Кіріспе

Мобилитет курорты Мотеги (モビリティリゾートもてぎ) – Жапонияның Тотиги префектурасындағы Мотеги қаласында орналасқан моторспорт алаңы. Бұрынғы атауы Твин Ринг Мотеги (ツインリンクもてぎ) болған бұл алаңның аты екі жарыс трассасының болуынан туындаған: овалды трасса және жол трассасы. Ол 1997 жылы Honda Motor Co., Ltd. компаниясының бастамасымен, Чемпионат Автожарыс Топтары сериясын Жапонияға әкелу мақсатында салынды, бұл Американың ашық дөңгелекті жарыстары туралы білімді арттыруға көмектесті. Овал трассасында соңғы рет 2010 жылы Indycar сериясы жарыс өткізді. 2022 жылдың 1 наурызында алаңның аты, құрылысқа 25 жыл толуына орай, Мобилитет курорты Мотеги деп өзгертілді. Жол трассасындағы ең маңызды жарыс – Жапон мотоциклдер Гран-приі.

Жылдамдық жолы

Бұл Жапониядағы жарыстар үшін пайдаланылатын жалғыз овалды трасса болып табылады. Трасса төмен бұрылысты, жұмыртқа тәрізді пішіндес, үшінші және төртінші бұрылыстары бірінші және екінші бұрылыстардан әлдеқайда тар. 1998 жылдың 28 наурызында CART Twin Ring Motegi Speedway-де тұңғыш рет Indy Japan 300 жарысын өткізді. Жарысты мексикалық жүргізуші Адриан Фернандес жеңіп алды. CART 1998–2002 жылдар аралығында Twin Ring Motegi Speedway-де жарыстарды жалғастырды. 2003 жылы Honda Indy Racing League құрамына қосылды, ал жарыс IRL кестесінің бір бөлігіне айналды. Indy car жарыстарынан басқа, трасса 1998 жылы бір рет NASCAR көрме жарысын қабылдады. Indy car үшін овалды жарыс бағдарламасын дамыту мақсатымен овалды салған Honda, алғашқы алты жыл бойында трассада жеңіске жете алмады. 2004 жылы Дан Уэлдон Honda үшін овалда алғашқы жеңіске қол жеткізді. 2008 жылы Мотеги овалы Даника Патрик Хелио Кастроневесті жеңіп, Indycar жарысында жеңіске жеткен алғашқы әйел ретінде танымал болды – ол өзінің алғашқы және жалғыз Indycar жеңісін тойлады. 2011 жылғы маусым Motegi-де IndyCar үшін соңғы маусым болды. Жарыс күнтізбеден алынып тасталды, себебі ұйымдастырушылар көрермендер санын арттыруды көздеді. 2011 жылғы жарыста супер-трассаның орнына жол трассасы пайдаланылды, себебі 2011 жылғы Тохоку жер сілкінісінен овал трассасына зардап келген. Қазіргі уақытта овал жарыстар үшін пайдаланылмайды, тіпті MotoGP іс-шаралары кезінде қосымша тұрақ ретінде де қолданылады, бірақ ол әлі де Honda-ның жыл сайынғы алғыс айту күні іс-шарасында қолданылады, онда жақын жердегі Honda Collection Hall-дан әртүрлі Honda жол және жарыс көліктері көрсетіледі. Такума Сато овалда соңғы IndyCar жарысы өткеннен бері жеті жыл өткен соң, 2017 жылғы Индианаполис 500 жеңімпазы болған машинасымен трассада бір айналым жасады.

Жолдың ұзындығы

Жолдың ұзындығы Твин Ринг Мотегиде өткізілетін жарыс сериялары арасында даулы мәселе болып табылады. NASCAR уақытты есептеу және нәтижелерді тіркеу жүйесі 1,549 миль (2 км) ұзындықты қолданады. CART та 1998 мен 2002 жылдар аралығындағы жарыстарында осы ұзындықты пайдаланған. 2003 жылы IRL 1,520 миль (2 км) ұзындықты өлшеді. Осы ұзындық 2010 жылға дейін келесі жарыстарда да қолданылды.

