Кіріспе

Химиялық процесс. Көмірлену – жоғары температураға ұшырағанда кейбір қатты заттардың толық емес жануының химиялық процесі. Жылу дистилляциясы су буын және ұшпалы органикалық қосылыстарды (сингазды) матрицадан алып тастайды. Қалған қара көміртек материалы – көмір, ол ашық түсті күлден ерекшеленеді. Жылудың әсерінен көмірлену қатты заттан сутегі мен оттегін жояды, сондықтан қалған көмір негізінен көміртектен тұрады. Көмірлену табиғи процестер, мысалы, өрт сияқты жағдайларда пайда болуы мүмкін; сонымен қатар, бұл белгілі бір өнімдерді өндіру үшін қолданылатын қасақана және бақыланатын реакция болып табылады. Көмірлену механизмі ағаш сияқты кейбір қатты отындардың қалыпты жануының бір бөлігі. Қалыпты жану кезінде көмірленуден пайда болған ұшқыш қосылыстар оттағы жалындарда жанып кетеді немесе атмосфераға шығарылады, ал көмірдің жануын жалынсыз қызыл қызыл көмір немесе ұсқын ретінде байқауға болады.

Көмiр өндiру

Кокс пен ағаш көмірінің екеуі де көмірлеу арқылы өндіріледі, бұл процесс өнеркәсіптік масштабта немесе көмір немесе ағаштың қалыпты жануы арқылы жүзеге асырылады. Қалыпты жану кезінде көмір және оның пайда болуымен бірге бөлінетін газдар да толығымен жанып кетеді, ал өнеркәсіптік процестер тазартылған көмірді жануға мінімалды шығынмен алуға бағытталған. Бұл отынды (ағаш немесе көмірді) төмен оттегілі ортада жағу арқылы немесе оны жануға мүмкіндік бермей, жоғары температураға дейін қыздыру арқылы қол жеткізіледі. Кокс пен ағаш көмірін өнеркәсіптік өндіру кезінде көмірлеу кезінде бөлінетін ұшпалы қосылыстар көбінесе басқа химиялық процестерде пайдалану үшін жиналады. "Көмір жағатын" ұстаның шеберханасы жоғары температурада металл өңдеу үшін қажетті жылуды мұқият басқарылатын отта кокс жасау және оны үздіксіз жағу арқылы қамтамасыз етеді. Кокс жалынының ішкі шеңбері айналасындағы көмірді кокске айналдыратын жылуды береді, содан кейін ол қажетті жылуды қамтамасыз ету және одан да көп кокс жасау үшін оттың ортасына жіберіледі; көмірдің өзі кейбір ұста операциялары үшін қажетті жылуды өндіре алмайды.

Шайырлау және өртке қарсы қорғау

Қатты отынның жануы мен тұтандыру кезінде көмірлену маңызды процесс болып табылады, сондай-ақ жайқын отта да кездеседі. Ауыр ағаш конструкциялы ғимараттарды салуда, күйген қабаттың (көмірдің) болжамды түзілуі тірек ағаштардың өртке төзімділігін анықтау үшін пайдаланылады және өрттен қорғау инженериясындағы маңызды фактор болып табылады. Егер ағаш бағанасы жеткілікті диаметрде болса, ғимарат өрт кезінде оның сыртқы беті күйген қабатқа (көмірге) айналады, осы қабаттың қалыңдығы қосымша көмірленуді тоқтату үшін жеткілікті жылу оқшаулауды қамтамасыз етеді. Бұл қабат ағаш өзегінің құрылымдық беріктігін сақтап қалуға көмектеседі, ал дұрыс есептелген жағдайда ғимараттың жүктемесін көтере береді.

Ағаш сақтау

Ағаш күйдіру – ағашты сақтаудың да бір тәсілі. Жапонияда осы дәстүрлі тәсіл якисуги немесе шō суги бан деп аталады.

Құқықтық анықтамалар

Англияның жалпы құқығында күйдірудің ерекше мағынасы болған. Сол жүйе бойынша, өрт қою қылмысы үшін тұрғын үйдің күйдірілуі қажет болды – құрылыс материалының талшықтарына нақты зиян келтіру, жай ғана "көмірлену" немесе беткі қабаттарына, мысалы кілемдер мен қағаз өрнектеріне зиян келтіру емес.