Кіріспе

1997 жылғы бейне ойын

Doom 64 – Midway компаниясының бірінші тұлғалық атыс ойыны. Ол алғаш рет 1997 жылы Nintendo 64 платформасы үшін шығарылды, Doom сериясының Final Doom (1996) ойынынан кейінгі екінші қосымшасы, және жалпы серияның төртінші ойыны болды. Nightdive Studios компаниясы ойынды қайта жаңартып (remastered port) дамытты және Bethesda Softworks 2020 жылдың наурызында Nintendo Switch, PlayStation 4, Windows және Xbox One платформалары үшін, ал 2020 жылдың мамырында Stadia үшін жариялады. Doom 64 1994 жылдан бастап Midway Studios San Diego компаниясы id Software компаниясының қадағалауымен, Doom франшизасының негізгі әзірлеушісі ретінде дамытылды және бастапқыда Doom: The Absolution деп аталды. Ол Doom ойын қозғалтқышының өзгешелендірілген нұсқасын пайдаланады, бұл жаңа деңгей геометриясы мен динамикалық түрлі түсті жарықтандыру мүмкіндіктерін қамтамасыз етеді. Онда қару-жарақ пен монстрлар үшін жаңа графикалық элементтер (sprite) бар. Ойын сыншылар тарапынан жағымды пікірлер алды, графикасы, деңгей дизайны, саундтрегі және жалпы атмосферасы жоғары бағаланды, бірақ кейбіреулері бұл ойындағы жаңа ойын элементтерінің бұрынғы ойындармен салыстырғанда жеткіліксіз екенін сынға алды. Ол көптеген жанкүйерлер жасаған ПК-ға арналған порттар мен модификациялар (mod) арқылы танымал болды.

Ойын процесі

Doom 64 ойыны алдыңғы Doom ойындарына ұқсас. Ойыншы 28 сюжеттік деңгейді (және 4 құпия деңгейді) демонмен шайқасып, қару-жарақ пен кілттерді жинап, деңгейдің шығу жолына жету үшін қосқыштарды іске қосып өтуі керек, сонымен қатар қауіпті шабуылдардан және тұрақтардан аман қалуы тиіс. Doom ойын қозғалтқышы мен ойын элементтері өзгертілген, ал қару мен монстрлердің графикасы сияқты барлық визуальдық элементтер Doom 64-ке ғана тән.

Қарулар

Doom II-дегі барлық қарулар бар, тізбекті араның бір емес, екі бышығы бар, тұстарында мыс түйіршіктердің орнына қанды қолғаптар бар, плазмалық қарудың электрлік өзегі бар, ол ұшқын шығарады, ракета ұшыру құрылғысында шағын кері соққы бар, мылтықтың қайырма тұтқасы домалақтың астында емес, тұтқасында орналасқан, ал екі ұңғылы "Супер" мылтық жылдам қайта зарядталады және кері соққы береді. Сонымен қатар, "Жоқ қылушы" деп аталатын жаңа қару бар, ол тікелей нысанаға алуды қолданады, бірақ снарядты қару сияқты көрінеді. Ол плазмалық қару мен BFG 9000 сияқты оқ-дәрілерді пайдаланады. Бұл қару 1992 жылы Doom Bible-де пайда болды және 1993 жылы түпнұсқа Doom үшін жоспарланған, бірақ ешқашан енгізілген жоқ. Doom 64-те пайда болуы Doom Eternal-ге дейінгі оның жалғыз ресми пайда болуы болып табылады, онда ол "Unmaykr" деп жазылады. Ойын бойында табылған үш көне артефакттың күшімен ол бір емес, үш лазер сәулесін (әдеттегіден жылдам жылдамдықпен) ату арқылы күштірек болады. Бірінші артефакт лазер жылдамдығын арттырады, екінші артефакт екінші лазерді қосады, ал үшінші артефакт қаруға бір уақытта үш лазерді атуға мүмкіндік береді, олар бір-бірінен тәуелсіз автоматты түрде нысанаға алады, бұл қаруға бірден үш жауға шабуыл жасауға және оларға үлкен жылдамдықпен зиян келтіруге мүмкіндік береді.

Сюжет

Doom Marine-нің Doom, Doom II: Hell on Earth және Final Doom оқиғаларында тозақты жеңгенінен кейін, АҚШ ғылыми-зерттеу орналастыруларын карантинге алу үшін планеталық саясат қабылданды, себебі олардағы радиацияның деңгейі катастрофалық еді. Жылдар бойы орналастырулар қозғалмай, тасталып қалды. Бірақ ұзақ уақыттан бері еске алынбаған спутник, радиацияның жоғары деңгейіне ұшырағандықтан жартылай істен шығып, бір орналастыруды бақылап, Жерге хабарлама жіберді. Хабарламада, өте күшті жаңарту қабілетіне ие және радиацияның жоғары деңгейімен жасырылған бір тіршілік жаратылысының зардап шеккен күйде анықталмағаны айтылды. Бұл тіршілік жаратылысы шіріген денелерді бұзылған тірі ұлпаға айналдырып, демонды қайта тірілтті. Doom оқиғаларының жалғыз аман қалған тәжірибелі серкесі ретінде, Marine оларды жою үшін жалғыз өзі жіберілді. Кейін ол демонның бұл оқиғаны жоспарлағанын түсінеді, өйткені ол білмей тұрып тозаққа қайта оралуына мүмкіндік берді. Демондар оны жеңе алмайды, ал ол Unmaker көмегімен Ана демонмен шайқасып, өлтіреді. Ойын Marine-нің тозақ күштерімен кездескеннен кейін қалыпты өмір сүре алмайтынына байланысты, ешқандай демон қайта тірілмеуі үшін мәңгі тозақта қалуға шешім қабылдауымен аяқталады. 2020 жылғы қайта жасалған нұсқадағы жоғалған деңгейлерде оқиға жалғасады, себебі Ана демонның "Қайта жандандырушы" деп аталатын әпкесі бар екені анықталды. Ол Marine-ді Phobos-қа қайтаруға мәжбүрлейді, оны демонды тоқтату үшін тозаққа қайта оралу үшін күресуге итермелейді. Бұл түпнұсқа ойындар мен 2016 жылғы Doom және Doom Eternal қайта жүктеуі арасындағы оқиға желісін бөліп көрсетеді.

