Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Formula 1 Grand Prix автомобиль жарысы
Formula 1 Grand Prix
the automobile race
Малайзия Гран-приі (1963–1965 және 2011–2017 жылдары ресми түрде Малайзия Гран-приі, ал 1962 жылы Малай Гран-приі деп аталды) – Малайзияда жыл сайын өткізілетін автожарыс. 1999 жылдан 2017 жылға дейін Формула-1 әлем чемпионатының бөлігі болды және осы жылдары Сепанг халықаралық трассасында ұйымдастырылды. Малайзия Гран-приі 1962 жылдан 1964 жылға дейін Сингапурда, Малайзия федерациясының құрамында жыл сайын өткізілді. Кейінгі Гран-прилер Малайзия түбегінде өткізілді.
The Malaysian Grand Prix (, officially the Malaysia Grand Prix from 1963–1965 and 2011–2017 and Malayan Grand Prix in 1962) was an annual auto race held in Malaysia. It was part of the Formula One World Championship from 1999 to 2017 and it was held during these years at the Sepang International Circuit. The Malaysian Grand Prix was held annually from 1962 to 1964 in Singapore, whilst it was a member of the Malaysian federation. Subsequent Grands Prix were held in Peninsular Malaysia.
Сингапур және Шах Алам
1962 жылдан 1965 жылға дейін Сингапурдағы Томсон Роуд трассасында мотоциклдер мен Формула Либре автомобильдері үшін жыл сайынғы жарыс күні өткізілді, ол Малайзия Гран-приі деп аталды. 1965 жылы Сингапур Малайзиядан тәуелсіздік алғаннан кейін шара Сингапур Гран-приі деп өзгертіліп, 1973 жылға дейін жалғасты. Сингапурдың Малайзия федерациясынан шығуы мен Сепанг трассасының ашылуы арасында Малайзия 1968 және 1995 жылдар аралығында Шах Алам трассасында Малайзия Гран-приі аясында басқа да жарыс түрлерін өткізді, олардың ішінде Формула Либре (1968), Тасман Формуласы (1969–1972), Формула Атлантика (1973–1975), Формула Екі (1977), Тынық мұхиты Формуласы (1978–1982) және Формула Брабхам (1995) болды.
From 1962 to 1965 an annual race weekend for motorcycles and Formula Libre cars was held at the Thomson Road circuit in Singapore, named the Malaysia Grand Prix. After Singapore gained independence from Malaysia in 1965 the event was renamed the Singapore Grand Prix and continued until 1973. Between Singapore's departure from the Malaysian federation and the opening of Sepang Circuit, Malaysia hosted a range of other racing categories in the Malaysian Grand Prix at Shah Alam's own circuit between 1968 and 1995 including Formula Libre (1968), Tasman Formula, (1969–1972), Formula Atlantic (1973–1975), Formula Two (1977) Formula Pacific (1978–1982) and Formula Brabham (1995).
Сепанг халықаралық трассасы
Махатир Мохамедтің үкіметі кезінде 1990 жылдары бірқатар ірі инфрақұрылымдық жобалардың бір бөлігі ретінде 1997 және 1999 жылдар аралығында Малайзия Гран-приін өткізу мақсатымен, сол кезде жаңадан құрылған елдің әкімшілік астанасы Путраджаяға жақын жерде Сепанг халықаралық трассасы салынды. Бұл трасса елдің басқа да трассалары сияқты, ауа райының болжамсыз ылғалды тропикалық сипатымен ерекшеленеді – күн нұрымен күйдіретін ыстық күндерден тропикалық жаңбырларға дейін ауа райы тез өзгереді. Сепангтегі алғашқы Гран-при 1999 жылғы F1 маусымында өтті, және сол жылы Британ Гран-приінде сынған аяғынан кейін Майкл Шумахер спортқа оралды. «Феррари» жарыста үстемдік танытты, Шумахер жеңіс үміткері Эдди Ирвинге жеңіс сыйлады, бірақ екі «Феррари» де техникалық бұзушылықтарға байланысты дисквалификацияланды, бірақ кейіннен бұл шешім күштен шығарылды. 2001 жылдан бастап Малайзия Гран-приі маусым соңында емес, басында өте бастады. Бұл командалар мен жүргізушілер жаңа жабдықтарына бейімделіп, жарыс нәтижелерінің өзгеруіне әкелді. Көптеген жарыстарда бірінші бұрыштағы тар екі бұрылысқа ену үшін күрес нәтижесіне үлкен әсер етті. 2001 жылғы жарыс барысында қатты жаңбыр жауды, жағдай өте қиын болды. Михаэль Шумахер мен Рубенс Барричеллоның екі «Феррари» машинасы бірдей бұрышта дерлік бір мезгілде сырғып кетті. Алайда, екеуі де қалпына келіп, «Феррари» үшін 1-2 нәтижеге қол жеткізді, себебі олар ұзақ уақыт бойы трассадағы барлық пилоттардан шамамен 5 секундқа жылдам болды. Көңіл көтеріп, тіпті Жос Верстаппен де жарысқа көшбасшы болды. Бірақ трасса құрғаған соң ол жетінші орынға түсіп қалды, бірақ оның позицияны сақтап қалуға жасаған тырысы естерде қалды. 2007 жылдың 8 сәуірінде, 2007 жылғы Малайзия Гран-приінен аз уақыт бұрын Формула-1 президенті Берни Экклстоун трассаның күтімсіздіктен «жаман» және «біршама тозығы жеткенін» айтты, оны «жаңадан бояу қажет ескі үй» деп сипаттады. Ол трассаның өзі мәселе емес, айналағы орта екенін атап өтті; трассаның айналасында қоқыстар шашылып, 1999 жылы ашылған кездегі жақсы беделіне нұқсан келтіруі мүмкін. Күн бұрын Малайзия премьер-министрі Абдулла Ахмад Бадави Экклстоунмен кездесіп, 2010 жылдан кейін Формула-1 келісім-шартын ұзарту мәселесін талқылады. 2006 жылы трассаға Малайзия Гран-приін тағы бес жылға ұйымдастыру құқығы берілді. Алайда, ұйымдастырушылар кешкі уақытта жарысты бастауды жөн көрді. 