Кіріспе
Гибралтар футбол қауымдастығы немесе Гибралтар ФА (GFA) – Гибралтар футболы мен футзалының басқарушы органы. Ол 1895 жылы Гибралтар азаматтық футбол қауымдастығы ретінде құрылды және кейіннен қазіргі атауына өзгерді. Бұл әлемдегі ең көне футбол қауымдастықтарының бірі. 2012 жылдың қазанынан бастап GFA УЕФА-ның уақытша мүшесі болды, ал Гибралтар ұлттық футзал құрамасы, 19 және 17 жасқа дейінгі құрамалар 2013/14 жылғы УЕФА маусымындағы жарыстарға қатысты. 2013 жылдың 24 мамырында Лондонда өткен УЕФА-ның XXXVII съезінде Гибралтар УЕФА-ның толық құрамына қабылданды. Гибралтар 2016 жылдың 13 мамырында Мексикада өткен ФИФА-ның 66-шы съезінде ФИФА-ның толық мүшесі ретінде қабылданды.
The Gibraltar Football Association or also Gibraltar FA (GFA) is the governing body for Gibraltarian football and futsal. It was formed as the Gibraltar Civilian Football Association in 1895, changing to its current name in later years. It is one of the oldest football associations in the world. From October 2012, the GFA were provisional members of UEFA and the Gibraltar national futsal team, under 19 and under 17 representative teams participated in the 2013/14 UEFA season competitions. At the XXXVII UEFA Congress held in London on 24 May 2013, Gibraltar was accepted as a full member of UEFA. Gibraltar were admitted to FIFA as a full member on 13 May 2016 at the 66th FIFA Congress in Mexico.
Тарих
ГФА Гибралтарда футбол клубтарының саны көбейіп, жаңа клубтар ашыла бастаған кезде құрылды, ал қауымдастық осы ойынды ұйымдастыру мақсатымен құрылды. Қауымдастық құрылғаннан 1907 жылға дейін Гибралтардағы жалғыз футбол жарысы – «Мерчант» кубогы болды. Бірақ 1907 жылы ГФА қолданыстағы кубок жарысын толықтыру үшін лига құрды. 1901 жылға қарай ГФА британдық әскери командаларымен жарысқан ұлттық құрама құрды. Бұл құрама жылдар бойы ойнап келді, олардың ең жарқын жетістігі 1949 жылы «Реал Мадридпен» тең ойнағандығы болды.
UEFA/FIFA өтінімі
GFA 1909 жылы Футбол қауымдастығына қосылды және 2016 жылы ФИФА-ның толық мүшесі болды, бұл оның ұлттық командасына барлық халықаралық жарыстарға қатысуға мүмкіндік берді. Бұл әрекет Испания Корольдік футбол федерациясының күшті қарсылығына ұшырады, бірақ 2016 жылдың 13 мамырында Мексикада өткен ФИФА-ның 66-шы конгресінде бекітілді. GFA ФИФА-ға мүшелікке түсу үшін 1997 жылы өтініш берген. Екі жылдан кейін ФИФА процедураның басталғанын растады және GFA-ның өтінішін тиісті континенттік конфедерацияға, УЕФА-ға жіберді, себебі ФИФА жарғыларына сәйкес конфедерациялар өтініш берушілерге мүшелік статусын беруге жауапты. 2000 жылы УЕФА мен ФИФА-ның бірлескен делегациясы GFA нысандары мен инфрақұрылымын тексерді. Испания футбол федерациясы GFA-ның өтінішіне қарсы күшті ұстаным білдірді. 