Кіріспе

Оңтүстік Африкалық крикетші, британдық күдікті хакер Гари Маккиннон (10 ақпан 1966 жылы туған) – шотландтық жүйе әкімшісі және хакер. Ол 2002 жылы "барлық уақыттағы ең ірі әскери компьютерлік шабуылды" жасады деп айыпталды, бірақ Маккиннонның өзі еркін энергияны жоқ етудің дәлелін іздегенін және НЛО қызметін, сондай-ақ халыққа пайдалы болуы мүмкін басқа технологияларды жасыруды мақсат еткенін мәлімдейді. 2012 жылдың 16 қазанында Ұлыбританиядағы бірқатар сот процестерінен кейін, ішкі істер министрі Тереза Мэй АҚШ-қа экстрадициялауды тоқтатты.

Қамауға алу және сот ісін жүргізу

Маккиннон 2002 жылғы 19 наурызда полициямен алғашқы рет сұхбаттастырылды. Осы сұхбаттан кейін оның компьютері билік органдары тәркіледі. 2002 жылғы 8 тамызда ол тағы да сұхбатқа алынды, бұл жолы Ұлыбританияның Ұлттық жоғары технологиялық қылмысқа қарсы бөлімшесі (NHTCU) сұхбат жүргізді. 2002 жылғы қарашада Маккиннон Вирджиния штатының Шығыс округіндегі федералдық үлкен қазылар алдында айыпталып, сотқа берілді. Айыптамада компьютерлік қылмысқа қатысты жеті бап болды, олардың әрқайсысы он жылға дейін түрме жазасын көздейді. Ол сондай-ақ Гуантанамо лагеріне жіберілуі мүмкін деген қауіптенгенін айтты.

Лордтар палатасына шағым

2008 жылғы 16 маусымда Лордтар палатасында Маккиннонның қорғаушылары Заң Лордтарына прокурорлардың Маккиннон айыптауларға қарсы шыққан жағдайда (жеті айып тағылған) әр айып бойынша 8-10 жылға бас бостандығынан айырылуы мүмкін екенін, бірақ ол бірлесіп жұмыс істесе және ерікті түрде АҚШ-қа барып берсе, тек 37-46 айға сотталуы мүмкін екенін мәлімдеді. АҚШ үлгісіндегі соттан тыс келісімдер ағылшын құқығының бөлігі емес (дегенмен, кінәсін мойындаған сотталушының жазасын үштен бір бөлігіне азайту стандартты тәжірибе). Маккиннонның қорғаушысы Заң Лордтары процеске қатысты теріс әрекеттер болған жағдайда экстрадицияны тоқтатуға құқылы екенін айтты: «Егер Америка Құрама Штаттары Англия соттарының процестерін күдіктіні экстрадициялау үшін пайдаланғысы келсе, онда олар біздің қағидаларымызға сәйкес әрекет етуі керек». Лордтар палатасы бұл аргументті қабылдамады, ал басты шешім (Хейвуд басшылығымен Итон лорды Браун) «америкалық жүйе мен біздің жүйеміз арасындағы айырмашылық [Маккиннонның] айтқанындай, соншалықты айқын емес» және экстрадиция процесі «Ұлыбритания өзара экстрадиция келісімдеріне қол қойған көптеген достық шетел мемлекеттерінің құқықтық жүйелері арасындағы құқықтық және мәдени ерекшеліктерді ескеруі тиіс» деп тұжырымдады.

Қосымша шағымдар

Маккиннон Еуропалық адам құқықтары сотына шағымданды, ол экстрадицияны қысқа мерзімге тоқтатты. 2009 жылдың 23 қаңтарында Маккиннон экстрадициясына қатысты сот қарауына қатысуға Жоғары соттан рұқсат алды. 2009 жылдың 31 шілдесінде Жоғары сот Маккиннонның бұл өтініші қабылданбағанын жариялады.

Британия үкіметі экстрадицияны тоқтатты

2012 жылдың 16 қазанында сол кездегі ішкі істер министрі Тереза Мэй Төменгі палатаға экстрадиция тоқтатылғанын хабарлады: «Меккиннон мырза ауыр қылмыстар жасады деп айыпталуда. Бірақ оның денсаулығының нашар екеніне де күмән жоқ. Оның Аспергер синдромы бар және депрессиямен ауырады. Меккиннонның экстрадициясы оның өмірін өз қолымен аяқтауының жоғары тәуекелдігіне алып келеді, сондықтан экстрадициялау туралы шешім Меккиннонның адам құқықтарына қайшы келер еді». Ол прокуратура директоры Меккиннонға британдық сотта сот процесін бастауға бола ма, жоқ па, соны анықтайтынын мәлімдеді. 14 желтоқсанда прокуратура директоры Кир Стармер АҚШ-тағы дәлелдерді ескере келе, оған қарсы қылмыстық іс қозғау қиындықтарына байланысты Меккиннон Ұлыбританияда сотталмайтынын хабарлады.

Соттың бақылауы

2010 жылдың қаңтар айында Митинг мырза Маккиннонға ішкі істер министрі Алан Джонсонның Маккиннонды экстрадициялауға рұқсат беру туралы шешімін қайта қарауға тағы бір соттық өтініш беруге рұқсат берді. Митинг екі мәселені қарастырды: біріншісі, психиатр Джереми Турктың Маккиннон экстрадицияланса, міндетті түрде өзіне қол жұмсайды деген пікірі, Ішкі істер министрін 1998 жылғы Адам құқықтары туралы заңның 6-бабына сәйкес экстрадициядан бас тартуға міндеттейді ме (бұл заң мемлекеттік органдарды конвенциялық құқықтарға қайшы келетін әрекеттерден сақтайды). Екіншісі, Турктың пікірі бұрын соттар қараған және шешім қабылдаған жағдайларға елеулі өзгеріс енгізді ме? Митинг егер екі сұраққа да жауап "Иә" болса, онда экстрадицияға рұқсат беру заңсыз болуы мүмкін деп шешті.

