Оңтүстік Американың улы жыланы – Lachesis muta туралы ақпарат. Сипаттамасы, таралуы, және басқа түрлермен айырмашылығы. Жылан түрлері туралы көбірек біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жылан түрі
Species of snake
Лакезис мута, сонымен қатар Оңтүстік Америкалық бұталы жылан немесе Атлант мұхитының бұталы жыланы деп те аталады, Оңтүстік Америкада және Кариб теңізіндегі Тринидад аралында кездесетін уытты жылан. Қазіргі уақытта екі түрше танылған, оның ішінде осы жерде сипатталған атаулы түрше де бар.
Lachesis muta, also known as the Southern American bushmaster or Atlantic bushmaster, is a venomous pit viper species found in South America, as well as the island of Trinidad in the Caribbean. Two subspecies are currently recognized, including the nominate subspecies described here.
Таксономия
Бұрын екі қосымша түр-құс түрі, L. m. melanocephala және L. m. stenophrys, танылған болатын. Алайда, екеуі де 1997 жылы Замудио мен Грин түр деңгейіне көтерілді (L. melanocephala және L. stenophrys қараңыз). Лахезис мута – әлемдегі ең ұзын улы жылан, оның ұзындығынан тек король кобра мен қара мамба ғана асып түседі. Бұл түрдің салмағы орташа есеппен , ең ауыр шаңғырауыш жыландардан (мысалы, шығыс алмаз арқалы шаңғырауыш жыландардан) немесе Битис жыландарынан (Ғабон жыланы және қарақұйрық жыланы сияқты) сәл кем. Басы кең және тар мойыннан айқын ерекшеленеді. Мұрыны кең дөңгелектенген. Кантус жоқ. Кішкентай ішкі жасушалардың жұбы бар, олар кішкентай қабықшалармен бөлінген. Көздің үсті тар. Тақтың басқа бөліктері өте кішкентай қабықшалармен жабылған. Латеральды жағынан екінші супралабиаль лореалдық шұңқырдың алдыңғы шекарасын құрайды, ал үшіншісі өте үлкен. Көзді супралабиальдардан 4-5 қатарлы кішкентай қабықшалар бөліп тұрады. Денесі цилиндр тәрізді, тілімделген және орташа жуан. Дене ортасында 31-37 тік емес қатарлы дорсальды қабықшалар орналасқан, олар үлкен түйнекшелермен жақсы кеуделенген және әлсіз жабысқан. 200-230 құрсақ қабықшасы бар. Құйрығы қысқа, 32-50 негізінен жұптасқан субкаудальді қабықшаларынан соң, 13-17 қатарлы кішкентай тікендер және соңғы тікенімен аяқталады. Түс схемасы сары, қызғылт немесе сұр қоңыр негізгі түстен тұрады, үстіне қара қоңыр немесе қара дорсальды дақтардың сериясы жатқан, олар сол түстің латеральды инверттелген үшбұрыштарын құрайды. Латеральды сурет өте нақты немесе нашар анықталған болуы мүмкін, әдетте ортасында ақшыл. Алайда, басқалар мұндай қорытындылардың дұрыс еместігін ұсынады. Бұл жануарлар стреске өте сезімтал және тұтқындық жағдайында сирек ұзақ өмір сүреді. Бұл зерттеу мақсатында пайдалы мөлшерде және жақсы жағдайда уды алуды қиындатады. Мысалы, Боланос (1972) оның қарауында болған үлгілерінен удың шығуы 233 мг-дан 64 мг-ға дейін төмендегенін байқады. Тұрақты сүттенудің стресі удың шығуына осылай әсер ететіндіктен, ол удың улануына да әсер етуі мүмкін деп есептеледі. Бұл Харди мен Хаадтың (1998) удың лабораториялық улануы мен тістегендердің өлім-жітімі арасындағы айырмашылықты түсіндіруі мүмкін. Браун (1973) тышқандар үшін келесі мәндерді келтіреді: 1,5 мг/кг IV, 1,6–6,2 мг/кг IP, 6,0 мг/кг SC. Ол сондай-ақ 200-411 мг удың шығуын көрсетеді. Бушмастердің уы протеолиттік активтілікке ие, ол тінді жояды және зақымдайды, антикоагулянттық, қанды ұюға келмейтіндей етеді, геморрагиялық және нейротоксикалық, негізінен вагустық стимуляцияға әсер етеді. Симптомдары Bothrops туысынан туындайтын симптомдарға ұқсас, тістеу орнында ауырсыну, ісіну, экхимоз, терінің некрозы, абсцестер, көпіршіктер және везикулалар пайда болады. Тышқанның тістеген жеріндегі негізгі асқынулар: некроз, бөлімше синдромы, екінші инфекциялар және функционалдық жетіспеушілік. Жүйелік әсерлері гипотония, бас айналу, көру бұзылуы, брадикардия, іштің ауыруы, жүрек айну, құсу және диареямен сипатталады. Басқа да көріністер Bothrops-қа ұқсас, соның ішінде жүйелік геморрагия және бүйрек жетіспеушілігі. Бразилияның Баия штатындағы Ильхес қаласында 7 жасар бала үйден шығып, осы түрінің біріне басып, тістегенде қайтыс болды; өлім шамамен 15 минуттан кейін болған деп хабарланды. 2005 жылы Мату-Гросоның солтүстік-батысында 5 жастағы бала да қайтыс болды, Lachesis muta тістегеннен кейін шамамен 30 минуттан кейін шокқа түсіп, 90 минут ішінде көз жұмды.