2009 жылғы Малайзия Гран-приі күн бату кезінде, жергілікті уақыт бойынша сағат 17:00-де (09:00 UTC) басталды. Бұл қатты жаңбырдың салдарынан апатқа ұшырады. Жарыс тоқтатылды және жарыс төменгі жарық деңгейіне байланысты қайта басталмады. Жарыс 33-ші айналымда аяқталды, ереже бойынша толық ұпай алу үшін 42 айналым талап етілгендіктен, жүргізушілер мен конструкторлардың нәтижелері ұпайларға қатысты екі есеге қысқартылды. 2017 жылдың 7 сәуірінде 2017 жылғы жарыстың Малайзия Гран-приінің соңғы жарысы болатыны жарияланды. Жарыс келісім-шарты 2018 жылы аяқталуы тиіс еді, бірақ жарыстың болашағы хостинг құнының өсуіне және билет сатудың төмендеуіне байланысты қауіп төндірді. Сол кездегі Малайзияның жастар және спорт министрі Хайри Джамалуддин Twitter-де: «Менің ойымша, біз F1 жарысын өткізуді тоқтатуымыз керек. Кем дегенде, біраз уақытқа. Құны тым жоғары, кірісі шектеулі. Біз алғаш рет F1 жарысын өткізген кезде бұл үлкен оқиға болды. Азияда Жапониядан кейін бірінші. Қазір мұндай орындар көп. Бірінші болып әрекет етудің артықшылығы жоқ. Бұл енді жаңалық емес» деді. BBC «Малайзия соңғы жылдары көп көрерменді тартуда қиындыққа тап болды, оның тартымдылығы Сингапурдағы түнгі жарысқа ұтылды» деп хабарлады.
As part of a series of major infrastructure projects in the 1990s under Mahathir Mohamad's government, the Sepang International Circuit was constructed between 1997 and 1999 close to Putrajaya, the then newly founded administrative capital of the country, with the intent of hosting the Malaysian Grand Prix. Similar to other of the country's circuits, the circuit is known for its unpredictable humid tropical weather, varying from clear furnace hot days to tropical rain storms. The inaugural Grand Prix at Sepang was held in F1 season of 1999, and saw Michael Schumacher return to the sport after his absence due to a broken leg sustained at that year's British Grand Prix. Ferrari dominated the race, with Schumacher handing the victory to title hopeful teammate Eddie Irvine, only for both Ferraris to be disqualified due to a technical irregularity, before later being reinstated. From 2001, the Malaysian Grand Prix moved from the end of the season to the beginning, which has seen some topsy turvy results as teams and drivers got to grips with their new equipment, with many races heavily influenced by the winners and losers of the scramble for position into the tight double hairpin bend at the first corner. The 2001 event was hit by a heavy rainstorm in the middle of the race which made conditions very difficult. Conditions were so bad that the two Ferraris of Michael Schumacher and Rubens Barrichello spun off almost simultaneously at the same corner. Remarkably, they both recovered to score a Ferrari 1–2, because for a long time they were nearly 5 seconds faster than anyone else on the field. Elsewhere, the race was even led by Jos Verstappen, surprisingly. However, as the track begun to dry, he fell back to seventh, but his efforts to keep positions were memorable. On 8 April 2007, shortly before the 2007 Malaysian Grand Prix, Formula One president Bernie Ecclestone was quoted as stating that the circuit was getting "shabby" and "a bit tired" from the lack of care, describing it as "an old house that needs a bit of redecorating". He noted that the circuit itself is not the issue, but rather the surrounding environment; rubbish is said to be littered all over the place, potentially damaging the circuit's good reputation when it was opened in 1999. The day before, Malaysian Prime Minister Abdullah Ahmad Badawi had met Ecclestone to discuss an extension of the Formula One contract beyond 2010. The circuit was given a renewed contract in 2006 to organise the Malaysian Grand Prix for another five years. However, the organisers ended up settling for a late afternoon start time. The 2009 Malaysian Grand Prix was held around sunset, starting at 17:00 local time (09:00 UTC). This proved disastrous due to heavy rainfall. The race was red flagged and ultimately not restarted due to the low light level making it through the clouds. The race ended on lap 33, and with the regulations requiring 42 laps for full points, both driver and constructor results were halved in relation to points. On 7 April 2017, it was announced that the 2017 race would be the swansong of the Malaysian Grand Prix. The race's contract was due to expire in 2018, but its future had been under threat due to rising hosting fees and declining ticket sales. Malaysia's youth and sports minister at the time Khairy Jamaluddin said on Twitter: "I think we should stop hosting the F1. At least for a while. Cost too high, returns limited. When we first hosted the F1 it was a big deal. First in Asia outside Japan. Now so many venues. No first mover advantage. Not a novelty." The BBC reported that "Malaysia had struggled in recent years to attract a significant crowd, its appeal having been damaged by the more glamorous night time event on a street track in Singapore."
Қосымша жарыстар
Formula BMW Asia және Porsche Carrera Cup Asia 2003 жылдан бері Малайзия Гран-приін қолдап келеді.
Formula BMW Asia and Porsche Carrera Cup Asia have supported the Malaysian Grand Prix since 2003.