Кіріспе

Канадалық әуесқой хоккейші

Дональд Хендерсон Бэйн (14 ақпан 1874 – 15 тамыз 1962) – канадалық спортшы және саудагер. Ол көптеген спорт түрлерінде бәсекелесіп, табысқа жеткенімен, Бэйн ең бастысы мұз үстіндегі хоккей карьерасымен танымал. 1894 жылдан 1902 жылға дейін «Виннипег Викториас» хоккей командасының құрамында ойнаған Бэйн командаға үш рет Канада чемпионы ретінде Стэнли кубогын жеңуге көмектесті. Ұсыныс білгір спортшы, ол бірнеше спорт түрінде де чемпионаттар мен медальдар жеңіп алды және 1903 жылы Канаданың стенд атудан чемпионы атанды. Оның ойын шеберлігін мойындап, Бэйн бірнеше даңқ залына енгізілді, соның ішінде 1949 жылы Хоккей даңқ залына. Сондай-ақ ол 19 ғасырдың соңғы жартысындағы Канаданың үздік спортшысы деп танылды. Кәсіби өмірінде Бэйн Виннипегтің белгілі бизнесмені және қоғамдық қайраткері болды. «Donald H. Bain Limited» азық-түлік брокерлік фирмасын басқару арқасында ол байлыққа ие болды. Бэйн көптеген қоғамдық бірлестіктердің белсенді мүшесі, «Виннипег Қысқы клубының» президенті және табиғатты жақсы көретін адам болды. Бэйннің Манитоба көлінің жағасында жеке демалыс орыны ретінде салған «Mallard Lodge» ғимараты бүгінде Манитоба университетінің ғылыми-зерттеу орталығы болып табылады.

Ерте өмір

Шотланд иммигранттарының ұлы Бэйн Онтарионың Беллвилл қаласында дүниеге келді, ал кішкентай кезінде отбасымен бірге Манитобаның Виннипег қаласына көшіп келді. Оның әкесі, Джеймс Хендерсон Бэйн, британ үкіметі үшін жылқы сатып алушы болған және Канадаға келген соң, батысқа көшуге дейін Монреальде тұрған. Оның анасы, Хелен Миллер, тігінші болған. Бэйн жеті баланың алтыншысы, оның төрт қарындасы және екі інісі болған. Бэйн Виннипегте оқыды және Манитоба колледжінде бакалавр дәрежесін алды.

Спорттық мансабы

Бейннің алғашқы чемпионаты 1887 жылы болды, ол 13 жасында үш мильдік жарыста жеңіс алып, Манитоба штатының роликті коньки тебу титулын жеңіп алды. 17 жасында Манитоба провинциясының гимнастика жарысында жеңімпаз атанды, ал 20 жасында Манитоба штатының үш жыл қатарынан велосипед жарысында бірінші орынды иеленді. Бэйн сонымен қатар туған жеріндегі лакросс спортының шебері болды. 1895 жылы Бейн алғаш рет кәсіби хоккейде ойнады, ол «Виннипег Викторияс» командасы газетке жариялаған жарнамаға жауап берді, олар жаңа ойыншылар іздеп жатқан еді. Сыммен біріктірілген сынған хоккей таяғымен ойнағанына қарамастан, Бэйн іріктеуге қатысқан бес минут ішінде командаға ілікті. Бұл жеңіс Квебек провинциясынан тыс команданың Стэнли кубогын алғаш рет жеңгеніне куә болды. Команданы «Канадалық Тынық мұхиты темір жолы» стансасында үлкен көрерменшілік қарсы алды, олардың вагондары хоккей таяқтарымен және Ұлыбритания туымен (Union Jack) безендіріліп, Виннипегке оралды. Оларды ашық шаналарда мерекелік тойға алып жүрді, онда жанкүйерлер чемпиондықты тойлау үшін жиналды. Бэйн ойында екі гол соқса да, Монреаль командасы 6:5 есебімен жеңіске жетіп, кубокты қайтарып алды. Виннипег командасы Бэйннің капитан және менеджері болған Стэнли кубогына көптеген талапкерліктер жасады. Олар 1900 жылы 7000-нан астам жанкүйердің алдында Монреаль командасына қарсы тағы да жеңіліске ұшырады. 1900 жылы «Монреаль Шэмрокс» командасына қарсы өткен серияда Бэйн үш ойында төрт гол соқты, бірақ Виннипег тағы да титулдан айырылды. «Викторияс» командасы 1901 жылы үш ойыннан ең жақсысының сериясында «Шэмрокс» командасына қарсы шықты. Бэйн қосымша уақытта шешуші гол соққаннан кейін Виннипег екі ойыннан кейін серияны жеңіп алды. Бұл Стэнли кубогы тарихында жеңіс голының қосымша уақытта соғылған алғашқы реті болды. Команда сол жылдың наурыз айында «Монреаль хоккей клубына» қарсы өткен келесі серияда жеңіліп, Бэйннің хоккей карьерасының аяқталғанын белгіледі. 1911 және 1912 жылдары Бейн құрметті президенті болған «Викторияс» командасы Алан кубогын жеңіп алды, ол 1909 жылдан бастап Канададағы ең бағалы әуесқойлық хоккей кубогы ретінде Стэнли кубогын алмастырды. Олар Батыс Канададан бұл кубокты жеңіп алған алғашқы команда болды. Спорттық карьерасы бойында Бэйн лакросс және қарда жүгіруден де медальдар жеңіп алды. Ол 1903 жылы Канаданың мергендік спорты бойынша чемпионы атанды және 1930 жылға дейін белсенді спортшы болып қала берді. 1949 жылы ол Халықаралық хоккей даңқы залының мүшесі болып сайланды. 1971 жылы Канаданың спорт даңқы залына, 1981 жылы Манитоба штатының спорт даңқы залы мен мұражайына (жеке тұлға ретінде; ол 1911 және 1912 жылғы «Виннипег Викторияс» командаларымен бірге 2004 жылы қайтадан енгізілді) және Манитоба штатының хоккей даңқы залына енгізілді. Бэйн сонымен қатар 19 ғасырдың соңғы жартысындағы Канаданың ең үздік спортшысы деп танылды.

Жеке өмір

Спорттан басқа, Бэйн Виннипегтің белгілі бизнесмені болды. Алғашқы жұмысында ол азық-түлік брокерлік фирмасында бухгалтердің шәкірті болды, кейіннен фирма көршісіне сатылғанда кіші серіктес болып көтерілді. 1905 жылға қарай оның есімі компания атына қосылып, Nicholson and Bain құрылды; фирма гүлденді және Батыс Канада бойынша кеңселер ашты. Ол осы фирмасы арқылы көп байлық жинап, Виннипег және оның төңірегінде бірнеше жылжымайтын мүлік сатып алды. Бэйн қатаң моральдық қағидаларды сақтап, алкогольден бас тартып, қарапайым өмір салған.