Two additional subspecies, L. m. melanocephala and L. m. stenophrys, had earlier been recognized. However, both were elevated to species level by Zamudio and Green in 1997 (see L. melanocephala and L. stenophrys). Lachesis muta is the third longest venomous snake in the world, exceeded in length only by the king cobra and the black mamba. Weight in this species is estimated at an average of , somewhat less than the heaviest rattlesnakes (like the eastern diamondback rattlesnake) or Bitis vipers (such as the Gaboon viper and rhinoceros viper). The head is broad and distinct from the narrow neck. The snout is broadly rounded. There is no canthus. A pair of small internasals is present, separated by small scales. The supraoculars are narrow. Other parts of the crown are covered with very small scales. Laterally, the second supralabial forms the anterior border of the loreal pit, while the third is very large. The eye is separated from the supralabials by 4 5 rows of small scales. The body is cylindrical, tapered and moderately stout. Midbody there are 31 37 nonoblique rows of dorsal scales which are heavily keeled with bulbous tubercles and feebly imbricate. There are 200 230 ventral scales. The tail is short with 32 50 mainly paired subcaudals, followed by 13 17 rows of small spines and a terminal spine. The color pattern consists of a yellowish, reddish or grey brown ground color, overlaid with a series of dark brown or black dorsal blotches that form lateral inverted triangles of the same color. The lateral pattern may be precisely or indistinctly defined, normally pale at the center. Others, however, suggest that such conclusions are not accurate. These animals are badly affected by stress and rarely live long in captivity. This makes it difficult to obtain venom in useful quantities and good condition for study purposes. For example, Bolaños (1972) observed that venom yield from his specimens fell from 233 mg to 64 mg while they remained in his care. As the stress of being milked regularly has this effect on venom yield, it is reasoned that it may also affect venom toxicity. This may explain the disparity described by Hardy and Haad (1998) between the low laboratory toxicity of the venom and the high mortality rate of bite victims. Brown (1973) gives the following values for mice: 1.5 mg/kg IV, 1.6–6.2 mg/kg IP, 6.0 mg/kg SC. He also notes a venom yield of 200–411 mg. The bushmaster's venom has proteolytic activity, which destroys and causes lesions in the tissue, anti coagulant, which causes incoagulable blood, hemorrhagic and neurotoxic, that acts mainly on vagal stimulation. The symptoms are quite similar to those caused by Bothrops, at the site of the bite there is pain, edema, ecchymosis, skin necrosis, abscesses, vesicles and blisters. The main complications at the bite site include necrosis, compartment syndrome, secondary infections and functional deficit. The systemic effects are characterized by hypotension, dizziness, visual disturbances, bradycardia, abdominal pain, nausea, vomiting and diarrhea. Other manifestations are also similar to Bothrops, including systemic hemorrhage and kidney failure. In ilhéus, Bahia, Brazil, a 7 year old boy was bitten when he left the house and stepped on one of these specimens, which then readily bit him; death was reported to have occurred approximately 15 minutes later. In 2005, in northwest Mato Grosso, a 5 year old child also died, going into shock approximately 30 minutes after being bitten by a Lachesis muta and succumbing within 90 minutes.
