Кіріспе
Рич'с – АҚШ-тың Джорджия штатындағы Атланта қаласында негізделген, 1867 жылдан 2005 жылдың 6 наурызына дейін оңтүстік АҚШ-та жұмыс істеген, кейіннен Macy's брендімен алмастырылған дүкендер желісі. Көптеген бұрынғы Рич'с дүкендері бүгінде Атланта негізделген Macy's, Inc. компаниясының Macy's Central бөлімшесінің ядросын құрайды, бұл бөлімше бұрын Federated Department Stores, Inc. ретінде жұмыс істеген.
Rich's was a department store retail chain, headquartered in Atlanta, Georgia, which operated in the southern U. S. from 1867 until March 6, 2005 when the nameplate was eliminated and replaced by Macy's. Many of the former Rich's stores today form the core of Macy's Central, an Atlanta based division of Macy's, Inc., which formerly operated as Federated Department Stores, Inc.
Басталуы
Бөлшек сауда 1867 жылдың 28 мамырында Атлантада 36 Уайтхолл көшесінде M. Rich & Co., құрғақ тауарлар дүкені ретінде басталды. Жалғыз меншік иесі Мауриций Райх (ағылшындық нұсқада Моррис Рич) болды, ол венгр еврейі иммигрант. 1877 жылы дүкен M. Rich & Bro. деп қайта аталды, Моррис пен Эммануэль бауырластар серіктестік құрғанда. 1884 жылы үшінші бауырлас Дэниел серіктестікке қабылданғанда, атауы M. Rich & Bros. болып өзгерді. Бизнес табысымен бірге кеңею қажеттілігі туды, сондықтан дүкен үнемі үлкейетін жайларға көшірілді: 1875 жылдың шілдесінде 35 Уайтхоллға; 1875 жылдың қыркүйегінде 43 Уайтхоллға; 1875 жылдың қазан айында 65 Уайтхоллға, Хантер көшесінің бұрышында (қазіргі М. Л. Кинг бульвары); және 1882 жылдың қыркүйегінде 54-56 Уайтхоллға. 1877 жылға қарай, Rich's қаладағы «Үлкен Бес» дүкеннің бірі саналды, Чемберлен, Бойтон және компаниялар, Райан, Кили және Догерти сияқты дүкендермен бір деңгейде, сондай-ақ кейіннен J. M. High компаниясымен де. 1907 жылдың сәуір айында жаңа «эмпориум» жұмыс істеуге ашылды. Бұл ғимарат әлі де тұр және қазіргі мекенжайы 82 Peachtree St. SE бойынша M. Rich and Brothers and Company Building деп аталады. 1924 жылы Rich's 45 Broad St. SE, Алабама және Хантер көшелерінің арасындағы соңғы флагмандық дүкеніне көшіп келді, ол 1991 жылы жабылатынға дейін сол жерде болды. Бұл ғимарат қазір Сэм Нанн Атланта Федералды Орталығының бір бөлігі болып табылады және дүкен жұмыс істеген кезеңде сегіз рет кеңейтілді. Бұл ХХ ғасырдың басында салынған дүкендерге тән Палаццо стиліндегі сәулеттің мысалы. 1946/1948 жылдары салынған Store for Homes, 1924 жылғы ғимараттың оңтүстік-шығысында, Форсайт көшесіне қарама-қарсы орналасқан, Атлантадағы Халықаралық стильдегі сәулеттің алғашқы үлгілерінің бірі болды. 1929 жылы компания қайта ұйымдастырылды, бизнестің бөлшек сауда бөлігі жай ғана Rich's атымен танылды, ал M. Rich & Bros. Co. деген жаңа, жеке кәсіпорын жылжымайтын мүлік компаниясы ретінде жұмыс істеді. Дэниелдің ұлы Уолтер Рич 1926 жылдан 1947 жылға дейін ағасы Моррис Ричтің президенті болды. Морис Ричтің немересі Ричард Х. Рич 1949 жылы дүкенді басқарды. Ричард Ричтің басшылығымен, ол «Дик Рич» деп танымал болды, Rich's 1950 жылдары кеңеюді бастады. Rich's 1955 жылы Теннесси штатының Ноксвилл қаласында жаңа дүкен ашқанда Атланта аймағынан тысқары алғашқы қадамын жасады. Rich's өзінің алғашқы қала маңындағы дүкенін 1959 жылы Lenox Square-де ашты, бұл Грузия штатының алғашқы сауда орталығы болды. Ашық аспандағы сауда орталығы Атлантадағы тағы бір ірі дүкен, Davison'мен кеңістікті бөлісті. Сол жылы Rich's Бельведерь Плаза сауда орталығында да дүкен ашты, бұл Декатур қаласының жанындағы Бельведерь паркінде орналасқан екі қабатты үлкен сауда орталығы болды. Rich's Ноксвиллдегі дүкенін Миллер дүкеніне сатты, себебі пайдасы төмендеді және Грузиядағы дүкендеріне қайта назар аударды.