Маккиннонға қолдау көрсету

2008 жылдың қараша айының басында британдық 80 депутат американдық соттың кез келген түрме жазасын Ұлыбританиядағы түрмеде өтеуді талап ететін ерте күндік ұсынысқа қол қойды. 2009 жылдың 15 шілдесінде көптеген депутаттар парламентте экстрадиция шартының қайта қаралуына қарсы дауыс берді. 2008 жылдың қарашасында Marillion рок-тобы Маккиннонның АҚШ-қа экстрадициядан құтылу күресіне қолдау көрсету мақсатындағы қайырымдылық концертіне қатысуға дайын екенін жариялады. Аталған шараны ұйымдастырушы – ағылшын радио жүргізушісі Росс Хемсворт. 2008 жылдың қараша айына дейін нақты күн белгіленбеген еді. Sting, Trudie Styler, Julie Christie, David Gilmour, Graham Nash, Peter Gabriel, The Proclaimers, Bob Geldof, Chrissie Hynde, David Cameron, Boris Johnson, Stephen Fry және Terry Waite сияқты көптеген белгілі тұлғалар қолдау білдірді. Барлығы оның кем дегенде Ұлыбританияда сотталуын қалады. 2009 жылдың тамызында Глазгодағы The Herald газеті шотланд кәсіпкері Люк Херонның Маккиннон АҚШ-қа экстрадицияланған жағдайда оның заңдық шығындарына 100 000 фунт төлейтінін хабарлады. The Herald газетінде жарияланған тағы бір мақалада NASA Бас инспекторының зейнеткерліктегі аға арнайы агенті Джозеф Гутейнц Маккиннонға қолдауын білдірді. Гутейнц, сондай-ақ американдық қылмыстық қорғаушы және Техас қылмыстық әділет кеңесі комитетінің бұрынғы мүшесі, Гари Маккиннон АҚШ-та әділдік таба алмайтынынан қорқатынын айтты, себебі «американдық сот жүйесі психикалық денсаулығы нашар адамдардың қажеттіліктерін елемейді». Ұлыбританияның интернет және баспа баспасөздері экстрадицияны сынады. Маккиннонның анасы Дженис Шарп 2010 жылғы Блэкберндегі жалпы сайлауда экстрадиция шартына келісім берген кездегі Сыртқы істер министрі Джек Строға наразылық білдіре отырып, тәуелсіз кандидат ретінде қатысты. Ол сегіз кандидаттың ішінде 0,38% дауыспен соңғы орынды иеленді. 2010 жылдың 20 шілдесінде ITN саяси редакторы Том Брэдби Ақ үй баспасөз конференциясында АҚШ президенті Барак Обама мен премьер-министр Дэвид Кэмеронға Гэри Маккиннон мәселесін көтерді. Олар бұл мәселені талқылағанын және «тиісті шешім табуға» жұмыс істеп жатқанын мәлімдеді.

Ән

2009 жылдың тамызында Pink Floyd тобының Дэвид Гилмор Маккиннонның қиын жағдайына назар аудару мақсатында "Chicago – Change the World" онлайн-синглын шығарды, онда ол ән айтып, гитара, бас және клавишада орындады. Грэм Нэштің "Chicago" әнінің жаңаша аталған нұсқасында Крисси Хайнде, Боб Гелдоф және өзі Маккиннон да қатысты. Оны Pink Floyd-пен ұзақ жылдар бойы жұмыс істеген продюсер Крис Томас жасады, және бұл жұмыс Нэштің қолдауымен жүзеге асты.

БАҚ-қа мәлімдемелер

McKinnon көптеген ашық мәлімдемелерде АҚШ-тағы компьютерлік жүйелерге рұқсатсыз кіргенін мойындады, оның ішінде АҚШ-тың айыптау актісінде аталған жүйелер де бар. Ол өзінің мотивациясын 2001 жылғы 9 мамырда Вашингтон пресс-клубында Disclosure Project жасаған мәлімдемеге байланыстырады: НЛО, антигравитациялық технология және "тегін энергияны" жасырудың дәлелін табу. Оның айтуынша, осы іс-әрекеттері арқылы ол бәрін дәлелдеген. BBC-нің Click бағдарламасына берген сұхбатында ол Disclosure Project туралы былай деді: "Олар өте сенімді, көпке танымал адамдар, барлығы да «әрине, НЛО технологиясы бар, антигравитация бар, тегін энергия бар және олардың шығу тегі ғарыштан, олар ғарыш кемелерін қолға түсіріп, кері инженерия жасады» дейді". Ол NASA-ның фотосурет сарабының Джонсон ғарыш орталығының 8-ғимаратында НЛО-лардың суреттерін үнемі өңдеп тазалайтыны туралы мәлімдемесін тексерді, бастапқы суреттерді "өңделген" суреттермен салыстырып, оны растады. Ол солтүстік жарты шарда "адам жасаған емес" және "сигар тәрізді" бір нысанның суретін көргенін айтты. Ол оның көруі бұзылмайтынына сенімді болғандықтан, "көз таңғалысынан" суретін түсіру туралы ойламады және сондықтан қосылысы үзілген кезде бағдарламадағы скриншот функциясын пайдаланып сақтау туралы ойламады.

Радио ойнату

2007 жылдың 12 желтоқсанында BBC Radio 4 Джон Флетчердің осы іс туралы 45 минуттық радиоспектаклін, "Маккиннонның экстрадициясы" деген атпен эфирге шығарды.