NASCAR тарихы

Майк Скиннер 1998 жылы трассада өткен жалғыз NASCAR Кубок сериясының көрме жарысында, Coca Cola 500-де жеңіске жетті. Скиннер Ричард Чайлдресс Racing үшін No.31 Chevrolet көлігін жүргізіп жеңіп алды. Бұл жарыс Жапониядағы алғашқы овал трассадағы NASCAR жарысы болып есімдеріне түсті, сондай-ақ Дейл Эрнхардт пен оның ұлы Дейл Эрнхардт кіші бірге жарысқа түскен алғашқы жарыс еді, олар тиісінше No.3 және No.1 Coca Cola Chevrolet көліктерін айдады. Трасса 1999 жылы NASCAR K&N Pro Series West жарысын да қабылдады, онда Кевин Ричардс жеңіс одісін алды.

Жол жүрісі

Жолды жүру трассасы ұзақ және гараждар мен трибуналарды овалды трассамен бөліседі, бірақ әйтпесе толығымен бөлек. Олар бөлек трассалар болғанымен, екі трассада бір уақытта жарыс өткізу мүмкін емес; овалды трассаға кіру үшін командалар жол трассасының пит-стопы мен алдыңғы түзу бөлігінен өтуі керек. Жол трассасының бағыты овалды трассадан кері, яғни сағат тілімен жүреді, сағат тіліне қарсы емес. Трассаның өзі тоқтап-тоқтап, түзу, шашты тағайын стилінде салынған, бұл оны ұқсас өлшемдегі көптеген трассалардан ерекшелендіреді. Жапон стандарттары бойынша трасса өте тегіс, тек шашты бұрылысқа қарай ғана аздап көтеріледі. Жол трассасы овалды трассаға қарағанда әлдеқайда қарбалалы, Super Formula екі рет, Super GT және Super Taikyu машиналары бір реттен, ал жергілікті шаралар дерлік әр апта соңында өтеді. Жол трассасын үш түрлі жолмен пайдалануға болады: толық трасса, немесе қосылатын жолдарды пайдаланып екі "қысқа трасса" жасауға болады. Бұл қысқа трассалар әдетте Formula 4 және FJ1600 сияқты жас формула жарыстары үшін қолданылады. Жол трассасы сонымен қатар мотоцикл жарыстары үшін танымал трасса болып табылады, MotoGP әдетте жылына бір рет келеді, сондай-ақ бірнеше жапондық ұлттық мотоцикл жарыстары сериясы өтеді. 2000 жылдан 2003 жылға дейін Тынық мұхиты мотоцикл Гран-приі, ал 2004 жылдан бастап Жапон мотоцикл Гран-приі өткізілді.

Басқа құрылғылар

Негізгі жарыс кешенінен басқа, Mobility Resort Motegi картинг және Формула 4 жарыстары үшін екінші жол трассасына ("Солтүстік қысқа трассасы" деп аталады), сондай-ақ модификацияланған және спринт машиналарын жарыстарға арналған топырақ трассасы мен стандартты седан жарыстарына ие. Бұған қоса, FIM Trials сериясы әлемдік чемпионат үшін жыл сайын трассаға келеді. Сондықтан, мұнда ашық ауадағы Trials трассасы бар. Жарыспен байланысты емес қызметтердің ішінде Mobility Resort Motegi Honda Collection Hall-ды ұсынады, онда Honda-ның тарихи жарыс машиналарын, өндірістік автомобильдерін және мотоциклдерін, сондай-ақ Honda Fan Fun Lab-ты таба аласыз, онда робототехника, сутекті көліктер және авиация сияқты Honda-ның жаңа буын технологиялары көрсетіледі. Honda осы жерде технологиялық демонстрациялық орталықты және білім беру орталықтарын да басқарады. 2009 жылы Gran Turismo видео ойындарының құрметіне аталған кафе ашылды.