Даму

Doom 64 Midway Games компаниясының Сан-Диего студиясында жасалды. Doom франшизасының негізгі жасаушысы id Software жобаны қадағалады. Дамыту 1994 жылдың соңында басталды. Алғашқы атауы The Absolution болған, бірақ брендті тану үшін Doom 64 деп өзгертілді және соңғы деңгейдің аты ретінде қайта пайдаланылды. Midway түпнұсқа ойындардағы барлық демонды және бірнеше қосымша деңгейлерді соңғы өнімге қосуды жоспарлаған, бірақ Nintendo 64 Game Pak картридждерінің уақыт шектеулері мен сақтау көлемінің жеткіліксіздігі салдарынан деңгейлер мен бірнеше демон алынып тасталды. Midway көп ойыншы режимінің енгізілмеуін Nintendo көп ойыншы бағдарламалау үшін қажетті ресурстарды ұсынбағандықтан түсіндірді. Midway бұл шешімді консольдегі басқа ойындарда экранды бөліскенде ойнау кезіндегі төмендеу және режимнің бәсекелестік сипатымен байланыстырды. Midway өкілі: «Көп ойыншылы ойынның ең қызықты бөлігі – қарсыласыңыздың қайда екенін білмеу екенін баршамыз білеміз, ал төрт ойыншыға бөлінген экранда әркім қарсыластарының орнын оңай көре алады», – деді. Орта 3 өлшемді көпбұрышты модельдерден құралған, ал жаулар SGI жұмыс станцияларында алдын ала көрсетілген спрайттар арқылы жасалған. Nightmare Imp бастапқыда Doom PlayStation нұсқасы үшін жасалған және ойынның жартылай дайын бета нұсқасында пайда болған, бірақ шығарылғанға дейін себептері белгісіз болғандықтан алынып тасталды. Оның орнына Doom 64-те дебют жасады. Doom 64 Солтүстік Америкада шығаруға жоспарланған, бірақ мерзімге жақын id Software көптеген деңгейлердің дизайнына наразылық білдірді, сондықтан Midway ойынды 1997 жылдың сәуір айына дейін кейінге шегерді, деңгейлерді қайта жасады. Nintendo-ның Cruis'n USA-ның Nintendo 64 нұсқасынан жануарларды басып өту мүмкіндігін алып тастау туралы соңғы шешімі Doom 64-ті цензуралау мүмкіндігі туралы алаңдаушылық тудырды, бірақ Midway бағдарламалық жасақтама вице-президенті Майк Эббот Nintendo ойынның зорлық-зомбылық мазмұнына қатысты ешқандай алаңдаушылық білдірмегенін мәлімдеді. Ол Cruis'n USA-ның отбасылық ойын ретінде қабылдалғанын, ал Doom сериясы ересек ойыншыларға бағытталғандығын, сондықтан зорлық-зомбылық мазмұнына қатысты алаңдаушылықтың азайтылғанын атап өтті. id Software команданың Doom 64 жұмысына әсерленгендіктен, оларды Quake-тің Nintendo 64 нұсқасына тағайындады. Midway 1997 жылдың 27 наурызында Doom 64-ті 4 сәуірде шығару үшін жіберді.

Қабылдау

Doom 64 шығарылған кезде, түпнұсқа Doom оны іске қоя алатын дерлік барлық платформаға көшірілген болатын. Сыншылар Doom 64-тің осы күнге дейін ең әдемі Doom екеніне келісті, тіпті PC нұсқасынан да басым. Electronic Gaming Monthly журналынан Shawn Smith Doom ойынының негізгі механикасындағы жаңарудың болмауын жақсы қабылдады: "Кейбіреулеріңіз ғарыш теңізшісінің секіріп немесе су астында жүзгенін көргіңіздер. Бірақ таза ойыншылар мұндай мүмкіндіктерді қосуға қарсы болар еді, себебі Doom мұндай нәрселер туралы емес еді. Мен сол таза ойыншылармен келісемін". Басқалары ойынды ең жақсы және ерекше деңгей дизайны үшін, сондай-ақ түпнұсқа Doom-ның қарқынды және шабуылдайтын атмосферасына қарамастан, қараңғы және қатыгездік тоны үшін жоғары бағалады.

Қайта босату

Doom 64 ойынының PC, Nintendo Switch, PlayStation 4 және Xbox One нұсқалары Nightdive Studios студиясымен 2020 жылдың 20 наурызында, ал Stadia үшін 2020 жылдың 12 мамырында жарық көрді. Бұл нұсқалар Doom Eternal алдын ала тапсырыс бергендерге сыйлық ретінде қоса берілді, ол шамамен бір уақытта шықты. Жаңадан шыққан нұсқаға The Lost Levels кеңейтуі және "ескі" Doom мен "жаңа" Doom арасын байланыстыру мақсатында жасалған қосымша миссиялар енгізілген.