Кіріспе

Ағылшын ақыны, журналист, драматург, хабаршы (1956 жылы туған)

Иэн Макмиллан (21 қаңтар 1956 жылы туған) – ағылшын ақыны, журналист, драматург және хабаршы. Ол өзінің күшті және ерекше Йоркшир акцентімен, сондай-ақ BBC Radio 3-тің "The Verb" сияқты бағдарламаларындағы өткір, әрі жайлы сұхбаттасу стилімен танымал. Ол туған ауылы Дарфилдте тұрады.

Өмірбаян

Макмиллан Оңтүстік Йоркширдегі Дарфилд қаласында, әскери офицер Джон Макмиллан мен дүкен қызметкері Олив Вудтың ұлы болып дүниеге келді. Макмиллан 1979 жылғы 21 шілдеде үйленді. Оның ұлы Эндрю Макмиллан – ақын, ол 2015 жылы Guardian First Book Award сыйлығын өзінің тұңғыш поэзия кітабы «Physical» үшін жеңіп алды. Макмиллан Лоу-Вэлли кіші мектебінде және Уат грамматикалық мектебінде оқыды, кейіннен 1978 жылы Солтүстік Стаффордшир политехникалық институтында заманауи зерттеулер мамандығы бойынша бітірді. 1970 жылдары поэзия оқуларында өнер көрсетті. Ол ересектерге де, балаларға да арналған өзінің өлеңдерінің бірнеше жинағын жариялады. Ол өзінің шығармашылығы және радио хабарлары арқылы поэзияны кеңінен танытуға үлес қосты. Сонымен қатар, ол «Q» және «Mojo» журналдарында жарияланды және туған қаласы Барнслидегі жергілікті газет «The Barnsley Chronicle»-де апта сайын мақала жазады. Ол туған қаласының футбол клубы «Барнсли ФК»-нің «резиденттік ақыны» атағын иеленеді. Оның 2005 жылы тұңғыш рет көрсетілген «Сестра Жозефина киет привычку» пьесасы, Йоркширдің тағы бір ақыны Джейк Такрейдің еңбектеріне негізделген. 2010 жылдың маусым айында Макмиллан Англия Ұлттық Операсының резиденттік ақыны болып тағайындалды. Макмиллан Оңтүстік Йоркшир диалектісінде жазылған әлемдегі алғашқы опера – «The Arsonists» операсының либреттосын жазды, оның тұңғыш көрсетілісі 2017 жылғы 18 қарашада өтті.

Теледидар және радио

Макмиллан 1995 және 2000 жылдар аралығында BBC Radio 4 радиоарнасының әдеби викторинасы Booked! бағдарламасын жүргізді. Макмиллан апта сайынғы The Verb және Proms variation Adverb бағдарламаларын BBC Radio 3 радиоарнасында алып жүреді, бұл бағдарлама "әлемдегі сөздік өнерді зерттеуге арналған". Ол BBC Radio Times басылымында "радиодағы ең ықпалды 22-ші тұлға" деп сипатталған. Сонымен қатар, ол Radio 4 Today бағдарламасына тұрақты қатысушы, ал бір кезде бағдарламаның "Сайлау жұлдызы" деп аталды. Ол Radio 4 комедиялық сериясы The Blackburn Files (1989–1993) және Дэйв Шиасбимен бірлескен Street and Lane бағдарламасының авторы, ол алғаш рет 2005–2007 жылдары эфирге шықты және кейіннен қайта көрсетілді. 2007 жылдың қаңтар айында ол BBC Radio 3 радиоарнасында "Иан Макмилланның жазу шеберханасы" атты серияны ұсынды, онда Джулиан Барнс, Марк Равенхилл, Говард Джейкобсон және Майкл Розен сияқты авторлармен әңгімелесті. Ол сондай-ақ BBC Radio 4 радиоарнасының Just A Minute ойын-шоуында қатысушы болды. 2010 жылдың қараша айында Макмиллан Кирсти Янг жүргізетін BBC Radio 4 радиоарнасының Desert Island Discs бағдарламасындағы "аралға қашып кеткен" рөлінде болды. Оның музыкалық таңдауына Джон Кейдждің үнсіз шығармасы "4′33″" және Энди Стюарттың "Дональд, трусың қайда?" әні кірді. Ол The Review Show, The Mark Radcliffe Show, Today бағдарламасы, You and Yours, The Culture Show, Never Mind the Full Stops және Have I Got News for You бағдарламаларында жиі қонақ болып тұрады. Ол More4 телеарнасында The Yorkshire Dales and the Lakes сериясының екі маусымын баяндады (3-ші маусым 2019 жылдың 27 мамырында басталды), сондай-ақ 2007 жылы BBC 2 телеарнасында The Museum бағдарламасын баяндады. Ол сонымен қатар кір жуғыш өнімнің және таңбалы тағамның жарнамаларында дауыс беруге тартылды.

Өлең байқаулары

Макмиллан поэзия байқауларының тұрақты төрешісі. 2006 жылдың желтоқсанында Макмиллан "Central Trains Poetry Competition" байқауында төрешілік жасады, ал Ворчестердегі Корольдік грамматикалық мектептің жеңімпаздары Бирмингем Сноу Хилл станциясында оның "Мені Central Trains-пен Рождестволық саяхатқа алып кет" поэмасының қолтаңбаланған данасын алды. Ол сондай-ақ 2008 жылғы Фойл жас ақындар сыйлығының төрешісі болды және жеңімпаздарымен бірге бір апта бойы Шропширдегі Арвон орталығы – Хёрстке мұғалім ретінде барды, бұл олардың жүлдесінің бір бөлігі болды. 2009 жылы маусым айында ол Кардифф халықаралық поэзия байқауының марапаттау рәсімінде төрешілік жасады. 2005 жылы "Үш қала" (бұл жағдайда Ноттингем, Лестер және Дерби) үшін "Поэзия лауреаты" ретінде ол "Үш қала құру және байланыс" жобасына қатысты, оған аймақтық жазу конкурсы кірді. Жобаның нәтижесінде қазір сирек кездесетін "Үш қаланың әңгімесі: Дерби, Лестер және Ноттингемнен жаңа жазулар" атты жинақ жарық көрді. Макмиллан алғысөз бен екі түпнұсқа туындысын – "Міне. Қазір. Содан кейін" және "Лауреаттың ойлары" жазды, сондай-ақ алты аймақтық жазушымен бірлесіп "Үш қала тізбекті өлеңін" жазды. Макмиллан 2022 жылы Корольдік әдебиет қоғамының мүшесі болып сайланды.

Йоркшир диалектісі бойынша жұмыс

2007 жылы Макмиллан "Collins Chelp and Chunter: a Guide to the Tyke Tongue" атты кітап жариялады. Бұл Йоркшир диалектісінде қолданылатын сөздердің жинағы, сонымен қатар Йоркшир юморінің мысалдары мен иллюстрациялар кірді. 2019 жылы кітап Йоркшир диалекті қоғамының басылымдарында жағымсыз пікір алды, онда жұмыстың орфографиясы тұрақсыз екені, сөздер кеңінен таралған жерлерге қатысты нақты аймақтармен байланыстырылғаны және диалектінің тарихи дамуы ескерілмегені айтылды. 2012 жылы Ұлыбританиядағы Ұлттық пісірілім аптасын тойлауға арналған шара ретінде Макмиллан Denby Dale-дің, соңғы 250 жылда бірнеше әлемдік рекордтарды жасаған пісірілімдерге танымал "пісірілім ауылының" туындыларына арналған өлең жазды.