Кіріспе

Шынышы Каспар Вистар (туған аты Каспар Вюстер) (3 ақпан 1696 жыл – 21 наурыз 1752 жыл) – Германияда туған шынышы және Пенсильвания штатындағы жер иесі. Пенсильванияға келген алғашқы неміс отарлаушыларының бірі ретінде, ол осы қауымның көшбасшысы болды және жер саудасында табысқа жетті. Ол 1717 жылы Филадельфияға дерлік ақшасыз келді; ал 1752 жылы қайтыс болған кезде оның байлығы сол кездегі элитадан үш еседен асып түсті – иммигранттың американ арманына жету жолы.

Отбасы

Ол Ричард Вистардың (1727–1781) әкесі, Пенсильваниядағы шыны жасаушы және жер иесі, сондай-ақ дәрігер және анатомист Каспар Вистардың (1761–1818), оның құрметіне вистерия туысы аталған, әкесі болды. Тағы бір баласы, Ребекка Вистар, Сэмюэл Моррисқа үйленді. Оның інісі Джон (туған аты Йоханнес Вюстер) (1708–1789) 1727 жылы Филадельфияға көшіп, Германтаун ауданында қоныстанды. Джон фамилияның басқаша түрімен, "Вистер" деп тіркелді. Бүгінгі күнге дейін отбасылық атының екі жазылу түрі сақталған. Каспар атын "Вистар" деп ағылшыншаласа, Джон "Вистер" деп жазды. Екеуі де Филадельфия аймағындағы белгілі отбасылардың негізін қалады, ал әріптемедегі айырмашылық соңғы уақытқа дейін сақталды.

Өмірбаян

Каспар Вистер, орманшы Ханс Каспар Вустердің ұлы, өзінің алғашқы 21 жылын Вальдхилсбахта, Хайдельбергке жақын Пфальц аймағында, князь Иоганн Вильгельмнің (1658–1716) билігінде өткізді. Отбасылық дәстүр бойынша ол ауылдың орманшы үйінде дүниеге келген. Ол қырқыс Тоғыз жылдық соғыс (1688–1697) және Испан мұрагерлік соғысы (1702–1713) кезінде өсті, бұл француздар мен британдықтардың шапқындарынан Пфальц халқына ауырлықтар мен тұрақсыздық әкелді. Вистер орманшы шәкірті болып жұмыс істеді, бірақ үкіметтік реформалар (әсіресе орманшылардың жалақысын төмендету) оның кәсіби мүмкіндіктерін шектеді, сондықтан ол АҚШ-қа көшіп кетуді шешті. Ол 1717 жылы әкесінің мұрагерлік атағы мен лауазымынан бас тартып, Атлант мұхиты арқылы жаңа өмір іздеу үшін Пфальцтан кетіп қалды. Ол 1717 жылы Пенсильванияға келді (өз естеліктерінде айтуынша, оның қасында бар болғаны тоғыз пенни болған). Ол 1724 жылы британдық азаматтыққа өтіп, 1726 жылы Діни достар қоғамына (квакерлер) қосылды. 1725 жылдың 25 мамырында Кэтрин Янсенге үйленді; олардың жеті баласы болды.

Шыны зауыты

1739 жылы Вистар Нью-Джерсидің оңтүстігінде пеш құрып, терезе шыныларын, бөтелкелерді және химиялық құралдарды жасауды бастады. Ол қайтыс болғаннан кейін, шыны зауытын оның ұлы Ричард 1781 жылға дейін басқарды.