Америкалық астроном Уильям Эдвин Гордонның өмірі мен еңбектері

Кіріспе

Американдық астроном Уильям Эдвин Гордон (8 қаңтар 1918 – 16 ақпан 2010) – электр инженері, физик және астроном болған.

Өмірбаян

Уильям Э. Гордон – электр инженері. Ол 1918 жылдың 8 қаңтарында Нью-Джерси штатының Патерсон қаласында дүниеге келді және Тотова қаласындағы (Нью-Джерси) мемлекеттік мектептерде оқыды. Гордон Монтклер мемлекеттік мұғалімдер колледжін бітірді, соның нәтижесінде А. дәрежесін алды. Екінші дүниежүзілік соғысқа дейін ол Нью-Джерси штатының Мендэм және Ораделл қалаларындағы жасөспірімдер мектептерінде сабақ берді. 1941 жылы ол Эльва Фрейльге үйленді, олардың Ларри және Нэнси есімді екі баласы болды. Гордон 1941-1945 жылдары Әуе корпусында (қатардан капитанға дейін) қызмет етті, Нью-Йорк университетінде метеорологияны оқыды және оқытты, сондай-ақ мираж және көрініс құбылыстары кезінде радармен тәжірибелер жүргізді. Ол Техас университетінің Электр инженерлігі зерттеу зертханаларында жұмысын жалғастырды, кейін Корнелл университетіне ауысты, онда 1953 жылы электр инженері мамандығы бойынша докторлық диссертациясын қорғады. 1953-1965 жылдары Корнелл университетінде оқытушы болып жұмыс істеді. 1966 жылы Райс университетінің құрамына қосылды, ғылым және инженерлік факультеттерінің деканы, жаратылыстану ғылымдарының деканы, проректор және вице-президент қызметтерін атқарды. Гордон Жердің жоғарғы атмосферасын, ионосфераны зерттеуге қызығушылық танытты және осы қиын зерттелетін атмосфералық аймақтағы тығыздық пен температураны өлшеу үшін радар жүйесін пайдалануға болатынын ойлады. Оның есептеулеріне сәйкес, диаметрі шамамен 305 метр болатын антенна қажет, бірақ радио және радар антенналарының қазіргі конструкцияларын пайдалану өте қымбатқа түсер еді. Ол радиотелескоптың жобалануын және құрылысын қадағалады, ол Аресибоның оңтүстігіндегі карст төбелерінде, Пуэрто-Рикода салынды. Қырық жылдық мерейтойында ол «Электр техникасы және есептеу техникасының маңызды жетістігі» және «Машина жасаудың маңызды нысаны» деп танылды. 1960-1965 жылдары Аресибо ионосфералық обсерваториясының директоры болды. Платтевилл атмосфералық обсерваториясындағы жұмысынан шабыттанған Гордон Аресибо обсерваториясынан шамамен 30 км қашықтықта орналасқан Ислотте ионосфералық жылытқыштың құрылысын ұйымдастыруға белсенді түрде қатысты, ол 1998 жылға дейін, «Жорж» дауылдан зардап шеггенге дейін жұмыс істеді. 1966 жылы ол Райс университетіне ғылым және инженерлік факультеттерінің деканы және Ғарыш ғылымдары (кейіннен Ғарыш физикасы және астрономиясы) және Электр және компьютерлік инженерия факультеттерінің оқытушысы болу үшін келді. Кейіннен вице-президент және проректор болып тағайындалды. Әкімшілік қызметін атқарып жүрген кезінде 12 докторлық диссертацияны жетекшілік етті. 1986 жылы зейнеткерлікке шығып, Райс университетінде Ғарыш физикасы және астрономиясы және Электр және компьютерлік инженерия бойынша еңбегі сіңген профессор атағын алды. Ол көптеген беделді кәсіби және академиялық қоғамдардың мүшесі болды, соның ішінде Ұлттық ғылым академиясы (1968 жылдан бері) және Ұлттық инженерия академиясы (1975 жылдан бері). 1984 жылы Гордон Ұлттық ғылым академиясының Арктовски медалімен марапатталды. Ол Америка өнер және ғылым академиясының мүшесі болды (1986 жылдан бері). 2010 жылдың 16 ақпанында Нью-Йорк штатының Итака қаласында 92 жасында қайтыс болды.

William E. Gordon was an Electrical Engineer. He was born in Paterson, New Jersey, on January 8, 1918, and attended public schools in Totowa, New Jersey. Gordon worked his way through Montclair State Teachers College, graduating with a B. A. degree. Before World War II, he taught junior high schools in Mendham and Oradell, New Jersey. In 1941, he married Elva Freile with whom he had two children, Larry and Nancy. Gordon served in the Army Air Corps (Private to captain) from 1941 to 1945, studying and teaching meteorology at New York University and experimenting with radar coverage under conditions of mirage and looming. He continued the work at the Electrical Engineering Research Labs at the University of Texas, before moving to Cornell University, where he received a Ph. D. degree in electrical engineering in 1953. He was a faculty member at Cornell University from 1953 to 1965. He joined the faculty of Rice University in 1966, serving as dean of science and Engineering, Dean of Natural Sciences, and Provost and Vice President. Gordon wanted to study the properties of the Earth's upper atmosphere, the ionosphere, and thought that he could use a radar system to measure the density and temperature in this difficult to study atmospheric region. His calculations indicated that an antenna approximately 305 meters (1,000 ft) in diameter would do the job, but would be far too expensive to build using existing designs for radio and radar antennas. He oversaw the design of the radio telescope and its construction in the karst foothills just south of Arecibo, Puerto Rico. At its fortieth anniversary, it was named both a "Milestone in Electrical Engineering and Computing" and also a "Mechanical Engineering Landmark." He served as the Director of the resultant Arecibo Ionospheric Observatory from 1960 to 1965. Encouraged by work at the Platteville Atmospheric Observatory, Gordon was influential in getting an ionospheric heater built at Islote, about 30 km from the Arecibo Observatory, which operated until 1998 when it was destroyed by Hurricane Georges. In 1966 he moved to Rice University to become dean of science and Engineering and a faculty member of both the Department of Space Science (later Space Physics and Astronomy) and the Department of Electrical and Computer Engineering. He subsequently served as vice president and Provost. He guided 12 doctoral dissertations while serving as administrator. He retired in 1986 to become Distinguished Professor Emeritus of Space Physics and Astronomy and of Electrical and Computer Engineering at Rice University. He was a member of many respected professional and academic societies, including the National Academy of Sciences (since 1968) and National Academy of Engineering (since 1975). In 1984 Gordon was awarded the Arctowski Medal from the National Academy of Sciences. He was a Fellow of the American Academy of Arts and Sciences, (since 1986). He died in Ithaca, New York, on February 16, 2010, at the age of 92.