Мерекелік дәстүрлер
Ричпен байланысты екі мерекелік дәстүр – Ұлы ағаш және Қызыл шошқа ұшқышы болды. 1948 жылдан бастап, басшы Франк Паллотта ұсынған Ұлы ағаш – Форсайт көшесі арқылы "Мода дүкенімен" және "Үй дүкенімен" жалғасқан көп қабатты шыны "Кристалл көпірінің" үстіне орнатылған алып қарағай болды. 1991 жылы қала орталығындағы дүкен жабылып, Ұлы ағаш пен жыл сайынғы Алғыс айту күні кешіндегі ағаш жарықтандыру рәсімі жақын жердегі Жер асты Атлантаға көшірілді. Бірнеше жыл бойы келушілердің азаюынан кейін, ағаш Ленокс скверіндегі Ерлер дүкенінің шатырына көшірілді. Бұл ағаш сауда орталығының Пичтри және Ленокс жолдарының тоғысқан жеріне ең жақын бұрышында тұрды. Ағаш жарықтандыру салтанатында дәстүрлі түрде Кэнни Роджерс сияқты Грузиядан келген кантри және поп музыка орындаушылары, жергілікті шіркеулердің хорлары және "О қасиетті түн" әні "О, киелі түн" жолының ең биік нотасында баламен бірге жарықтандырылды. Қызыл шошқа (1956 жылы орнатылған, бастапқыда "The Snowball Express" деп аталған) – "Үй дүкенінің" Плаза деңгейінің бір бөлігінен ілінген, балаларға арналған монорельс болды. Саяхатшылар төмендегі ойыншық дүкенін құс көзімен көре алатын. 1965 жылы ол дүкеннің шатырына көшірілді, онда екінші монорельс қосылып, екеуі "Қызыл шошқа ұшқыштары" (1970 жылдары Присцилла мен Персиваль деп аталды) деп танылды. Пойыздардың алдыңғы вагондары шошқаның басына ұқсас, ал соңғы вагондарының құйрықтары иілген болатын. Қала орталығындағы дүкен жабылып, бірнеше жыл өткен соң, Қызыл шошқалар Джорджиядағы Дүниежүзілік конгресс орталығында өткен Ағаштар фестивалінде орнатылды. Macy's Lenox Square мерекелік дәстүрді жалғастырып, Ленокс жолының тұрақ алаңының жоғарғы қабатында орнатылған, балаларға арналған қайта жасалған пойызды (монорельс емес) пайдаланды. Пойыз саяхатшыларды Присцилла шошқа туралы ертегілер әлеміне алып кетті. 2020 жылғы маусымда COVID-19 пандемиясының салдарынан "Қызыл шошқа ұшқышы" жұмыс істемеді. 2021 жылдың қыркүйегінде Macy's "Қызыл шошқа ұшқышын" зейнеткерлікке шығаратынын хабарлады. Алғашқы "Қызыл шошқа ұшқыштары" монорельсті вагондары Атланта тарих орталығында сақталады және кейде көрмеге қойылады. Ескерту: Кейбір дереккөздер монорельстің 1953 жылы пайда болғанын дұрыс емес көрсетіп жатады. "Rich's: A Southern Institution" кітабын зерттеген автор Джефф Клемонс премьераның 1956 жылы өткенін растады.
