Кіріспе

Тринидад және Тобаго футбол қауымдастығы (TTFA) – Тринидад және Тобагодағы футболды басқарушы орган. Оның кеңсесі Тринидадтың Порт-оф-Испания қаласында орналасқан. Ол ФИФА-ның мүшесі болып табылады және әуесқой және кәсіби футболды, соның ішінде ерлер мен әйелдер ұлттық құрамаларын басқаруға жауапты. TTFA Тринидад және Тобаго лигалары үшін төрешілерді куәландыруға және футбол турнирлерін санкциялауға да жауапты. Бұл қауымдастық 1992 жылдан 2013 жылдың 1 шілдесіне дейін Тринидад және Тобаго футбол федерациясы (TTFF) деп аталды.

Тарих

Ұлттық құраманың әлем чемпионатына іріктеу кампаниясы алғаш рет 1965 жылы 1966 жылғы әлем чемпионатына дайындық барысында басталды. Команда іріктеудің бірінші кезеңінде өз тобында соңғы орынға ие болғандықтан іріктеуден өтпеді. Дегенмен, 1973 жылы Тринидад және Тобаго 1974 жылғы әлем чемпионатына іріктелуге екі ұпай жетпей қалды, бұл жағдай даулы болды. Тринидад және Тобаго 1973 жылдың 4 желтоқсанында үй иелері Гаитиге қарсы өткізген маңызды ойында 2:1 есебімен жеңіліске ұшырады, олардың бес голы есептелмеді. Ұлттық құрама 1990 жылғы әлем чемпионатына іріктеу кезеңінде ғана қайтадан жарысқа түсті. АҚШ-қа қарсы өткізген соңғы ойында тең нәтижеге қол жеткізсе, іріктеуге қатыса алатын Тринидад және Тобагоның үмітін Пол Калигиури 38-ші минутта соғылған жалғыз голмен құлатты, осылайша АҚШ әлем чемпионатына соңғы билетті иеленді. Тринидад және Тобаго Германияда өткен 2006 жылғы әлем чемпионатына алғаш рет қатысып, турнирге іріктеліп алды. Олар 2006 жылы ФИФА әлем чемпионатына қатысқан ең кішкентай ел атанды, бұл титулды Гаитиден кейін иеленді. Германияда Тринидад және Тобаго Англия, Швеция және Парагваймен бірге B тобында бақ сынасты. Команда ашылу ойынында Швециямен тең ойнап, Англиямен 83 минут бойы ұпайсыз ойын көрсетті. Тринидад және Тобаго турнирде 0-1-2 есебімен аяқтағаннан кейін әлем чемпионаттарында алғашқы ұпайын алды.

