Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Люсенс, Во кантоны, Швейцариядағы қолданыстан шығарылған эксперименталды ядролық реактор.
Decommissioned experimental nuclear reactor in Lucens, Vaud, Switzerland
Сипаттама
1962 жылы швейцариялық үлгідегі пилоттық ядролық электр станциясының құрылысы басталды. Ауыр сумен баяулатылған, көмірқышқыл газымен салқындатылған реактор үңгірде салынды. Ол 28 МВт жылу шығарды, ол 6 МВт электр энергиясын өндіруге қолданылды және 1966 жылдың 29 желтоқсанында іске қосылды.
In 1962 the construction of a Swiss designed pilot nuclear power plant began. The heavy water moderated, carbon dioxide gas cooled reactor was built in a cavern. It produced 28 MW of heat, which was used to generate 6 MW of electricity, and it became critical 29 December 1966.
Ядролық апат
1969 жылдың соңына дейін жұмыс істеуге жоспарланған, бірақ 1969 жылдың 21 қаңтарында іске қосылған кезде салқындатқыш жоғалтудан зардап шекті, нәтижесінде ядроның ішінара балқуына және үңгірдің радиоактивті ластануына әкелді, ол кейін герметикалық түрде жабылды. 1990 жылы Халықаралық атом энергиясы агенттігі енгізген Халықаралық ядролық оқиғалар шкаласының критерийлеріне сәйкес, оқиға "жергілікті салдарлары бар апат" деп бағаланып, 4-ші деңгейге жеткізілді. Апаттың себебі – жабылу кезінде кейбір магний қорытпалы отын элементтерінде пайда болған судың конденсациясы және олардың коррозияға ұшырауы. Бұл коррозия өнімдері кейбір отын арналарында жиналды. Бір тік отын арнасы көмірқышқыл газы салқындатқышының ағынын қиындататындай толық дерлік бітелді, бұл магний қорытпасының қаптамасын ерітіп, арнаны одан әрі бітеді. Уран металл отынының температурасының артуы және салқындатқышқа ұшырауы нәтижесінде көмірқышқыл газы атмосферасында отын тұтанды. Қызып, бүгілген отын жинағының әсерінен отын арнасын қоршаған қысым түтігі жарылып, көмірқышқыл газы салқындатқышы реактордан сыртқа шықты. Қызметкерлер мен халыққа сәулелендіру болған жоқ, бірақ реактордың үңгірі ауыр ластанды. Үңгір дезактивацияланды, ал реактор келесі бірнеше жылда демонтаждалды. Зауыт 1988 жылы пайдаланудан шығарылды, ал соңғы радиоактивті қалдықтар 2003 жылы алынып шығарылды.
It was intended to operate until the end of 1969, but during a startup on 21 January 1969, it suffered a loss of coolant accident, leading to a partial core meltdown and the radioactive contamination of the cavern, which was then sealed. Using the criteria of the International Nuclear Event Scale, introduced in 1990 by the International Atomic Energy Agency, the event has been assessed as a Level 4 "Accident with local consequences". The accident was caused by water condensation forming on some magnesium alloy fuel element components during shutdown and corroding them. These corrosion products accumulated in some fuel channels. One of the vertical fuel channels was sufficiently blocked by it to impede the flow of carbon dioxide coolant, causing the magnesium alloy cladding to melt and further block the channel. The increase in temperature and exposure of the uranium metal fuel to the coolant eventually caused the fuel to catch fire in the carbon dioxide coolant atmosphere. The pressure tube surrounding the fuel channel split because of overheating and bowing of the burning fuel assembly, and the carbon dioxide coolant leaked out of the reactor. No irradiation of workers or the population occurred, though the reactor's cavern was seriously contaminated. The cavern was decontaminated, and the reactor was dismantled over the next few years. The plant was decommissioned in 1988, and the last radioactive waste was removed in 2003.