Құрметті дүкен
1967 жылы «Атланта Конституциясы» газетінің тілшісі Селестин Сибли «Жақын дүкен: Ричтің құрметті бейнесі» деген мақала жазды. Онда ол Ричтің қызметкерлері мен басшылығының есімдерін атады, соның ішінде Атланта қаласының қаржылық қиындық кезінде мектеп мұғалімдеріне жүргізген төлемдерін қолма-қол ақшаға айналдыру, Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде тозығы жеткен нейлонды қайтаруға келісім беру және «Пенелопа Пенн» жеке кеңесшісінің оларға хат жазған мыңдаған клиенттерге арналған тамаша сыйлықты табуға жасаған күш-жігері туралы айтты. Кітаптың аты – бір баланың өзінің кішкентай қарындасын өзі қалаған ойыншыққа айырбастау туралы ұсыныс жазған хатынан алынған. Кітапта сондай-ақ Коретта Скотт Кингтің күйеуі Мартин Лютер Кингтің Нобель сыйлығын алған күні Норвегиядағы салтанатқа киетін пальтоны Ричтен сатып алғаны туралы да әңгімеленеді. Сатушы ханым Кингке терісі бар пальто алудан бас тартуға кеңес берді, себебі ол скандинавиялық қонақтардың киетін әсем терілерге қарағанда нашар көрінер еді, оның орнына осы шараға сәйкес келетін қарапайым матадан тігілген пальтоны таңдады.
Кеңейту
Ричтің ең агрессивті кеңеюі 1960 және 1970 жылдары өтті. 1960 жылдары Атланта аймағында тағы төрт дүкен ашылды, олардың екеуі үш қабаттан тұратын, толық ассортименті бар ірі дүкендер болды. Бұл кеңейу тізбектің сәттілігін жалғастырғанымен, қала орталығындағы дүкеннің бизнесіне нұқсан келтірді. Осы кезде Рич елдегі жетекші аймақтық универмагқа айналды, бірақ Грузиядан тыс жерде ол көбінесе жұртшылыққа белгісіз болып қалды. Бірақ жағдай бұдан кейін тез өзгерді. 1970 жылдары Джорджия штатында тағы төрт Рич дүкені ашылды, оның ішінде Атлантадан тыс штат аймағындағы алғашқы дүкен – Аугустада. Рич Алабама және Оңтүстік Каролина штаттарында да дүкендер ашу арқылы белсенді кеңеюді бастады. Сонымен қатар, 1990 жылдардың басында Ричтің Шарлоттаға кеңею жоспарлары болды, бірақ олар кейіннен тоқтатылды. Штаттан тыс ашылған дүкендердің ішінде Гринвилл, Колумбия және Бирмингемде (1986 жылы үшінші дүкені қосылып, екеуі) ашылған дүкендер Pizitz, Loveman's және Parisian сияқты аймақтық тізбелермен бәсекелестікті күшейтті.
Федерацияланған
1976 жылы Federated компаниясына сатылуы Рич отбасының 100 жылдан астамға созылған иелігін аяқтады. Ұлы ағаштан басқа, Рич дүкендерінің және бөлімдердің (соның ішінде нан пісіру бөлімінің) көптеген дәстүрлері 1990 жылдардың басында жойылды. Дегенмен, 1991 жылы қала орталығындағы бас дүкен жабылып қалғаннан кейін де дүкенге деген адалдық өте жоғары болды. 1994 жылы Rich's компаниясының бас компаниясы Macy's дүкендерін сатып алды, ол тарихи түрде Дэвисонның таңбасымен Атлантаның басты бәсекелесі болып келген. Келесі жылы Рич дүкендері Лазарус (Орта Батыста) және Голдсмит (Мемфисте) дүкендерімен біріктірілді. Біріктірілген бөлім арқылы дүкендер корпоративтік тұрғыдан өсіп, бас кеңсесі Атлантада орналасқанмен, Лазарус және Голдсмит дүкендері өздерінің аймақтық атауларымен жұмыс істеуді жалғастырды. Голдсмит дүкендерімен бірігу 1988 жылы, ал Лазарус дүкендерімен бірігу 1995 жылы болды. Лазарус – Federated компаниясының негізін қалаушы дүкендердің бірі.
