Кіріспе

2000 жылғы Қиу Сяолонның құпия романы. «Қызыл қаһарманның өлімі» – Қиу Сяолонның 2000 жылы ағылшын тілінде жарық көрген құпия романы. Ол 2001 жылы «Ең үздік дебюттік роман» номинациясы бойынша «Энтони» сыйлығына ие болды. Бұл Сяолонның Инспектор Чэнь Цао сериясының алғашқы кітабы.

Кескіннің қысқаша мазмұны

Бұл оқиға 1990 жылдардың басында Шанхайда орын алады. Бір күні Гуан Хоньян өлтірілген күйде табылады. Бас инспектор Чэнь Цао және оның қол астындағы Ю осы кісі өлтіру ісін тергеуге кірісіп, осы жас әйелдің екі өмір сүргенін анықтайды. Бір жағынан, Гуан Хоньян Коммунистік партияның мүшесі және танымал қоғам қайраткері болған. Екінші жағынан, ол көпшілік көзінен жасырылған "бұзық" өмір салтын кешіп отырған. Осы құпия өмір салты жас әйел қайтыс болғаннан кейін істің көпшілік назарына түсуіне себеп болады. Тергеу барысында Чэнь мен Ю бірінші күдікті Ву Сяомингтің, партияның жоғары лауазымды кадры Ву Биннің ұлы екенін біледі. Ву және оның әкесі тергеушілерге тергеуден бас тарту үшін үлкен қысым көрсетіп, бірақ Линнің әкесінің көмегімен Чэнь өзін қысымнан құтқарып, Вуны сотқа жібереді. Чэнь мен Ю Гуанды өлтіруге себеп болған мотивті анықтауға күш салады. Ақырында, Чэнь оның ниетін біледі: Гуан Вуды әйелімен ажырасуға мәжбүрлеу үшін шантаж жасап отырған. Ву Гуанның өзінің саяси мансабына нұқсан келтіруін қаламаған. Осының салдарынан ол оны өлтіреді. Чэнь осы фактілерді жоғары тұрған басшыларына жеткізеді.

Саясат

Романда Цю Қытай Халық Республикасының күрделі саясаты мен экономикасын бейнелейді. 1990 жылдардың басындағы саяси шиеленіс романның басты кейіпкерлері арқылы көрсетілген. Чен, өсіп келе жатқан жас кадр, Дэн Сяопиннің жаңа капиталистік күшінің символы. Гуан Хоньин ескі социалистік күштің өкілі. У Сяомин, кісі өлтірген және жоғары санаттағы кадрдың ұлы, ескі гвардияның ықпалды өкілдерін көрсетеді. Ченнің көмекшісі, детектив Ю, реформаны қабылдаған, бірақ күмәнданатын қарапайым азаматтарды бейнелейді.

Стиль

Циу классикалық қытайлық әңгімелеу стилін бейімдейді. Классикалық қытай романдарының бір тарауына өлеңдерді кірістіру, оның қысқаша кіріспесі және қорытындысы ретінде қолданылады. Өлеңдерден өзге, Циу қытайдың көп таралған мәтелдерін, тарихи деректерді, философиялық ойларды және Маолық сөздерді қосады. Бұл қосымшалар оқиғаның қарқынын баяулатып, детективтік сюжет үшін өте маңызды болған күмәнді сейілтеді деп сынға ұшырады. Оның ниеті – 1990-жылдардың басында туған ескі социалистік және жаңа капиталистік қақтығыстарды зерттеу.

Пікірлер

Ғалым Лю Бай кітапты травма теориясы тұрғысынан қарастырады, бұл теория жеке адамдардың ауыр сынықтарын қоғамдық деңгейге көтеріп, қоғамдағы билік құрылымын ашады. Оның пікірінше, басты кейіпкерлердің психологиялық жарақаттары мен олардың әлеуметтік күші арасында тығыз байланыс бар. Бұл сондай-ақ, Қиу Сяолунның өмір сүріп жатқан қоғамға деген үмітін көрсетеді. Мысалы, Чэнь Цао Лингпен арадағы қарым-қатынастың аяқталуынан, олардың әлеуметтік мәртебелерінің өзгешелігінен қиналады. Гван Хоньиннің өлімі – оның саяси жеңілісінің көрінісі, бұл кітаптағы көптеген жасырын билік қатынастарының бір мысалы. Лю сонымен қатар, кітапта Қиу Сяолунның сөз бостандығы үшін күресуге дайын екендігі де байқалады. Кітапта Лиу кейіпкерлердің өзін-өзі анықтауға қатысты үлкен алаңдаушылыққа тап болғанын анықтады. Оның сөзіне сүйенсек, бұл алаңдаушылықтар Қиу Сяолунның Америкадағы этникалық азшылық өкілі ретінде өзінің әлеуметтік танылуын қалауын көрсетеді.