Кіріспе
Фарерлік фолк-метал тобы Týr – Фарер аралдарының фолк-метал тобы. Олар "аралдардағы ең табысты екі металл тобының" бірі деп сипатталған. Олардың шығармалары негізінен викингтердің аңыздары, мифологиясы және тарихына арналған, ал атаулары – ежелгі скандинав мифологиясындағы соғыс құдайы Тюрдің есімінен алынған.
Týr is a Faroese folk metal band. They have been characterised as one of "the islands' two most successful metal bands". Their subject matter revolves almost entirely around Viking lore, mythology, and history, taking their name from Týr, the god of war in Norse religion.
Тарих
Тýр құрылмас бұрын, Хери Йоенсен мен Гуннар Х. Томсен 17 жасында алғашқы тобы Cruiser-ді құрды. Стреймой да олармен қысқа уақыт ойнады. Кейін олар өз атын Wolfgang деп өзгертті. Екеуі де альбом шығармады, бірақ әлі де белсенді болып жатқан Wolfgang, Джоенсеннің айтуынша, "шығаруға дайын" әндердің санын жарияламады. Týr 1998 жылы Данияның Копенгаген қаласында құрылған. Хери Йоенсен өзінің бұрынғы топтасы Кари Стреймоймен қаңтар айында Копенгагендегі бір кеште кездесті. Джоенсен Стреймойға кездесуді ұсынды. Стреймой бастапқыда бас тартты, бірақ кейіннен оның ұсынысын қабылдады. Көп ұзамай оларға тағы бір бұрынғы топ мүшесі, басист Гуннар Х. Томсен қосылды, ол дуэтті триоға дейін кеңейтті. 2001 жылы топқа гитарист Тержи Скибенес қосылды. Олар 2006 жылдың басында Австрияның Napalm Records компаниясымен дүниежүзілік келісімшартқа қол қойды, сонымен қатар Фарер аралдарының Tutl лейблімен де келісімшарт жасасты. 2012 жылдың қыркүйегінде олар Metal Blade Records компаниясымен үш альбомдық келісімшартқа қол қойды. "Týr-дың музыкалық миссиясы – жылдар бойы пайда болған металл түрлерінің арасындағы қабырғаларды бұзу. Power, doom, black, progressive, gothic, viking, folk, ethnic және epic metal. Қабырғалар мен жапсырмалар адамдарды ғана алдын ала пікірге бөлейді." Осыған сәйкес, зерттеулер топтың өлеңдері мен бейнелері паннордтық идеологияларды насихаттайтынын, металл музыкасының қалыптасқан, трансұлттық жанрлық конвенцияларына сүйенетінін көрсетті. Сондай-ақ, топтың халықаралық аудиториялар фетишизациялаған Фарерлік өзіндігіне деген талабын "өзін экзотизациялау түрі ретінде қарастыруға болады" деген болжам бар. Топтың дәстүрлі әндерді орындауы дәстүрлі әуендерге адалдықпен сипатталады, бірақ байланысты аккордтық прогрессиялар мен гармонияларды күрделірек және жаңаша басқарумен ерекшеленеді. Топ нацистердің идеологиясын насихаттады деген айыптауларға ұшырады, олар руналар мен нацистер қолданған басқа да бейнелерді пайдаланды. Топ бұл айыптауларға "Shadow of the Swastika" әнімен жауап берді, ол "Lay of Thrym" (2011) альбомында жазылған. Карл Спракленнің бағалауынша, бұл ән "язықшылдық символдары мен христиандыққа дейінгі Солтүстік Еуропамен байланысты бейнелерді қолданған оңшылдарды сынап тұр". Дегенмен, ғалымдар Кэтрин Ход пен Сэмюэл Уайтингтің сөздері бойынша "Викингтерді ата-бабалық, генетикалық категория ретінде бейнелеу арқылы скандинавиялық халықтың "ортақ тарихы" басқа халықтардан бөлек, өзіндік сәйкестік ретінде құрылады". Спраклен де "Týr әндерінің тақырыптары пұтқа табынушылықты, викингтерді, викинг жауынгерінің үстемдік еткен еркектігін және қазіргі заманғы ауыр металл әнінің жеке тұлға болуын мақтайды" деген қорытынды жасады.