Davison's/Macy's дүкендерінің жабылуы
Rich's және Macy's екеуі де бір компанияға тиесілі болған кезде, екі желінің де бірдей тауарларды сатуына байланысты, олардың арасында қайталану туды. Бастапқыда екі дүкен де ашық қалды, бірақ Macy's жоғары сапалы тауарларын жоғалтып, Rich's-ке қарағанда едәуір төмен деңгейлі дүкенге айналды. 2003 жылы Атлантадағы бұрынғы Davison's/Macy's дүкендерін жабу туралы шешім қабылданды (1986 жылдан бері Атлантада Town Center at Cobb-та жаңа Macy's дүкені салынбаған), ал Rich's дүкендері Rich's Macy's деп қайта аталды. Northlake Mall – Macy's/Davison's желісінен ашық қалған жалғыз дүкен. Бастапқыда Атлантаның орталықтағы дүкені де ашық болуы жоспарланған, бірақ Macy's бас кеңсесінің күрт бағыт өзгертуі Атлантаның орталығындағы соңғы ірі сауда орталығын жапты. Атауды өзгерту тізбекті бірден емес, біртіндеп тарату мақсатында жасалды, осылайша қаланың символы болған және қаланың өзімен байланысты институттың жойылуына байланысты туындауы мүмкін наразылықты азайтуға болады, бұл Чикагодағы Marshall Field's сияқты еді. Macy's 1920 жылдары Davison's-ты сатып алғаннан бері Атланта саудасының танымал бөлігі болғандықтан, басқа дүкендерге кеткен адал Rich's тұтынушылары ұзақ жылдар бойы Macy's/Davison's тұтынушыларымен алмастырылды. Rich's және Macy's біріккен жылдың өзінде Атлантадағы Macy's (Davison's-тың бас дүкені) жабылды. Сонымен қатар, бірігу кезінде Lenox Square Macy's және Perimeter Mall Macy's (екеуі де бұрынғы Davison's) Bloomingdale's ретінде қайта ашылды. Perimeter Mall Macy's 2012 жылдың наурыз айында жабылып, Von Maur желісінің филиалы ретінде қайта ашылды. Greenbriar Mall Macy's 2021 жылдың сәуір айында жабылды. 2022 жылдың соңына дейін Cumberland Mall, Lenox Square, Northlake Mall және Town Center Macy's дүкендері ашық күйінде қалды. 2004 жылы Cobb Center Mall дүкені жабылғанда, жиһаз тазалау орталығы Town Center-ге көшірілді. 1995 жылы Атлантаның орталықтағы Rich's 1924 жылғы дүкені Сэм Нанн Атланта Федералды орталығының бөлігіне айналды. Ол "1924 ғимараты" деп белгілі. Store For Homes, "Crystal Bridge" және жергілікті түрғындарға танымал спиральды төмен қарайтын пандусы бар бетонды тұрақ қиратылып, оның орнына биік ғимарат, McDonald's және басқа да сауда орындары бар шағын ғимарат, сондай-ақ биік ғимарат пен түпнұсқа 1924 жылғы Rich's ғимаратын байланыстыратын үлкен құрылыс салынды. 1924 жылғы ғимараттың жоғарғы қабаты, түпнұсқа стиліне сәйкес келмейтін бетон және шыныдан жасалған кейінгі қосымшасы алынып тасталды. Forsyth және Old Alabama көшелерінің бұрышында түпнұсқа стиліндегі қосымша салынды, ол бұрын парк болған және The Atlanta Journal кеңсесінің орналасқан жері болған, ал The Atlanta Constitution-мен біріккенге дейін.
Атаулар өзгертілді
138 жылдан кейін 2005 жылғы 6 наурызда Rich's (кейін Rich's Macy's) таңбасы жойылды. Басқа тарихи сауда белгілері "Goldsmith Macy's" және "Lazarus Macy's" таратылып, дүкендер Macy's деп қайта аталды. Атланта аймағындағы дүкендер Macy's Оңтүстік-Шығыс аймағында, Атланта Шығыс және Атланта Батыс округтерінде орналасқан. Дүкеннің ерекше іс-шарасы, Rich's Ұлы ағашы, 2022 жылға дейін Атлантадағы Lenox орнында жыл сайынғы Құрбан айту мерекесінің шарасы ретінде Macy's Ұлы ағашы болып жалғасты. Rich's дүкендері болған кейбір ғимараттар Macy's таңбасымен жұмыс істеуді жалғастыруда. Кейбір бұрынғы Rich's ғимараттары енді пайдаланылмайды, себебі олар орналасқан сауда орталықтары жабылды. 1968 жылы құрылған Richway жеңілдетілген бағадағы дүкендер желісі сатылып, 1988 жылы Target Stores құрамына кірді.
Бай отбасы
Моррис, Эммануэль және Дэниел Рич Атлантаның шығысындағы Оукленд зиратында жерленген. Уолтер Рич пен Дик Рич Атлантаның оңтүстік-батысындағы Вествью зиратында жерленген. Рич әулетінің көптеген ұрпақтары Атланта аймағында тұрады.