Кіріспе
Who тобының "Tommy" альбомындағы "Pinball Wizard" әні – ағылшын рок-тобының әні, оны гитарист және негізгі ән жазушы Пит Тауншенд жазды және 1969 жылғы олардың "Tommy" рок-опералық альбомында ұсынылды. Әннің түпнұсқасы 1969 жылы сингл ретінде жарық көрді, Ұлыбритания хит-парадында 4-орынды, ал АҚШ-тың Billboard Hot 100 хит-парадында 19-орынды иеленді. "Pinball Wizard" синглінің B жағы – Кит Мунға жатқызылған "Dogs Part Two" аспаптық туындысы. Аталымына қарамастан, ол Who тобының 1968 жылғы "Dogs" әнімен ешқандай музыкалық байланысы жоқ.
"Pinball Wizard" is a song by the English rock band the Who, written by guitarist and primary songwriter Pete Townshend and featured on their 1969 rock opera album Tommy. The original recording was released as a single in 1969 and reached No. 4 in the UK charts and No. 19 on the U. S. Billboard Hot 100. The B side of the "Pinball Wizard" single is an instrumental credited to Keith Moon, titled "Dogs Part Two". Despite the title, it has no musical connection to the Who's 1968 UK single "Dogs".
Әңгіме
Әннің мәтіні Томми либреттосында "Жергілікті жігіт" деп аталған, операның басты кейіпкері Томми Уокердің шеберлігіне таң қалған флипер чемпионының көзқарасынан жазылған: "Оның назарын аударушы ештеңе жоқ / Ол қоңыраулар мен дабылдарды естімейді / Фонарлардың жанғанын көрмейді / Иіс сезімімен ойнайды / Әрқашан қосымша мүмкіндік алады / Оны ешқашан құлағанын көрмедім / Сол саңырау, соқыр және тілсіз бала / Шынымен де шебер флиперші." "Мен өзімді 'Балли' үстелінің патшасы деп ойладым, бірақ мен оған флипер тағын тапсырдым." Тауншенд бұл өлеңді "өзінің ең ұқыпсыз жазған туындысы" деп атады. Дегенмен, ән коммерциялық сәттілікке қол жеткізді және операның ең танымал әндерінің бірі болып қала береді. Поп дыбысы мен танымалдығының арқасында Who жанкүйерлері үшін концерттерде жиі орындалатын ән болды.
Альбомдағы орны
1968 жылдың соңында немесе 1969 жылдың басында The Who тобы жаңа альбомының дайын емес нұсқасын сыншы Ник Конға ойнағанда, Кон оған әсерсіз жауап берді. Осыдан кейін Тауншенд, Томмидің негізгі авторы ретінде, Конмен альбомды талқылады және рок-операның тым ауыр рухани мазмұнын жеңілдету үшін (Тауншенд жақында Мехер Бабаның іліміне терең қызығушылық танытқан болатын), бас кейіпкер, "естімейтін, сөйлей алмайтын және көре алмайтын" бала, сонымен қатар белгілі бір ойында ерекше шебер болуы керек деген шешімге келді. Кон пинболға (досқа) әуес екенін білген Тауншенд Томмидің пинбол ойнауын ұсынды, ал Кон Томмиді бірден шедевр деп жариялады. Billboard бұл синглді "қатты рифті рок-н-ролл" деп сипаттады. Record World оны "құмарлық тудыратын жақ" деп сипаттады.
Тікелей өнер көрсетулер
Бұл ән 1969 жылғы 2 мамырда алғаш рет орындалғаннан бері Who тобының барлық концерттерінде дерлік орындалатын, ең танымал әндерінің бірі. Концерттік орындалулар көбінесе альбомдық нұсқасынан айырылмаған, кейде соңында басқа әнге көшуге әкелетін шағын импровизация болған жағдайларды қоспағанда. Пираттық жазбалардан көрініп тұрғанындай, бұл ән кейде 8 минутқа дейін созылған (1981 жылғы 3 ақпанда Лондондағы Rainbow театрында өткен концертте), бірақ мұндай ұзақ концерттік нұсқалары өте сирек кездеседі. "Пинбол шебері" әні 2010 жылғы 7 ақпанда Super Bowl XLIV жартылай ойын кезінде де орындалды.
Апталық чарттар
Диаграмма (1969) Ең жоғары позиция Австралия KMR 45 Канада RPM Top Singles 6 Финляндия (Soumen Virallinen) 32 Франция 89 Германия 25 Ирландия 14 Нидерланды 12 Жаңа Зеландия 8 Оңтүстік Африка (Springbok) 6 Швейцария 15 Ұлыбритания 4 АҚШ Billboard Hot 100 19 АҚШ Cash Box Top 100 15
Жыл соңындағы чарттар
Кесте (1969) Рейтингі UK 47, АҚШ (Джоэл Уитберннің жылдық поп тізімі) 148.
