Кіріспе

Британдық тарихшы және консервативті саясаткер Роберт Видал Родс Джеймс (10 сәуір 1933 – 20 мамыр 1999) – британдық тарихшы және консервативті парламент мүшесі. Үндістанда туған ол Англияда білім алып, Оксфорд университетінде оқыды. 1955 жылдан 1964 жылға дейін ол Парламент палатасының хатшысы болды. Осы кезеңде ол бірнеше өмірбаяндық және тарихи кітаптар жазды. Содан кейін ол ғылыми салаға ауысып, 1965 жылы Оксфордтағы All Souls College-тің мүшесі болып сайланды. Ол Сассекс университетінің Халықаралық ұйымдарды зерттеу институатының директоры (1968–1973) және кейін Біріккен Ұлттар Ұйымы Бас хатшысының кеңсесінің бас қызметкері (1973–1976) болды. 1976 жылғы қосымша сайлауда ол Кембриджтен парламент мүшесі болып сайланды, соның арқасында саяси өмірге белсенді қатысты. Парламенттік мансабының көп бөлігін оппозиция қатарында өткізді, бірақ 1979–1982 жылдары Сыртқы істер министрлігінде парламенттік жеке хатшы болып қызмет етті. 1991 жылы ол рыцарь атағын алды және келесі жылы парламент мүшесі қызметінен қанағаттанды. Парламент депутаты болып жұмыс істеген кезінде ол бірнеше кітап жазып, ғылыми конференцияларға қатысып және Оксфордтағы стипендиясын сақтап, ғылыми беделін нығайтты. 1991 жылдан өмірінің соңына дейін ол Кембридждегі Вольфсон колледжінің мүшесі болды.

Отбасы және ерте өмірі

Родс Джеймс Үндістанда полковник Уильям Джеймс пен Вайолет (Родс) Джеймстің үшінші ұлы ретінде дүниеге келді. Оның әкесінің туысы әңгімешіл М. Р. Джеймс болды, ал отбасы Британ империясының аймағында қызмет еткен дін қызметкерлерімен, заңгерлермен, дипломаттармен, әскерлермен және теңізшілермен байланыста болды. Екі үлкен ағасы, Уильям мен Ричард, Бирмада гуркхтармен бірге қызмет етті, кейін мектеп мұғалімдері болды. Ричард бірнеше кітап жазды, соның ішінде соғыс жылдарындағы өмірін баяндайтын "Chindit" кітабы да бар. Оның әпкесі Айрис та жазушы, сонымен қатар тарихшы және гаэль және ассам халық ертегілерін аудармашы болды. Үндістандағы жеке мектептерде білімін бастаған Родс Джеймс Англияға Седберг мектебіне, содан кейін Оксфорд университетінің Вурчестер колледжіне оқуға түсті. 1956 жылы Анджела Робертсонға үйленді. Олардың төрт қызы болды.

Ерте мансап

1955-1964 жылдар аралығында Родс Джеймс Парламенттің кеңсе бөлімінде жұмыс істеді, бастапқыда кеңсе қызметкері, ал 1961 жылдан бастап аға кеңсе қызметкері болып қызмет етті. Осы кезеңде 1959 жылы Лорд Рэндолф Черчилльдің өмірбаяны жазылған алғашқы кітабы жарық көрді. Оның келесі кітабы – «Парламентке кіріспе» (1961) Джон Ллевелин Рис жүлдесімен марапатталды. Ол Розебери (1964) – Арчибальд Примроуздың, Розеберидің 5-ші графының өмірбаянын және Галлиполи (1965 жылы жарық көрді) – тағдыры трагикалық аяқталған Галлиполи кампаниясын қайта қарастырды. Содан кейін ол Оксфордтағы All Souls колледжінің мүшесі атанды. 1964 жылы Парламенттегі қызметін тастап, ол 1965-1968 жылдар аралығында J. C. C. Davidson-ның материалдарын зерттеумен толыққанды айналысты. 1968 жылы ол Суссекс университетінің Халықаралық ұйымдарды зерттеу институтының директоры болды, ал 1973 жылы Біріккен Ұлттар Ұйымының сол кездегі Бас хатшысы Курт Вальдхаймның кеңсесінде бас офицер болып жұмыс істеді. Суссексте жұмыс істеген кезінде ол Уинстон Черчилльдің 1900-1939 жылдар аралығындағы өміріне арналған қайта қарастырылған өмірбаянын жазды, онда Черчилльдің шешімдерін замандастарының күмәніне түсіретін маңызды себептер болғанын дәлелдеді. Ол сонымен қатар Черчилльдің сегіз томдық сөздер жинағын редакциялады (1974 жылы жарық көрді).

Парламент мүшесі

1976 жылы Родс Джеймс Дэвид Лейннің қалдырған Кембриджтің шекаралық округінде өткен қосымша сайлауда жеңіске жетіп, консерватор парламент мүшесі болды. 1983 және 1987 жылғы жалпы сайлауларда Социал-демократиялық партияның күшті қарсылығына қарамастан, ол 1992 жылғы жалпы сайлауда зейнетке шыққанға дейін осы округті сақтап қалды. Өзін қарапайым, "бір ұлтты" тори деп сипаттаған Родс Джеймстің көзқарастары консерваторлардың жетекшісі Маргарет Тэтчерге ұнамады және ол Сыртқы істер министрлігінде Парламенттік жеке хатшы лауазымынан асып өтпеді. Ол өркендеу мүмкіндігінің болмауына наразы болды және Черчилль туралы өмірбаянының тақырыбын пайдаланып, өзінің саяси мансабын "сәтсіздік туралы зерттеу" деп атады. 1991 жылы ол рыцарь атағына ие болды.

Вестминстерден кейін

1992 жылы Парламенттен қанағаттанудан кейін, ол қайтыс болғанға дейін, 66 жасында, американдық университеттерде бірнеше арнайы профессорлық қызметтер атқарды.

Өлім туралы хабарлар

"The Guardian" газетінің 1999 жылғы 22 мамырдағы некрологы. "The Independent" газетінің 1999 жылғы 24 мамырдағы некрологы. "Old Sedbergh Club" клубының 1999 жылғы мамырдағы некрологы. Австралия-Израиль және еврей істері жөніндегі кеңестің 1999 жылғы шілдедегі некрологы. Інісі (Ричард) туралы некролог, "The Guardian" газеті, 2 қаңтар 2013.