Кіріспе

Құс түрі
Түрлер қорабы
| кескін = Tinamus majorPCSL00504B. jpg
| статусы = LC
| статустық жүйе = IUCN3.1
| статустық сілтеме =
| туысы = Tinamus
| түрі = major
| авторы = (Gmelin, JF, 1789)
| бөлімшелік рангі = Төрттаспа
| бөлімшелік сілтеме =
| бөлімше = Мәтінге қараңыз
| синонимдер =
Tetrao major Gmelin, 1789 Француз ғалымы Жорж Луи Леклер, Конте де Буффон 1778 жылы өзінің «Құстардың табиғи тарихы» еңбегінде үлкен тинамуды Француз Гвианасының Кайен қаласында жиналған үлгілерден сипаттап, суретін салған. Ол Маркграфтың атын Магуа деп қысқартқан. 1788 жылы неміс табиғаттанушысы Иоганн Фридрих Гмелин Карл Линнейдің «Жаратылыстың жүйесі» еңбегін қайта қарастырып, кеңейткенде, үлкен тинамуды да қосып, оны тетрао тұқымдасына жататын барлық құс тәрізді құстармен бірге жіктеген. Ол Tetrao major деген екі атауын беріп, бұрынғы авторларды атаған. Қазір үлкен тинаму 1783 жылы француз табиғаттанушысы Иоганн Герман ашқан Tinamus туысына кіретін тағы төрт түрмен бірге жіктеледі. Герман өзінің атын Буффон қолданған «Les Tinamous» деген атауға негіздеген. Француз Гвианасының кариб тілінде тинамуларға «Тинаму» деген сөз қолданылған. Барлық тинамулар – Тинамаустар тұқымдасына жатады және қанатты құстарға ең жақын туыстар болып табылады. Қанатты құстардан айырмашылығы, тинамулар ұша алады, бірақ олар көбінесе жақсы ұшпайды. Барлық қанатты құстар ертедегі ұшқыш құстардан пайда болған. Бүйірлері қара жолақты, құйрығының асты қызыл қоңыр. Басы мен мойны қызғылт, бас арты мен қабағы қара түсті. Аяқтары көк-сұр түсті. Осының барлығы үлкен тинамудың жаңбырлы орманда жақсы жасырынуына мүмкіндік береді. Үлкен тинамудың ерекше дауысы бар – үш қысқа, дірілдеп, бірақ күшті үн, оны жаңбырлы орманда кешкі уақытта естуге болады.

Тіршілік ету ортасы

Үлкен тинаму жауын-шашын ормандары, тропикалық ормандар, жазық жерлердегі мәңгі жасыл ормандар, өзен жағалауындағы ормандар, батпақ ормандар және бұлт ормандары сияқты субтропикалық және тропикалық ормандарда, теңіз деңгейінен жоғары биіктікте өмір сүреді. Кейбір басқа тинамуларға қарағанда, үлкен тинаму ормандардың фрагментациясына (бөлінуіне) онша сезімтал емес. Ол IUCN қауіп төндіретін түрлердің қызыл тізімінде «Ең аз алаңдаушылық» деп бағаланған. Оларды аулайды, бірақ бұл олардың санына елеулі әсер етпейді.