Кіріспе
Күбәләктер түрі. Күкірт күбәләгі (Opisthograptis luteolata) – Geometridae тұқымдасына жататын күбәләк. Бұл түрді алғаш рет Карл Линней 1758 жылы шыққан "Systema Naturae" еңбегінің 10-шы басылымында сипаттаған. Оны күкірт көбелегі Gonepteryx rhamniмен шатастырмау керек.
The brimstone moth (Opisthograptis luteolata) is a moth of the family Geometridae. The species was first described by Carl Linnaeus in his 1758 10th edition of Systema Naturae. It should not be confused with the brimstone butterfly Gonepteryx rhamni.
Сипаттама
Бұл түрді өзінің ареалында шатастыру мүмкін емес, оның жарқын сары қанаттары алдыңғы қанатының шетіндегі шағын қоңыр дақтармен және алдыңғы қанатындағы кішкентай қоңыр жиекті ақ стигмамен белгіленеді. Қанатының ені 33–46 мм. "0. luteolata L. Еуропадағы жалғыз түр. Типтік нысаны алдыңғы қанатының негізінде, дискілік белгісінде және үшбұрышты ұшында қызыл қоңыр шеттік белгілерге ие; тамырларында үзілген, нашар, ретсіз сұр антимедиандық және постмедиандық жолақтар. Арқа қанатында қара дискілік нүкте және нашар сұр постмедиандық жолақ бар. — aestiva Vorh. & Müll. Rutz – кішкентай, терең түсті жазғы ұрпақ. Тунис үшін бұл негізгі немесе жалғыз нысан болып көрінеді. — ab. flavissima Krulik. көбінесе толығымен сары, тек қана шеттік белгілердің қалдықтары сақталады. — ab. albescens Ckll. негізгі түсі сары емес, таза ақ. Өте ашық сары үлгілері Harrison аралық түрі ретінде бөлінген. — ab. niko Chr. Staudinger бойынша ерекше аберрация, екі қанаты да кеңінен қоңыр жиекті, ал алдыңғы қанатының негізгі бөлігі қоңыр. Бұл түрдің сары түсі әртүрлі химиялық әсерлерге өте сезімтал болғандықтан, бұл жағдай кездейсоқ болуы мүмкін. provincialis Ob. – Прованстан шыққан, ашық түсті, әлсіз белгіленген нысан. — emaculata Graes. алдыңғы қанатының ұшындағы дақтары жоқ. Орталық Азияда кең таралған, басқа жерлерде кездейсоқ кездеседі. — mimulina Btlr. ұяшық белгісі үлкен, жолақтары айқын, алдыңғы қанатының 2 негізгі жолағы артқы жиегіндегі көзге түсетін қызыл қоңыр дақтармен аяқталады. Солтүстік Үндістан: Дхарамсала және т.б.". Көбелек кейде күндіз, бірақ көбінесе түнде ұшады және жарыққа тартылады. Личинкасы қоңыр немесе жасыл түсті, арқасында "мүйіз" болады және әртүрлі ағаштар мен бұталармен қоректенеді. Қоректенетін өсімдіктерге алма, қайын, қараторғай, жүзім, долана, Prunus, қаңбақ, Amelanchier және тал кіреді. Түрдің күрделі өмірлік циклына байланысты, ол қыста личинка немесе қуыршақ күйінде қыстайды.
Өмірлік цикл
Бұл түрдің экологиясы күрделі: кейде жылына бір рет көбейеді, ал кейде екі жылдың ішінде үш рет көбейеді, нәтижесінде ересек жекелерін сәуірден қазанға дейін кез келген уақытта ұшып жүргенін көруге болады.
Тарату
Күкірт Палеарктика аймағының барлық бөлігінде және Батыс Азияда табылмайды.
Алғашқы зерттеулер
Ағылшын зоологы Эдвард Багналл Пултон, "Жануарлардың түстері" (1890) кітабының авторы, жәндіктердегі, оның ішінде күкірт көбелегінің гусеницаларындағы қарсы көлеңкелеуді сипаттады. Америкалық суретші Эбботт Хендерсон Тейер, қарсы көлеңкелеу теориясын қалыптастырушы деп есептеледі, оның ашылуының бір бөлігі үшін Пултонға алғыс айтты.