Кіріспе
Лозанна епископы (фр. Évêque de Lausanne) – Швейцарияның Лозанна епархиясының (лат. Dioecesis Lausannensis) басты діни өкілі. Бургундия королі Рудольф I 895 жылдың 28 қаңтарында Лозанна шіркеуіне өз епископын сайлау құқығын берді. 1011 жылдың 25 тамызында королева Эрменгард, Лион архиепископы Бурхард (корольдің інісі), Женева епископы Хьюг және Аосталық Ансельмтің өтінішімен Вод графтығының барлық құқықтары мен жеңілдіктері Лозанна епископы Анриге және оның мұрагерлеріне Бургундия королі Рудольф III берді. 1270 жылы Лозанна епископтарына Киелі Рим империясының ханзадасы атағы берілгені айтылады. Бұл құжатты Жан Жозеф Хизли «Генева графтары туралы» еңбегінде жариялаған, бірақ онда 1270 жыл емес, 1273 жылдың 28 қыркүйегі көрсетілген. Онда бұл құжатты Папа Григорий X Лозанна соборының қасиеттендіру рәсіміне төрағалық еткен күні сұрап алғаны жазылған. Алайда, 1273 жылдың 28 қыркүйегінде Папа Григорий Реджо-Эмилианада болып, Францияға Лиондағы Екінші кеңеске жол тартқан еді. Лозанна соборы Григорий X тарапынан 1273 жыл емес, 1275 жылы, ал 28 қыркүйек емес, 20 қазанда қасиеттендірілді. Бұл құжаттың жалған екені анықталды. 15 ғасырда Лозанна епископтары өздерін әлі де episcopus et comes деп атаған. Берн суверендік кеңесі 1536 жылы епископтықты секулярландырды. Епископ Себастьен де Монтфалькон елден қашып, алдымен Эвиан-ле-Бенге, содан кейін Бургундияға басты. 1924 жылдан бері епархиялар Фрибург, Лозанна және Женева католик епархиясы ретінде біріктірілді, оның епископтық орны Фрибургте орналасқан. Діни тарих бойынша Лозанна, Женева және Фрибург Рим-католик епархиясы, сондай-ақ Женева Рим-католик епархиясын қараңыз.
Зерттеулер
Аерни, Фрэнсис (1991). Лозанна епископтығы: (VI ғасыр – 1536); синтез тәжірибесі. Биер, Швейцария: Cabédita, 1991. Бессон, Мариус (1906). Женева, Лозанна, Сион епископтықтарының пайда болуы және VI ғасырдың соңына дейінгі алғашқы иеленушілері туралы зерттеулер. Фрибург: O. Gschwend, 1906. Конон д’Эставайер (ред.) (1851). Лозаннадағы Нотр-Дам шіркеуінің мұражайы. Лозанна: G. Bridel, 1851. [Mémoires et documents publiés par la Société d'histoire de la Suisse Romande, Vol. VI.] Душене, Луи (1915). Ежелгі Галлияның епископтық тізімі. III том. Оңтүстік-Шығыс провинциялары. Париж, Albert Fontemoing, 1915. (219–223 беттер) Фонтен, Шарль Алоиз (1791). Папа Грегори X және Габсбург императоры Рудольфтың Лозаннадағы кездесуінің мерзімін анықтау үшін тарихи және сындық диссертация, осы қаладағы кафедраль соборының қасиеттілігі осы кезде өткізілді. Фрибург: B. Louis Piller баспасы, 1791. Оуро, Бартелеми (1860). Gallia christiana: шіркеулік провинциялар бойынша бөлінген. 15 том. Париж: Firmin Didot, 1860. 323–422 беттер; Instrumenta, 126–184 беттер. Гингинс Ла Серра; Форель, Франсуа (ред.). Романдық Швейцария тарихы қоғамы жариялаған естеліктер мен құжаттар. 7 том. Лозанна: G. Bridel, 1846. Гремо, Жан (1857). Лозанна епископтарының хронологиялық тізімі. Фрибург: J. L. Piller баспасы, 1857. Люллин, Поль; Ле Фор, Шарль (ред.) (1866). Régeste genevois: яғни, Женева қаласы мен епархиясының тарихына қатысты басылған құжаттардың хронологиялық және талдамалық тізімі, 1312 жылға дейін. Женева: Женева тарих және археология қоғамы, 1866. (қ. Индекс, 502 бет) Реймонд, Максим (1912). Лозаннадағы Нотр-Дам шіркеуінің 1536 жылға дейінгі лауазымды тұлғалары [Mémoires et documents / Société d'histoire de la Suisse romande, 8 том]. Лозанна: G. Bridel & cie, 1912. Санчи, Катерина (1975). Лозанна епископтары және олардың тарихшыларының шығу тегі, 18 ғасырға дейін. Париж: Librairie Droz, 1975. Шмитт, Мартин (1858). Лозанна епархиясының тарихи естеліктері. 1 том. Фрибург: J. L. Piller баспасы, 1858. 2 том.
Fontaine, Charles Aloyse (1791). Dissertation historique et critique pour fixer l'époque de l'entrevue du pape Grégoire X & de l'empereur Rodolphe de Habsbourg à Lausanne, pendant laquelle s'est fait le sacre de la cathédrale de cette ville. Fribourg: chez B. Louis Piller, 1791. Hauréau, Barthelemy (1860). Gallia christiana: in provincias ecclesiaticas distributa. Vol. 15. Paris: Firmin Didot, 1860. pp. 323 422; Instrumenta pp. 126 184. Gingins La Serra; Forel, François (edd.). Mémoires et documents publiés par la Société d'histoire de la Suisse romande. Volume 7. Lausanne: G. Bridel, 1846. Gremaud, Jean (1857). Catalogue chronologique des évêques de Lausanne. Fribourg: Impr. J. L. Piller, 1857. Lullin, Paul; Le Fort, Charles (edd.) (1866). Régeste genevois: ou, Répertoire chronologique et analytique des documents imprimés relatifs à l'histoire de la ville et du diocèse de Genève avant l'année 1312. Genève: Société d'histoire et d'archéologie de Genève 1866. (cf. Index, p. 502)
Reymond, Maxime (1912). Les dignitaires de l'église Nôtre Dame de Lausanne jusqu'en 1536, [Mémoires et documents / Société d'histoire de la Suisse romande Volume 8]. Lausanne: G. Bridel & cie, 1912. Santschi, Catherine (1975). Les évêques de Lausanne et leurs historiens des origines au 18e siècle. Paris: Librairie Droz, 1975. Schmitt, Martin (1858). Mémoires historiques sur le Diocèse de Lausanne. Volume 1. Fribourg: Impr. J. L. Piller, 1858. Volume 2.