Кіріспе

1997 жылы шыққан неміс балалар романы Корнелия Функе жазған «Аждаһаның жолсерігі» (оригинал атауы: Drachenreiter) – 1997 жылы жарық көрген неміс балалар романы. Алғашқыда Оливер Латч аударған «Аждаһаның жолсерігі» 2004 жылы Ұлыбританиядағы «The Chicken House» және АҚШ-тағы «Scholastic Inc.» баспаларында Anthea Bell аудармасымен жарық көрді. «Аждаһаның жолсерігі» күміс аждаһар Фиредрак, мысық сияқты қоңыр жандық Соррел және жетім Бен атты баланың Хималай тауларының мифтік «Көктем шеті» деген бөлігін іздеу оқиғасын баяндайды. Аждаһар өзінің туыстарына қауіпсіз жер табу үшін осы ізденіске шығады, себебі адамдар олардың мекендейтін аңғарды суға батыруды жоспарлап отыр. Роман ағылшыл тілінде жарық көргеннен кейін үлкен сәттілікке ие болды және «The New York Times» бестселлер тізімінде 78 апта бойы тұрды, балалар бестселлер тізімінде бірінші орынға жетті. «Аждаһаның жолсерігі: Грифон қауырсыны» атты жалғасы он жылдан кейін, 2017 жылы жарық көрді, ал осы атпен көркем фильм де 2020 жылы экранға шықты.