Этимология
Лакезис – грек мифологиясындағы үш Тағдырдың бірі. Ол адамның өмір мерзімін анықтайтын болған деп есептелді – бұл түрдің оны істей алатыны күмәнсіз. Бұл түрдің сыртқы түрі сілкімді жыландарға ұқсас және қорқынышқа білінген кезде құйрығын күшті қозғайды, бірақ құйрығы болмайды, сондықтан оны mutus (кейінірек muta) деп атады, бұл латын тілінде «үнсіз» немесе «сөйлей алмайтын» деген мағынаны білдіреді. Дегенмен, қалың өсімдік арасында құйрығы айқын дыбыс шығарады.
Lachesis is one of the three Fates in Greek mythology and was supposed to assign to man his term of life—something this species is certainly capable of doing. The species is similar in appearance to rattlesnakes and vibrates its tail vigorously when alarmed, but has no rattle and was therefore called mutus (later muta), which is Latin for "dumb" or "mute". However, when in the undergrowth, the tail actually makes quite a loud rustling noise.
Жалпы атаулар
Тринидадта mapepire zanana немесе mapepire grande (ма па(й) ПИ за На на немесе ма па(Й) ПИ ГРАН дей) деп аталады, Амазонка бассейнінде surucucú (Бразилияның көп бөлігінде surucucu), Перуде shushúpe және Боливияда pucarara. Венесуэлада бұл түр cuaima немесе cuaima piña деп аталады. Колумбияда қабықтарындағы дөңгелектерге байланысты verrugosa немесе verrugoso деп, ал Суринамда makasneki және makkaslang деп атайды. Бразилияның Рондония аймағындағы кваза тілінде ĩtsãi деп, ал Перудің шауи тілінде na’shi деп атайды.
Known as the mapepire zanana or mapepire grande (pronounced ma pa(y) PEE za Na na or ma pa(Y) PEE GRAN dey) in Trinidad, surucucú in the Amazon Basin (surucucu in a large part of Brazil), shushúpe in Peru, and pucarara in Bolivia. In Venezuela the species is known as cuaima or cuaima piña. In Colombia it is known as verrugosa or verrugoso due to the warty look of its scales, and in Suriname as makasneki and makkaslang. It is called ĩtsãi in the Kwaza language of Rondônia, Brazil. In the Shawi language of Peru, it is called na’shi.
Таралуы және мекендейтін ортасы
L. muta Оңтүстік Америкада, Анды тауларының шығысындағы экваторлық ормандарда және Тринидад аралында табылған.
L. muta is found in South America in the equatorial forests east of the Andes, and the island of Trinidad.
Диета
Бұталық қосқыштар негізінен егеуқұйрықтар мен тышқандарды аулайды. Құстар мен бауырымен жорғалаушыларды кейде жеуі мүмкін. Коста-Рикада тікенді егеуқұйрықтар ең қажетті азық. Күріш егеуқұйрықтары мен агутилер де қажетті азық болып табылады. Басқа азықтарына кірпікшелер, сорлылар, опоссумдар, үйрек маймылдары және бақалар жатады.
Bushmasters prey primarily on rats and mice. Birds and reptiles may occasionally be eaten. Spiny rats are favored prey items in Costa Rica. Rice rats and agoutis are other favored prey. Other prey items include porcupines, squirrels, opossums, squirrel monkeys, and frogs.