Саяхаттау
Тыр 2007 және 2009 жылдары Рагнарёк фестивалінде өнер көрсетті. Олар 2008 жылы Еуропа мен АҚШ-та өткен Paganfest турнесіне қатысты, онда Ensiferum жетекші топ болды. Турнедегі басқа топтарға Eluveitie, Америка Құрама Штаттарында Turisas, ал Moonsorrow және Korpiklaani қосылды. 2009 жылы топ "Black Sails over Europe" турнесінде Alestorm тобына қолдау көрсетті, олар "Black Sails at Midnight" альбомын жарнамалап жатқан болатын. Кейін, 2010 жылы, топ Amon Amarth және Holy Grail тобына Amon Amarth-тың Солтүстік Америка турнесіндегі белгілі бір күндері қолдау көрсетті. 2011 және 2013 жылдың қаңтар айында Týr 40 басқа топпен 70000 Tons of Metal круиздік кемесінде өнер көрсетті. 2012 жылы топ Корпиклааниді АҚШ және Канададағы "Manala" турнесінде Metsatöll және Moonsorrow тобымен бірге қолдады. 2013 жылдың сәуір айында Тыр Paganfest турнесінің Солтүстік Америка кезеңінде Ensiferum, Heidevolk және басқа топтармен бірге өнер көрсетті. Топ 6 қыркүйек пен 14 қазан аралығында фин фолк-метал тобы Finntroll және исландиялық Skálmöld тобымен бірге Еуропалық турнеге қатысты. Бұл турне "Blodsvept over Europe" деп аталды.
Соңғы жылдары
Әнші Пол Арни Холм және гитарист Йон Йоенсен (Хери Йоенсеннің інісі) How Far to Asgaard альбомын жазған кезде топ құрамында болды, бірақ ол шыққаннан кейін көп ұзамай кетіп қалды. Тержи Скибенес Йон Йоенсен топтан кеткен соң қосылды. Аллан Стреймой (Кэри Стреймойдың інісі) қысқа мерзімге әншілік міндеттерді өз мойнына алды, осы уақытта "Ólavur Riddararós" синглын шығарды. Аллан кеткеннен кейін Хери Йоенсен вокалды өз міндетіне алды. Осы құраммен "Қызыл Эрик" альбомы жазылды. Скибенес "Қызыл Эрик" альбомы шыққаннан кейін біраз уақытқа топтан кетті. Топ бірнеше уақыт үштік ретінде талмай ойнады. 2004 жылдың жазында исландиялық гитарист Отто П. Арнарсон қысқа ғана уақытқа оларға қосылды. Арнарсон кеткен соң Скибенес қайта оралды. 2008 жылдың қаңтар айында Кэри Стреймой арқасынан жарақат алды, сол жылдың қазан айына дейін гастрольдеуге мүмкіндігі болмады. Фарер аралдарының барабаншысы және Кэри Стреймойдың шәкірті Амон Джурус Paganfest фестивалінің еуропалық бөлігінде барабан ойнады, ал АҚШ бөлігінде Eluveitie тобынан Мерлин Саттер, ал Канада бөлігінде Gigan тобынан Дэниел Райан орын алды. Содан кейін Еуропадағы фестивальдік турда Амон Джурус қайтадан Кэридің орнына ойнады. 2008 жылдың қазан айында Кэри Стреймой "Ragnarök" Aaskereia фестивальдік гастроліне қайта дайын болды. Týr 2013 жылдың 12 мамырында өзінің ресми сайтында, сондай-ақ Facebook, Twitter және Myspace парақшаларында 2008 жылы алған арқа жарақатының салдарынан ұзақ жылдар бойы барабаншы болған Кэри Стреймоймен жолдарының айырылғанын жариялады. 2013 жылдың 15 мамырында олар Джордж Коллиас жетінші альбомы "Валькирья" үшін барабанды жазатынын хабарлады. Амон Джурус 2013 жылдың қыркүйек және қазан айлары аралығында Finntroll тобымен бірлескен турда уақытша топқа қайта қосылды. 2018 жылдың тамызында, топпен 17 жыл өткен соң Тержи Скибенес кетіп бара жатқанын жариялады, "Менің және басқалардың арасында ешқандай дау-жанжал жоқ. Менде енді TÝR стилінде музыка ойнауға қызығушылық жоқ. Мен Хери Йоенсен мен Гуннар Томсенге бірге өткізген уақытымыз үшін алғыс айтамын және TÝR-ға болашақта сәттілік тілеймін" деді. Скибенестің орнын бұрынғы Nevermore және Satyricon гитарисі Аттила Вёрос басты. 2021 жылдың маусым айында Ханс Хаммер Аттила Вёростың орнын басатыны туралы хабарланды.
Қосалқы жобалар
Қазіргі Týr тобының әншісі Хери Йоенсен Heljareyga тобымен бірге қосымша жобада жұмыс істеп жатыр. Олар 2010 жылы өз аттарымен аталатын дебюттік альбомын шығарды. Альбомдағы барлық мәтіндер фарер тілінде. Ол алғаш рет 2010 жылдың 12 ақпанында цифрлық дүкендерде қолжетімді болды, ал CD нұсқалары кейін Tutl Records арқылы сатылымға түсті. Хери чех әншісі Виктория Сурмовамен бірге "Surma" атты тағы бір қосымша жобасының авторы. Олардың бірінші және жалғыз альбомы "The Light Within" 2020 жылдың 1 қарашасында жарық көрді. Ханс Хаммер жеке тректер шығарумен қатар, Asyllex атты өзінің тобын да ұстап тұр.