2006 жылғы әлем чемпионатының ойыншыларының бонустық даулары

2006 жылғы әлем чемпионатынан кейін Ұлттық құрама 2006 жылғы әлем чемпионатының құрамындағы ойыншылар мен TTFF арасындағы дауға байланысты қиын жағдайға түсті. Жарысқа дейін ойыншылар TTFF-пен бонус туралы келісімге келген, онда ойыншылар федерацияның әлем чемпионатынан түскен кірісінің 50% бөлісуге тиіс болған. Жарыс аяқталғаннан кейін TTFF кірісті 18,25 млн TT$ және шығыстарды 17,97 млн TT$ деп мәлімдеді. Бұл 282,952 TT$ таза табыс қалдырды және әр ойыншыға 5600 TT$ ұсынды, бірақ ойыншылар бұл ұсыныстан бас тартты. Кейін TTFF бұл көрсеткішті 950,000 TT$ дейін өзгертті, бұл 2006 жылғы әлем чемпионатының іріктеу кезеңінде Федерация алған сома еді. Ойыншылар бұл ұсыныстан да бас тартып, TTFF-тің тексерілмеген есептерін көрсетуін сұрады. Федерация ойыншылардың өтінішін қабылдамады. Осы ойыншылардың арасында Марвин Эндрюс, Крис Бирчалл, Атиба Чарльз, Иан Кокс, Корнелл Глен, Сайд Грей, Шака Хислоп, Келвин Джек, Эвери Джон, Стерн Джон, Кенвин Джонс, Коллин Сэмюэл, Брент Санчо, Ауртис Уитли, Эванс Уайз және Энтони Вулф болды. Ойыншылар 2006 жылдың қарашасында Австрияға қарсы өткен жолдастық матчтан кейін ұлттық құрамаға шақырылмағанын, осының салдарынан «қара тізімге» енгендерін мәлімдеді. TTFF бұл шешімді бас жаттықтырушы Вим Рийсбергенге қалдырды деп хабарлады. 2007 жылдың 30 маусымында ойыншылар TTFF-ке қарсы сотқа шағым түсірді. 2007 жылдың тамызында олардың адвокаттары Тринидад және Тобаго үкіметінен ақпарат алу туралы заңға сәйкес сауал жолдағаннан кейін TTFF кірісін кем дегенде 173,5 млн TT$ кем көрсеткені анықталды. Бұл көрсеткішке үкіметтен төленген 32 млн TT$ бонус және әлем чемпионаты алдындағы Еуропадағы жолдастық матчтардан түскен теледидарлық кірістер кірмеді. Нәтижесінде ойыншылар кем дегенде әрқайсысы 6,5 млн TT$ көлемінде шығынға ұшырады. Сауалдан кейін TTFF ойыншыларға қатысты тыйымды дереу алып тастады және сотқа емес, Лондонға төрелікке келісті. 2008 жылдың 18 мамырында британдық төреші Ян Милл «Сока Уорриорз» федерацияның 2006 жылғы әлем чемпионатының іріктеу кезеңінен және әлем чемпионаты алдындағы жолдастық матчтардан түскен пайдасының 50% құқылы екенін мәлімдеді. Алайда 2009 жылдың 9 қаңтарында тараптар Лондон төрелігіне қызығушылық танытпағандықтан, дау Порт-оф-Испанияның жоғары сотына көшті. TTFF бұл өзгеріс 16 ойыншыны қорғаған заңгерлердің жергілікті газеттер мен басқа халықаралық БАҚ-қа жасаған мәлімдемелерінде құпиялылық шарттарын бұзғандықтан туындады деп мәлімдеді. Порт-оф-Испания жоғары сотының істі қарауына кедергі келтіретін бұйрықты күштен шығару туралы өтініш 2009 жылдың 16 маусымында қаралуы тиіс болды. 2011 жылдың ақпан айында жоғары сот футболшыларға 100 АҚШ долларын аралық төлем төлеу туралы шешім қабылдады және TTFF ұсынған есептік құжаттарды қабылдамады. 2012 жылдың тамызында федерация төленбеген төлемдерге байланысты жабдықтары тәркіленгеннен кейін Вудброкедегі жаңа кеңселерге көшті. 2020 жылдың наурызында 12 жылдық тоқыраудан кейін TTFA-ның цифрлық бейнесі JellyBean Agency арқылы жаңартылды және TTFA ttfootball.org-тан thettfa.com-ға көшті, бұл ассоциацияның цифрлық дамуға ұмтылысының және спортпен қатысудың жаңа дәуірін қабылдауының заманауи және әсерлі мәлімдемесі болды. ФИФА кеңесі 2020 жылдың 24 қыркүйегінде TTFA-ны реформалау үшін нормализация комитетін тағайындауға қарсы жергілікті сотқа шағым түсіргені үшін тоқтатты. ФИФА кеңесі 2020 жылдың 19 қарашасында федерация ФИФА-ға қарсы барлық сот процестерін тоқтатуға келіскеннен кейін мүшелік тоқтауын қайтарды. Бұл ФИФА мүшелігінің барлық құқықтарын қалпына келтірді, соның ішінде халықаралық футбол турнирлеріне қатысу құқығы да бар. Қазіргі уақытта TTFA-ның қарызы 500 млн TT$ көлемінде екені есептеледі, бұл ерлер ұлттық құрамасы сияқты футболдық кредиторларға және жасырын қызметкерлер сияқты футбол емес кредиторларға тиесілі. Caribbean Chemicals, AVEC және Digicel сияқты бірқатар демеушілерге демеушілік келісімдер бойынша үлкен сомалар тиесілі екені хабарланды.

Кәсіби лигалар

TT Pro League – 1999 жылы Тринидад және Тобагода құрылған бірінші дивизиондық футбол лигасы, құрамында сегіз команда бар. Әйелдер футбол лигасы – ең жоғары деңгейдегі әйелдер футбол лигасы. Ол 1986 жылы құрылған және екі дивизиондағы – Премьер лига және Бірінші лига – 15 командадан тұрады. TTFF сонымен қатар 1927 жылдан бері TTFF-қа мүше барлық клубтар үшін ашық, бүкіл ел бойынша FA Trophy деп аталатын турнирді демеушілік етеді.

Марапаттар

Қауымдастық жыл сайын Тринидад және Тобагоның жыл футболшысын ер және әйел кәсіби футболшыға табыс етеді. Төменде осы сыйлықтың иегерлерінің ішінара тізімі келтірілген:

Тринидад және Тобагоның жыл сайынғы үздік футболшысы (ерлер)Тринидад және Тобагоның жыл сайынғы үздік футболшысы (әйелдер)ЖылОйыншыКлубЖылОйыншыКлуб1967Седли ДжозефМейпл1983Рассел Латапи1985Рассел Латапи1989Рассел ЛатапиТринтөк1996Рассел ЛатапиФК Порту1998Арнольд ДварикаДжо Публик1999Арнольд ДварикаДжо Публик2000Рейнольд КэррингтонВ Коннекшн2000Лесли Энн ДжеймсДжейн Публик2001Арнольд ДварикаВ Коннекшн2001Лесли Энн ДжеймсДжейн Публик2002Стерн ДжонНоттингем Форест2002Таша Сент-ЛуисСтингрейс2005Кення Корднер2005Двайт ЙоркСидней ФК2007Кенвайн ДжонсСандерленд2008Джейсон СкотландСуонси2008Акела МоллонШарлотт Леди Иглз2009Сыйлық табалдырылмады2009Сыйлық табалдырылмады2010Кенвайн ДжонсСток Сити2010Кення КорднерДьюргарденс20112012Халим ХиландГенк2012Кення КорднерСиэтл Рейн Резервтер2013Кенвайн ДжонсСток Сити2013Кення КорднерСиэтл Рейн20192019Кення КорднерИЛ Сандвикен20202020Кення КорднерИЛ Сандвикен2021Обри ДэвидДепортиво Саприсса2021Кення КорднерФенербахче С. К. (әйелдер футболы)2022Леви ГарсияАЕК Афины Ф. К.2022Аша ДжеймсВест Техас A&M Баффалоз