Элтон Джонның нұсқалары
Әнді ағылшын музыканты Элтон Джон Кен Расселдің 1975 жылы түсірілген "Томми" фильмінде орындады. Бұл нұсқа 1975 жылы тек АҚШ-та жарнамалық сингл ретінде, ал 1976 жылы Ұлыбританияда шығып, 7-орынға жетті. АҚШ-та коммерциялық сингл ретінде жарияланбағандықтан, ол Billboard Hot 100 тізіміне ілігуге құқылы болмады. Дегенмен, ол АҚШ-тың Radio & Records эфирлік тізіміне еніп, онда 9-орынды иеленді. Джонның нұсқасында түпнұсқадағы акустикалық гитараның орнына фортепиано басты рөлде қолданылады. Фильмде Джонның кейіпкері пинбол машинасымен шағын фортепиано пернесі арқылы ойнайды. Оның бейімделуінде Тауншенд кинонұсқасы үшін арнайы жазған қосымша сөздері, сондай-ақ The Who тобының 1960 жылдардағы "I Can't Explain" хитінен алынған музыкалық фрагменттер де бар. Сол сияқты, The Who тобының кейіннен Элтон Джонның "Saturday Night's Alright for Fighting" әніне жасаған каверінде "Take Me to the Pilot" әнінің бөліктері қолданылды. Саундтректің көп бөлігінен айырмашылығы, онда The Who және сол дәуірдің ең жақсы сессиялық музыканттарының әртүрлі комбинациялары болса, Элтон Джон трек үшін өзінің тобы мен продюсері Гас Дадженді пайдаланды. Джон бұл әнді Лас-Вегастағы Red Piano Show-ның бөлігі ретінде, сондай-ақ түрлі гастрольдерде орындады. Бүгінгі күнге дейін The Who әнінің алғашқы ондыққа енген жалғыз кавері осы. Джон 1975 жылғы гастроль кезінде әнді ұзақ қорытынды джеммен орындады. Бұл нұсқа Captain Fantastic and the Brown Dirt Cowboy-дің 30 жылдық мерекелік 2 CD-сінде, 1975 жылдың 21 маусымында Уэмбли стадионында өткен концерттің тікелей жазбасымен бірге жарық көрді. Элтон 2023 жылы Гластонберидегі "Ұлыбританиядағы соңғы шоуында" осы әнді орындап, ашты. Кейін бұл әнді "Rocketman" (2019) фильмінде Элтон Джонның рөлін сомдаған Тарон Эгертон орындады.
Мұра
Брюс Спрингстин "4th of July, Asbury Park (Sandy)" альбомындағы "The Wild, the Innocent, & the E Street Shuffle" әнінде "And the wizards play down on Pinball Way" деген сөздермен әнге сілтеме жасайды. Бұл трек Rock Band 2, Rock Band Unplugged және Karaoke Revolution: American Idol Encore 2 видео ойындарында да қолданылады. Жоғары сапалы пинбол ойыншысын сипаттау үшін "пинбол шебері" фразасын қолдану БАҚ және жалпы халық арасында кең таралған. Көптеген пинбол үстелдерінде "шеберлік режимі" бар, ол тек тәжірибелі ойыншылардың ғана жете алатын ойын күйі. Пинбол қауымдастығында бұл фразаны қолдану кейде дау тудырады, себебі ол өте кең таралған, көптеген ойыншылар оны жиі естіп шаршаған. "Пинбол шебері" тақырыбында бірнеше пинбол автоматтары жасалған. Олардың екеуі "Томми" фильмі шыққан кезде жасалған, бірақ әнмен тікелей байланысы жоқ: "Wizard" лицензияланбаған, тек ән мен фильмнен шабыт алған, ал "Capt. Fantastic and the Brown Dirt Cowboy" үстелі, формальды түрде Элтон Джонның лицензиясымен жасалған, әншінің фильмдегі "Пинбол шебері" рөліндегі келбетін пайдаланған. Бұл екі машина да 1970-ші жылдардың ортасында Bally Manufacturing компаниясымен шығарылған. Екі он жылдан кейін Data East Pinball The Who-ның "Tommy Pinball Wizard" атты лицензияланған пинбол автоматтарын шығарды, ол альбомның сахналық қойылымын пайдаланды.