Сюжет

Өрттегіні – Шотландиядағы жасырын аңғарда басқа айдаһарлармен бірге тұратын жас айдаһар. Адамдар аңғарды су басуға ниеттенгенін және онда тұратын айдаһарлар енді қауіпсіз емес екенін түсінгеннен кейін, Өрттегіні өз кланының ең үлкен мүшесі (Slatebeard) басшылығымен "Алтынды" болдырмау және Көктемнің шетін табу үшін жолға шығады – барлық айдаһарлар үшін пана. Өрттегіні өзінің досы Соррел, мысық белгілері бар ормандық қоңыр, карта жасаумен айналысатын сыңар Гилберт Грейтаилді табу үшін қалаға сапар шегеді. Екеуі Бенмен кездеседі, ол Соррелге адам киімдерін береді, сондықтан ол Гилбертті табу үшін жасынып, Өрттегіні жасырын қала алады. Гилбертті тауып, ақысын төлеген соң, Гилберт оған Гималайға апаратын картаны береді, ол жолда қауіпті аймақтарды белгілейді. Тек түнде ғана ұша алатын Өрттегіні кетіп қалуды ойлап уақытын текке кетірмейді. Ол мен Соррел Бенді де өздерімен бірге алып кетуге шешім қабылдайды. Бен мен Соррел шығысқа тым ерте немесе тым кеш бұрылу туралы айтысқаннан кейін, үшеуі тау тізбегіне түседі. Өрттегіні күн шыға бастағанда ұйықтап қалады, ал таулар оның оянуын күтеді. Алайда ол тынығып жатқанда, таулардың бірі, Гравелбирд, сол тау тізбегіндегі сарайға жүгіріп барып, Алтын Брендті, өмірдегі жалғыз мақсаты – айдаһарларды аулау, өлтіру және жеу болып табылатын қорқынышты айдаһар сияқты жындыны ашады және оның қызметшісі Твиглег Гомункулды. Үшіншісі туралы естіген соң, Неттлбранд оларды аңғарып, соңғы айдаһарды өлтіруді үміттенді, өйткені ол ондаған жылдар бұрын сәтсіздікке ұшырады. Өрттегіні, Соррел және Бен ұшып барады, бірақ көп ұзамай дауылдан жолдан шығып, Мысыр жағалауына жетеді. Базилиск деп аталатын тауық тәрізді жәндік пен ынталы археологтар тобын кездестірген топ ақырында профессор Гринблум есімді мейірімді ғалыммен достыққа түседі. Соррел бастапқыда күдікті, бірақ көп ұзамай оған жылынады. Профессор Гринблум Бенге екі қалың металл қалқанның бірін береді, ол адамдар үшін белгісіз, бір кездері Неттлбрандке тиесілі болған. Твиглег бұл хабарды Неттлбрандке жеткізеді, ол дереу профессор Гринблумды табу және таразыларды қалпына келтіру үшін қазба орнына барады. Осы арада үш іздеуші профессордың кеңесіне сай, бәрін көретін мың көзі бар джинннің кеңесіне жүгінуге кіріседі. Бен Джинннің құпия талаптарын: "Көктемнің шеті қайда?" деген сұрақпен орындауға мүмкіндік алады. Бұл сұрақтың жауабы джинннің мың көзінің екеуінде бар: Инд өзені, тау жотасы және монастырь белгілейді. Бұл монастырдың артында Көктемнің жиегі орналасқан. Монастырда Бен айдың жарығын тас айдаһардың басына шашуы керек. Жин оларға мынадай пайғамбарлық айтады: "Ол күн келгенде, Көктемнің шеттеріне жол көрсететін жиырма саусақ болады, ал күміс алтыннан да қымбат болады". Осы арада, Неттлбранд Гринблумды іздеп табады, ол одан қашып құтыла алды. Твиглег табылды, бірақ кез-келген тілді түсіну және аудару қабілеті өте жақсы болғандықтан, оған қалуға рұқсат етілді. Ол Бенге қатты жақын болып, иесіне жалған ақпарат бере бастайды, оны шөлдің ортасына жібереді, онда оған құм адамдары шабуыл жасайды, бірақ монстр ақырында құтылады. Океан үстінде ұшып бара жатқанда ай тұтылуы болады және Ай жарығынан өмір сүретін Өрттегіні ұша алмайды. Ол құлап, басында қорқынышты, бірақ мейірімді теңіз жыланының арқасына түседі. Ол достарын Пәкістанға алып кетуге келіседі, онда олар Драколог Зубейда Ғалибпен кездеседі. Ол Ай жарығысыз да Өрттегіні ұшуға көмектесетін жолды біледі. Жол бойында Жылан оларға (басқа нәрселермен қатар) Неттлбранд және оның қызыл көзді қарғалар әскері туралы айтады. Серпенттің жотасында тыныш сапар жалғасып жатқанда, оларды Неттлбрандтің қоян тыңшыларының бірі байқайды. Ашулы Соррел өзінің жабысқақ сілекейін шаққан тасты лақтырады. Тас Қарақұстың қанатына жабысып, оны үрейленіп жағаға жібереді. Пәкістанда достар Драколог Зубейда тұратын ауылға кіреді және сонымен қатар профессор Гринблумды табады. Оның әйелі мен қызы Гвиневра да, Неттлбранд оқиғасына байланысты, оған қосылды. Екі тарап қатты алаңдай отырып, өздерінің зерттеулерін салыстырып, олардың барлығы бір ғана қасіретке ұшыратады: Неттлбранд Көктемнің