Factor!". The sympathy many fans felt for New York City following the September 11 attacks, topped off by the four ex Cubs on the Arizona roster, seemed to stack up against the Diamondbacks. But Arizona won Game 6 in a lopsided score, and then won Game 7 in a come from behind finish, scoring a pair of runs in the ninth inning to win the Series. In fact, two of the four former Cubs played prominent roles in that ninth inning, Mark Grace getting a lead off single and Luis Gonzalez driving in the winning run with a single. The 1960 Pittsburgh Pirates and the 2001 Arizona Diamondbacks (both with victories over the New York Yankees) are among the few instances of teams ever having won the World Series in Game 7 walk off victories. However, the Phillies defeated the Los Angeles Dodgers (a team also with three ex Cubs) in the National League Championship Series and the Tampa Bay Rays (one ex Cub) in the 2008 World Series.

Басқа командаларға қолданылған

Ex Cubs Factor гипотезасы басқа да кәсіби бейсбол командаларына оң және теріс мағынада қолданылған. Мысалы, спорт жазушысы Джефф Блэр «экс-Экспос факторы» бар екенін айтты, онда бұрынғы Монреаль Экспос ойыншыларының саны маусымнан кейінгі жетістікпен байланысты, себебі Рэнди Джонсоннан (2001 жылғы финалдық ойынның жеңімпаз шабуылшысы) бастап Педро Мартинеске (2004 жылы Янкистерге қарсы тарихи оралу жасаған Red Sox командасының құрамында болған) және Гарри Картерге (1986 жылы жеңіс одісқан Mets командасында ойнаған) дейін, олардың әрқайсысы Экспос командасынан кеткеннен кейін Әлемдік серияда жеңіске жеткен. ESPN.com сайтынан Джим Капл да экс-Маринерс факторын (немесе XMF) ұсынды, ол постсезондық бейсболда басқа командалар үшін экс-Маринерс ойыншыларының тамаша ойынын зерттейді.