2001 жылы УЕФА өз жарғысын өзгертіп, енді тек Біріккен Ұлттар Ұйымы тәуелсіз мемлекет деп мойындаған елдердің қауымдастықтары ғана мүше бола алатынын белгіледі. Осы негізде УЕФА GFA-ның өтінішін қабылдамады. Қазіргі ФИФА мен УЕФА мүшелеріне толыққанды тәуелсіз мемлекеттер емес бірнеше федерациялар кіреді, мысалы, Ұлыбритания құрамындағы елдер (Англия, Солтүстік Ирландия, Шотландия және Уэльс), Фарер аралдары, Гуам, Гонконг, Макао, Жаңа Каледония, Пуэрто-Рико және Таити (Француз Полинезиясы). Сонымен қатар, Француз Гвианасы, Гваделупа, Мартиника және Сент-Мартеннің ұлттық құрамалары ФИФА мүшесі болмаса да, Конкакаф деңгейінде бәсекелесуге рұқсат етілген. ФИФА сондай-ақ, егеменді мемлекеттер емес, бірақ ФИФА Әлем Кубогына іріктеу турнирлерінде қатысатын басқа британдық теңіз аумақтарының мүшелерін қабылдады, олардың ішінде Ангилья, Бермуда, Британдық Виргин аралдары, Кайман аралдары, Монтсеррат және Түркі және Кайкос аралдары бар. GFA әлемдегі ең жоғары спорттық сотқа – Спорттық төрелік сотына (CAS) шағымданды, ол 2003 жылы GFA өтініші бұрынғы заңнамаға сәйкес қаралуы керек деп шешті. Алайда, УЕФА GFA-ны мүшелікке қабылдаудан бас тартуын жалғастырды. 2006 жылдың тамызында CAS Гибралтардың УЕФА мен ФИФА-ның толық мүшесі болуына рұқсат беру керек деп қайтадан шешім шығарды, ал 2006 жылдың 8 желтоқсанында Гибралтардың УЕФА-ның уақытша мүшесі болғаны жарияланды. Бірақ толық мүшелікке УЕФА мүшелерінің дауысы қажет болды. Осы дауыс беруге дейін Испания футбол федерациясы Гибралтардың мүшелігіне қарсы лоббилеу жұмыстарын жүргізді. Федерация президенті Анхель Мария Виллар Испанияның Гибралтарға қатысты талаптарын осы қарсылықтың себебі деп атады. Ол бұл мәселені саяси деп сипаттап, 1713 жылғы Утрехт шартына сілтеме жасады. 2007 жылдың 26 қаңтарында Дюссельдорфта (Германия) өткен УЕФА конгресінде Гибралтардың УЕФА-ға толық мүше болуына қатысты өтініш 45 дауысқа қарсы, 3 дауыс қолдау (Англия, Шотландия және Уэльс) және 4 дауыс бейтарап күйде қабылданбады.
УЕФА мен ФИФА мүшелігі мақұлданды
2012 жылдың 21 наурызында Гибралтардың УЕФА-ға толық мүшелікке қабылдау туралы өтініші тағы да талқыланды және УЕФА-ның қаржылық және білім беру саласындағы қолдауын қамтитын жол картасы бекітілді. Бұл жол картасы 2013 жылғы УЕФА-ның кезекті конгресіне дейін күшінде болды, онда мүше қауымдастықтар қабылдау туралы өтінішке дауыс беретін болды. УЕФА-ның Атқару комитеті 2012 жылдың 1 қазанынан бастап GFA-ны алдын ала мүше ретінде қабылдады, ал 2013 жылдың мамыр айында өтетін Конгресте толық мүшелікке қабылдау үшін дауыс беру күтілді. 2013 жылдың 24 мамырында Лондонда өткен УЕФА конгресінде дауыс беру нәтижесінде Гибралтар УЕФА-ның толық мүшесі болып қабылданды. Дауыс беру өтті, нәтижесінде Гибралтарды УЕФА-ға қабылдауға басым көпшілік қолдау көрсетті. Екі ұлттық қауымдастық – Беларусь және Испания бұл ұсынысқа қарсы дауыс берді. Гибралтар Сан-Марино, Лихтенштейн және Фарер аралдарынан кейін халық саны бойынша ең кіші УЕФА мүшесі атанды. Армения мен Әзірбайжан, сондай-ақ Ресей мен Грузияның тәжірибесіне сүйене отырып, Гибралтар мен Испания Еуропа чемпионатының (Еуро) іріктеу кезеңдерінде әртүрлі топтарда ойнайтындығы расталды. GFA-ның бұл жетістігін тойлауға орай, Гибралтар филателия бюросы қауымдастықтың УЕФА-ның 54-ші мүшесі болғанын еске түсіретін 54 центтік марка шығарды. 2016 жылдың 13 мамырында Гибралтар 172 дауысқа қарсы 12 дауыспен ФИФА-ның мүшесі болып қабылданды. Гибралтар Косово футбол федерациясы 210-шы мүше болып сайланғаннан кейін ФИФА-ның 211-ші мүшесі атанды.