шетінде тұратын Ажыдаһарларды аңшылыққа шығарады және оларды Өрттегіні өзіне табады деп күтеді. Доктор Ғалиб бір кезде ауылда өмір сүрген Ажыдаар атты туралы аңыз айтып береді. Бен оның қайта туылуы, ал оның тағдыры күміс айдаһарларды қорқынышты жаудан құтқару. Олар аңызды естіген соң, Неттлбрандтің тағы екі қарғасы оларға шабуыл жасайды. Соррел сілекеймен алдамдылықты қайтадан жасауға тырысады, бірақ бір өзгеріспен: оған оттықтан бірнеше ұшқындар қосылады. Тастар жабыспайды, бірақ қарғалар баршаның көз алдында өзгереді, бірнеше шағатайларға айналады. Бұл жаңалық Неттлбрандтың іздеушілерін алаңдатады, нәтижесінде Твиглег өзінің бастапқы ниеттерін Неттлбрандтың тыңшысы ретінде ашады. Ол Неттлбрандтың шығу тегін де ашады: алхимик Неттлбрандты айдаһарларды өлтіретін машина ретінде жасады, олардың мүйіздерін алды, оларды алтын жасау үшін эксперименттерінде қолданды. Твиглег және оның он бір Гомункул бауырлары Неттлбрандтың күтімшілері ретінде жасалған. Күміс Айдаһарлар жасырылғанда, Неттлбранд алхимикті өлтірді және соңынан Твиглегтің барлық бауырларын жеп қойды, содан кейін өзі аңға шықты. Зубейда Өрттегіні ғана емес, бастапқы Айдаһар аттының қабіріне де көрсетті, сонымен қатар гүлдің бір түрін көрсетті, ол жапырақтарындағы нәрсе түрінде ай жарығын жинайды. Осы "ай шырынынан" ішкеннен кейін, Өрттегіні ай болмаса да ұша алады. Екі тарап тауларда Неттлбрандтың іздеуін жоғалту үшін бөлінеді. Рокпен қауіпті кездесуден кейін, олар жолдан шығып, аңғарда паналауға мәжбүр болады. Неттлбранд профессор Гринблум мен оның отбасының бар екенін білген қайықтан кейін жалғасады, олар оны Өрттегіні таба алады деп ойлайды. Аңғарда, Өрттегіні мен серіктеріне Гилберттің қызы Лола көмектеседі. Лола өзінің ағасы үшін елді картаға түсірген және оларды монастырьға жетеледі. Монастырда оларды қарсы алады, Өрттегіні оларға жақсылық әкелген адам ретінде қарайды. Сондай-ақ, осы мақсат үшін монахтар сақтап келген айтасқа Бен "айдың жарығын" бұзады. Бен айтасты сындырып, төрт қолды қоңыр, аты Бурр Бурр Чанға көмек шақырады. Ол Өрттегіні, Соррел, Твиглег және Бенді Көктемнің шетіне жетелеуге келіседі. Алайда, Неттлбрандтан жасырынудың салдарынан Өрттегінінің туғандары жер бетіндегі қорқақтарға айналғанын ескертеді. Кету уақытын күтіп отырғанда, компания Гравелбирдті (Неттлбрандтың тыңшысы болуға мәжбүр болған) табады, бірақ оны ұстай алмайды. Олар Неттлбрандтың қуып жететінін біліп, жылдам ұшып кетеді. Твиглегтің наразылығына қарамастан, Көктемнің шетінің ортасында үлкен көл бар, ол Неттлбранд үшін өте ыңғайлы, ол су арқылы жылдам саяхаттауға қабілетті. Бәрін тексеру үшін Лола Твиглегті өзінің кішкентай ұшағына алып, Неттлбрандты шатырға алып, қалғандары айдаһарлардың үңкірін іздейді. Мұнда олар Майя есімді айдаһармен кездеседі. Ол он екі айдаһардың ай жарығы жетіспеуінен тасқа айналған жалғыз тірі айдаһар. Сыртта Лола мен Твиглег Гравелбирдті табады. Күрес барысында, Дварфтың шляпасы (биіктік компенсаторы ретінде қызмет ететін) Твиглегке тиесілі болады. Нәтижесінде Гравелбирд тау ауруына шалдығып, тұтқынға түседі. Неттлбранд енді олардың орнын біледі және келе жатыр. Оны тоқтатудың қалай болатынын ешкім білмейді, өйткені ол бір айдаһардан жиырма есе күшті және басқа айдаһарлардың оттық күшіне төтеп бере алады. Ашуланып, Соррел профессор берген алтын қабықшаға түкіреді. Өзінің қарғалармен жасаған табысынан шабыттанған Өрттегіні оған оттық шашып, оны алтын бояуға айналдырады. Твиг...

Қабылдау

1997 жылы Германияда жоғары бағаланғаннан кейін роман ағылшын тіліне аударылып, 2004 жылы АҚШ-та жарық көрді, онда ол үлкен сәттілікке ие болды. Кітап Германияда 23 қыркүйек 2016 жылы «Drachenreiter: Die Feder eines Greifs» деген атпен басылып шықты, оны келесі жылы, 2017 жылы ағылшын тілінде шығару жоспарланған. «Dragon Rider: The Griffin’s Feather» 2017 жылдың 5 шілдесінде жарық көрді. Функ сондай-ақ үшінші кітаптың жоспарларын жариялады, ол әзірге «Волкан оқиғасы» деп аталады, және ол графикалық роман түрінде, ұялы телефонмен өзара әрекеттесу мүмкіндігімен жазылатын болады.

Фильмге бейімделу

2020 жылы осы аттас көркем фильм жарық көрді.