Кіріспе

2003 жылғы бейсбол оқиғасы

Стив Бартман оқиғасы – 2003 жылдың 14 қазанында Чикаго Кубс және Флорида Марлинс командалары арасындағы бейсбол ойыны кезінде болған даулы жағдай. Ойын Иллинойс штатының Чикаго қаласындағы Вигли Филд стадионында, Үлкен Лига Бейсболының (MLB) 2003 жылғы плей-офф кезеңінде өтті. Жағдайдың мәні – көрерменнің ұшып келе жатқан допты ұстауға тырысуы және бұл ойын нәтижесіне әсер ету мүмкіндігі. Оқиға Ұлттық Лига Чемпионатының (NLCS) 6-шы ойынында болды. Чикаго сегізінші иннингте 3:0 есебімен көш бастап тұрды және жеті ойындық серияда 3:2 есебімен алда болды. Марлинс командасының ойыншысы Луис Кастильо сол жаққа, алаңнан тысқары қарай допты жолдады. Кубс командасының аутфилдері Моисес Алоу қабырғаға жақын тұрып, допты ұстауға тырысты, бірақ Кубс жанкүйері Стив Бартман доптың бағытын өзгертті; төреші бұл жағдайды көрерменнің ойынға араласуы деп танымады. Егер Алоу допты ұстап алғанда, ол иннингтегі екінші аут болар еді және Кубс 1945 жылдан бері алғашқы Ұлттық Лига титулын жеңуге төрт аут қашықтықта болар еді. Алайда, араласу болмағандықтан, Кубс командасының қорғанысы күйреп кетті. Келесі тартуда Марк Приор Кастильоға қатысты бұрыс тарту жасады, нәтижесінде Хуан Пьер үшінші базаға жетті. Кубс есебін 3:1-ге дейін қысқартқаннан кейін, Кубс командасының шортстопі Алекс Гонсалес допты дұрыс ұстамады, бұл иннингті аяқтауға мүмкіндік беретін қос ойынды тоқтатып тастады. Нәтижесінде, Кубс иннингте сегіз ұпай жіберіп, ойынды 8:3 есебімен ұтырды. Олар келесі күні Вигли Филд стадионында өткен 7-ші ойында да жеңіліп, Марлинс командасымен плей-оффтан шығарылды. Оқиғадан кейін Кубс жанкүйерлері Бартманға сөккіндік сөздер айтып, стадионға түрлі заттар лақтырды. Оның қауіпсіздігі үшін күзетшілер оны стадионнан шығарып жіберді. Ойыннан кейін бірнеше минут өткен соң, оның аты және жеке ақпараты интернетте жарияланды, нәтижесінде оның үйіне полиция күзеті қойылды. Кубс командасының сериядағы жеңілісінен кейін ол жанкүйерлер мен БАҚ-тың қысымына ұшырады, себебі ол команданың 95 жылдық чемпионаттан қағылуына кінәлі деп танылды. Бартман оқиға үшін өтініш айтып, оны ұмытып, тыныш өмірге оралуға ниетті екенін мәлімдеді. Көптеген Кубс ойыншылары оны қорғап, жеңіліске өздерінің нашар ойындары себепкер екенін айтты. Бартманға жасалған қатыгездік үшін өтемақы ретінде Кубс 2016 жылғы Әлем Чемпионатында жеңіске жеткеннен кейін 13 жыл өткен соң оған чемпиондық жүзік жіберді.

Оқиға

Бұл оқиға 2003 жылғы 14 қазанда «Уригли Филд» стадионында, «Чикаго Кубс» пен «Флорида Марлинс» командаларының арасындағы Ұлттық лига чемпионатының (NLCS) 6-шы ойынында болды. Оқиға кезінде «Кубс» тартушысы Марк Приор сегізінші иннингке дейін тек үш соққыға жол берді және ешқандай ұпай жібермеді. «Кубс» есебі 3:0 болды және жеті ойындық серияда 3:2 есебімен көш бастады. Олар әлем чемпионатына жолдама алу үшін бес аут қана қалып қойған еді; «Кубс» Луис Кастильо соққы салғанда, бір аут болды және есеп толық болды, ал командаласы Хуан Пьер екінші базада тұрды. «Кубс» жанкүйері Стив Бартман сол жақ қабырға бойындағы алдыңғы қатарда, ойын алаңының сыртындағы резервтік алаңшаның қабырғасының артында отырды. Кастильоның соққысынан шыққан доп оның орнына қарай ұшып келді. «Кубс» командасының сол жақтағы ойыншысы Моисес Алу қабырғаға жақындап, секіріп, допқа қол жеткізуге тырысты. Бартман допты ұстауға тырысқан бірнеше жанкүйердің бірі болды. Бартман допты ұстауға тырысқанда, оның қолы допқа тиіп, Алудың қолғабынан алыстатты. Алу ашумен қолғабын жерге лақтырып, бірнеше жанкүйерге айқайлады. «Кубс», әсіресе Алу мен Приор, жанкүйерлердің ойынға араласуына қарсы болды, бірақ төреші Майк Эверитт бұл араласу емес деп шешті, өйткені доп ойын алаңын трибунадан бөліп тұрған қабырғаның жазықтығын бұзып, трибунаға кірді. «Кубс» бас жаттықтырушысы Дасти Бейкер оқиғаны көрмеді, өйткені «Кубс» дугоутының қисықтығы оның көру бұрышын кесті. «Бартман» ойынынан кейін «Марлинс» дугоутында Марк Редман, егер «Марлинс» жеңіске жетсе 7-ші ойынды бастауға тиіс болған тартушы, өз командаластарына: «Сол жігітті әйгілі етейік» деді. Эверитттің шешімі жылдар бойы қызу талқылауларға түсті. Мысалы, «Mad Ball: The Bartman Play» кітабының авторлары фотосуреттерде Бартманның қолының ойын алаңына дейін созылғанын көрсетіп, Кастильоның араласу салдарынан шығарылуы керек еді деп мәлімдеді. «Fox» телеарнасында комментатор Том Бреннаман: «Тағы да әуеде, сол жақ сызыққа қарай. Алу трибунаға қол созып, ала алмады және ол жанкүйерге ашуланып қалды!» деді.