Жолдың қиындығы

Мобильдік курорт Мотеги – жеке, бірақ біріктірілген жол және овал трассасы (АҚШ-та кең таралған "roval" трассаларынан өзгеше), ал толық жол трассасын қосу шешімі көбінесе овалдың ішінде орналасуына байланысты болды, бұл дизайндық компромистерге әкелді. Көрермендер үшін жол жарыстарында көру мүмкіндігі өте нашар болуы мүмкін, себебі трибуналар әдеттегіден әлдеқайда артта орналасқан. Овал трассасы жол трассасының көп бөлігін, соның ішінде трассадағы ең қолайлы озу нүктесін көруге кедерілдіреді, сондықтан бірнеше үлкен экранды телевизорлар қажет. Трибунадан тыс жерде отыру мүмкіндігі трассаның ішкі аймақтарымен және жол трассасының артқы түзу учаскесімен шектеледі. Трассаға қол жеткізу үлкен мәселе, өйткені кіру және шығу үшін тек екі жолақты қалалық жолмен жалғанған екі нүкте бар. Мотеги аса ірі қала емес, ал трассаға жақын жерде тұруға арналған жайлар дерлік жоқ, тек трасса ішіндегі қонақүй ғана бар. Аймаққа теміржол байланысы өте шектеулі (ірі аймақтық желілер, JR East және Tobu теміржолы аймаққа қызмет көрсетпейді), сондай-ақ жоспарланған супер автомагистралі де аяқталған жоқ. Осылайша, трассаның көрсетілген сыйымдылығы (шамамен 65 000 адам) көліктік ағынмен анықталады, ал емес нақты орындықтардың сыйымдылығымен (жол жарыстары үшін шамамен 100 000, овал жарыстары үшін 80 000). 2011 жылы Кейси Стонер мен Хорхе Лоренцо Фукусима Дайичи атом электр стансасынан шығатын радиация салдарынан денсаулықтарына қауіп төндіргені үшін MotoGP жарысына бойкот жариялауды ұсынды, тіпті Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы мен Австралияның радиациялық қорғау және ядролық қауіпсіздік агенттігі сияқты барлық тәуелсіз ғылыми сарапшылар стансаның тұру үшін қауіпсіз екенін мәлімдегеніне қарамастан. Мотеги Фукусима Дайичи атом электр стансасынан әлдеқайда алыс орналасқан. Ақырында, барлық командалар жарысқа қатысты.

Халықтық ақпарат құралдарында

Жақында салынған үлкен жапондық жарыс трассасы ретінде Mobility Resort Motegi көптеген электронды бейне ойындарда, сонымен қатар аркада автоматтарында және үйде пайдалану үшін ПК және консоль ойындарында қолданылады. Honda-ның 2005 жылғы Clio Awards жүлдесін жеңіп алған "Impossible Dream" атты жарнамалық ролігінде BAR Formula One көлігін көпірге айдайтын сахна осы трассада түсірілген. Kamen Rider Agito сериалының басында үш негізгі Kamen Rider жарыс трассасы бойымен жүргені көрсетіледі, себебі Honda осы серияның демеушісі. Engine Sentai Go-onger сериалының соңғы сахнасында серияның кейіпкерлері жол трассасының негізгі тік бөлігінде билеп жүргені көрсетіледі. Жарыс трассасы серияда негізгі Go-onger командасының туған жері ретінде ашылады (Саки Руяма, Go-on Yellow осы жерде жұмыс істейтіні белгілі) және серияның соңғы эпизоды "Road Of Justice" финалында (Honda Collection Hall-мен бірге) пайдаланылды. Super Hero Taisen GP: Kamen Rider 3 ойынында Rider Grand Prix деп аталатын жарыс, өзгеше уақыт желісінде Shocker-ге тиесілі Twin Ring Motegi трассасының нұсқасында өтеді. Бұл трасса Forza Motorsport 2, Forza Motorsport 3, Forza Motorsport 4, Gran Turismo 4, Gran Turismo (PSP), Gran Turismo 5, Gran Turismo 6, iRacing.com және RaceRoom Racing Experience сияқты жарыс ойындарында қолжетімді. Girls und Panzer Das Finale Part 1-дегі алғашқы танкілік шайқаста Ooarai Girls Academy BC Freedom орта мектебіне қарсы шыққанда, Leopon командасының мүшелері VK 4501 (P) трассаны атап өтіп, овалды конфигурациясының қайта ашылуын тілейтіндерін айтты.