Кіріспе

Лира шоқжұлдызындағы көпжұлдыздық жүйе. Жұлдыздық астрометриясы: компонент1 = А. Радиалдық жылдамдығы = −19.2. Бета Лираның дәстүрлі атауы – Шелиак (кейде Шелиак немесе Шилияк), араб тілінен шыққан الشلياق (šiliyāq) немесе Al Shilyāk, Ислам астрономиясында Лира шоқжұлдызының атауларының бірі. Қызықтысы, араб тіліндегі дереккөздерде Лира шоқжұлдызы көбінесе سِلْيَاق (романдық жазуда: Siliyāq) деп аталады, ал شلياق (Šiliyāq) көбінесе Бета Лираға қатысты қолданылады, бұл тілдік қайта қарыз алудың бір түрі болуы мүмкін. Ал парсы дереккөздерінде Лира шоқжұлдызы Шлиақ (Šiliyāq) деп аталады, бұл шатасудың себебі болуы мүмкін. 2016 жылы Халықаралық астрономиялық одақ (IAU) жұлдыз аттарын каталогтау және стандарттау үшін Жұлдыз аттары жөніндегі жұмыс тобын (WGSN) құрды. WGSN бүкіл көпжұлдыздық жүйелерге емес, жеке жұлдыздарға лайықты аттар беруге шешім қабылдады. 2016 жылдың 21 тамызында ол Бета Лира Aa1 компоненті үшін Sheliak атауын бекітті және қазір ол IAU бекіткен жұлдыз аттарының тізіміне енгізілді. Қытай астрономиясында Цан Тэ (漸台 (Jiāntāi), яғни Су сағаты террасасы) – осы жұлдызды, Дельта² Лирасын, Гамма Лирасын және Иота Лирасын қамтитын астеризм. Осыған байланысты, Бета Лираның қытайша атауы 漸台二 (Jiāntāièr) болып табылады.

Қасиеттері

Beta Lyrae Aa - бұл жартылай ажыратылған қос жұлдыз жүйесі, ол B6 8 класты негізгі жұлдызынан және, мүмкін, B типіндегі екінші жұлдызынан тұрады. Жүйенің әлсіз, аз массалы жұлдызы бұрын жұптың көбірек массалы мүшесі болған, соның салдарынан ол негізгі тізбектен алшақтау көрініп, алып жұлдызға айналды. Жұлдыздар жақын орбитада болғандықтан, ол алыпқа дейін кеңейгенде Рош бөлігін толықтырып, массасының көп бөлігін серігіне берді. Қазір көбірек массалы екінші жұлдызды осы масса алмасудан пайда болған аккрециялық диск қоршап тұр, ал дискке перпендикуляр бағытта екі полюстік, реактивтік сияқты құрылымдар байқалады.

Өзгерімділік

[[File:BetaLyrLightCurve.png|thumb|left|Бета Лира жұлдызының жарық қисығы, TESS деректерінен жасалған.