Бартман үшін

Бартман Fox телеканалында оның тікелей эфирдегі кадрларын бірнеше рет қайталап көрсету арқылы отыра берді. Бартманның бейсболкасы, көзілдірігі, құлақаспабы және жасыл жағалы көйлегі есімде қалды. Сол кезде Wrigley Field стадионында видео қайталау экраны болмағандықтан, Бартманды көптеген көрермендердің достары мен туыстары, ойынды теледидардан тамашалап отырып, ұялы телефондары арқылы хабарласып, оның кім екенін білгенге дейін танымады. Родригес соққан доптан кейін «Марлинс» командасы алғашқы ұпайын алғаннан кейін, көптеген «Кубс» жанкүйерлері Бартманға бағыттап, «иіскеуші» деп қайта-қайта айқайлады. Бартманды қауіпсіздік қызметкерлерінің сүйемелдеуімен стадионнан алып кетуге тура келді, өйткені көптеген «Кубс» жанкүйерлері оған қорлаулар мен угрозалар айқайлады (кейбіреулері тіпті өлім жазасын талап етті), ал басқалары оған заттар лақтырып, бір жанкүйер оның үстіне сыра құйды. Қауіпсіздік қызметкерлері Бартманды және онымен бірге келген екі адамды алаңнан шығуға арналған туннельге қарай сүйемелдеді. Ойынның жаңалықтарында Бартманды қауіпсіздік қызметкерлері қоршап тұрғаны және жанкүйерлердің оған сусындар мен басқа да қоқыстар лақтырғаны көрсетілді. Ойын аяқталғаннан кейін бірнеше минут өткен соң Бартманның аты және жеке ақпараты MLB онлайн-форумдарында пайда болды. Оқиғадан кейін Бартманның үйінің сыртында алты полицей машинасы жиналып, оның және оның отбасының қауіпсіздігін қамтамасыз етті. Бартман жасаған қатесі үшін шын ниетпен өкініш білдірді. Ол: «Мен барлық уақыт бойында ұшып келе жатқан допқа назар аударып, сол сәттегі қызығушылыққа соншалықты берілдім, тіпті Моисес Алоуды да көрмедім, тіпті оның допты ұстауға мүмкіндігі бар екенін де байқамадым», - деді. Ол Флоридалық «Марлинс» командасының жанкүйерлері оған жіберген сыйлықтарды Жастық диабетті зерттеу қорына беруді сұрады. 2008 жылдың шілде айында Бартманға Роузмонттағы Ұлттық спорттық коллекционерлер конвенциясында өзінің суретіне қол қою үшін 25 000 доллар ұсынды, бірақ ол ұсыныстан бас тартты. Ол Wrigley Field стадионында VIP ретінде пайда болудан да бас тартты. 2011 жылы, оқиғадан сегіз жыл өткен соң, ол ESPN деректі фильміне түсуден бас тартты, сондай-ақ ол Super Bowl жарнамасында түсу үшін алты таңбалы ұсыныстан бас тартты. Көптеген жанкүйерлер Бартман оқиғасын 1945 жылғы әлемдік серияда Билли Сианис және оның үй жануары ешкісі Wrigley Field стадионынан қуылғаннан кейін «Кубс» командасына салған Билли ешкінің қарғысымен байланыстырды. «Кубс» командасы сол серияны жеңіліске ұшырады, ал 2016 жылға дейін Дүниежүзілік серияға қайта оралмады. Жанкүйерлер оқиғадан бір күн бұрын комедияшы Берни Мак (қалалық қарсыласы «Уайт Сокс» командасының өмір бойына жанкүйері) жетінші иннингте «Take Me Out to the Ballgame» әнін орындағанда «Кубс» командасын ерте «чемпиондар» деп атаған кезде де жауыздыққа ұшырады деп сенді. Fox телеканалында «Марлинс» командасы ойынды теңегеннен кейін, Лоуэллді қасақана аттандырғаннан кейін Том Бреннаман оқиға туралы және «Марлинс» командасының кейінгі қарқыны туралы: «Әрбір «Кубс» жанкүйері қазір Білли ешкінің қарғысы әлі де күшті ме екенін ойлап отыр деп айтуға болады» деді. 2005 жылы доптың қалдықтары мейрамханада паста соусына қолданылды. Доптың өзі соусқа қосылмағанмен, доп қайнатылып, бу жиналып, дистиллендіріліп, соңғы қоспаға қосылды. Бүгінде доптың қалдықтары Чикаго спорт мұражайында, ал қалған бөліктері мейрамханадағы әртүрлі артефакттардың арасында сақталады.

Бартман орындығы

Оқиғадан кейінгі жылдары Бартман отырған 4-қатардағы, 8-жолдың 113-орындығы Wrigley Field стадионында туристер арасында танымал орынға айналды. 2017 жылғы маусымға дайындық кезінде төменгі трибуналар жаңадан құрылғанда, сол орын нөмірі өзгертілді. Ол 2-бөлім, 8-жол, 108-орындық болып өзгерді. 2019 жылғы маусымға дайындық барысында орындықтар тағы да жаңадан конфигурацияланды, Бартман отырған орындық қайтадан өзгертілді. Қазіргі таңда ол 3-бөлім, 12-жол, 1-орындық.

Мұса Алу

2008 жылдың сәуірінде Associated Press агенттігінде Мосей Алу былай деді: "Білесіз бе, қызығы неде? Мен оны қалай болса да ұстап алмас едім." Алайда, кейін Алу бұл жаңалықты жоққа шығарды: "Мен мұны есімде ұстамаймын", - деді ол The Palm Beach Post газетінің тілшісіне. "Егер мен осылай айтсам, онда, мүмкін, [Бартманды] көңілді ету үшін әзілдегенім шығар. Бірақ мен олай айтқанымды есімде жоқ." Алу былай деп қосты: "Сол жігітті кешіріп, ары қарай өмірге қадам басу уақыты келді."

2016 жылғы Кубс әлем чемпионатында жеңіске жетті

2016 жылғы маусымда Бартман плей-офф кезеңіндегі табыстардың арқасында қайтадан медиа назарына ілікті. 2016 жылдың 22 қазанында, сенбі күні, «Cubs» командасы NLCS 6-шы ойынында 3–2 есебімен жеңіліп, 2003 жылғы NLCS ойыны сияқты өз алаңында ойнады. «Cubs» командасы Ұлттық лига чемпионатында жеңіске жетіп, «Билли ешкісінің қарғысын» тоқтатты. Күтпеген жағдайларда, соңғы иннингте Бартман отырған жерге жақын жерге доп түсіп, көрермендер «Тимеңдер!» деп ұрандады, бірақ бұл доп алаңнан тысқары жерге түсті. Пеннантты жеңгеннен кейін көптеген «Cubs» жанкүйерлері Бартманға 2016 жылғы Әлем чемпионатында алғашқы тастауды жасауға рұқсат беру үшін петиция жасады. Алайда, Бартманның өкілі Франк Мурта CNN арнасына Бартманның назар ортасында болғысы келмейтінін және оның алғашқы тастау жасауға келісуінің «мүмкіндігі жоқ» екенін мәлімдеді. 2016 жылдың 2 қарашасында Чикаго «Cubs» командасы 1908 жылдан бері алғаш рет Әлем чемпионатында жеңіске жетті. Мурта арқылы Бартман «Cubs» командасын Әлем чемпионатындағы жеңісімен құттықтады. Мурта: «[Бартман] барлық «Cubs» жанкүйерлері сияқты команданың жеңісіне қатты қуанды» деді. Сондай-ақ, Бартманды жеңіс шеруіне немесе басқа ұсыныстарға шақырғанда, «Стив пен мен еңбек еткеніміз – егер «Cubs» жеңіске жетсе, ол ойыншылар мен ұйымның жетістіктеріне кедергі келтіргісі келмейді» деді. MLB.com және ESPN сайттары «Cubs» командасының иесі Том Рикетстің Бартманмен «дұрыс уақытта» байланыс орнатуға қызығушылық танытқанын хабарлады. Кейін «Cubs» президенті Тео Эпштейн Бартманның «қайта оралуға құмар» екенін, бірақ оның қалауынша және оны тыныш қалдыру керектігін айтты. Бартман 2017 жылдың 31 шілдесінде «Cubs» командасының иесі Том Рикетс және Рикетс отбасынан ерекше сыйлық ретінде чемпиондық жүзік алды. «Cubs» командасы мәлімдеме жасап: «Біздің көптен күткен Әлем чемпионатында жеңіске жету жолындағы өкінішті бір тараудың мәнін ашады деп үміттенеміз. Ешқандай әрекет оның он жылдан астам уақыт бойы көтерген ауыр жүгін толық жеңілдете алмайды, бірақ Стивтің осы ұйым толық қолдайтынын білуі маңызды деп санаймыз. Оның барлық құрбандықтарын ескеретін болсақ, бүгін Стив Бартманды осы сыйлықпен марапаттағанымызды мақтан тұтамыз» деді.