Кіріспе

Mozilla Application Suite тарихы Netscape Suite бағдарламасының бастапқы кодының ашық кодты жоба ретінде жариялануымен басталды. Ұзақ жылдар бойы тырасты еңбек еткеннің нәтижесінде (қоғамдық қатысушылардың көмегімен) Mozilla 1.0 2002 жылдың 5 маусымында жарық көрді. Оның артқы кодтық базасы, ең әйгілісі Gecko реттегіш қозғалтқышы, Mozilla Foundation-ның Mozilla Firefox және Mozilla Thunderbird бас өнімдері сияқты Mozilla негізіндегі көптеген бағдарламалардың құрылымдық негізіне айналды. Бұл жиынтық енді ресми Mozilla өнімі болмаса да, оның дамуы мен күтімі SeaMonkey қауымдастығы жобасы ретінде жалғастырылуда.

Бастапқыдан қайта жазу

Ақырында, Mozilla негізгі әзірлеушілері ескі кодты қалпына келтіру мүмкін емес деген қорытындыға келді. 1998 жылдың 26 қазанындағы даму жол картасында көрсетілгендей, барлық код базасын жою және оны бастапқыдан қайта жазу туралы шешім қабылданды. Соның нәтижесінде жоспарға, басқалармен қатар, жаңа кросс-платформалық пайдаланушы интерфейсі кітапханасын және жаңа макет қозғалтқышын жасау кірді. Көптеген сарапшылар осының нәтижесін болжамаған. 1998 жылдың 7 желтоқсанында Netscape Gecko макет қозғалтқышының негізінде арнайы "көрініс алдынан" нұсқасын шығарды. Gecko бұрын Netscape-те NGLayout (Next Generation Layout) деген ішкі атаумен дамытылған болатын. Ол алдыңғы нұсқасымен (Mariner деп аталған) салыстырғанда едәуір жылдам және кішкентай болды. Gecko-ның алғашқы нұсқасының кеңінен таралған ерекшелігі – оның 1.44 МБ дискетаға сыйып қана қоймай, қазіргі заманғы браузерлердің оннан бір бөлігінің көлеміне тең болды. Gecko-ның жылдам шығарылуы көптеген адамдарды толыққанды браузердің жақын арада пайда болады деген сенімге жеткізді. Дегенмен, макет қозғалтқышының алғашқы нұсқасы қателер мен құлаулардан зардап шекті және толыққанды жұмыс істеуге дайын болған жоқ. Толық функционалды веб-браузерді жасау үшін жаңадан пайда болған рендеринг қозғалтқышынан гөрі көп нәрсе қажет болды: Mozilla әзірлеушілері жақын арада қарапайым веб-браузерден гөрі ауқымды жобаны көздеді. Жаңа Mozilla (ішкі кодтық атауы "Seamonkey") – Интернет-қосымшалары үшін платформа болады, толық бағдарламаланатын пайдаланушы интерфейсі мен модулдік архитектурасымен жабдықталады. Бұл Mozilla электрондық пошта клиенті, жылдам хабар алмасу клиенті, жаңалықтар клиенті және басқа да көптеген қосымшалар үшін бірдей жақсы жұмыс істейді. Бұл ауқымды қайта жазуға жұмсалған күш-жігердің нәтижесінде жоба бастапқы жоспарланған мерзімдерден қалып қойды. Келесі жылдары Mozilla-ға деген күмән кеңінен тарады, және кейбір адамдар Mozilla браузерінің жарық көретініне сенбеді. Алайда, жоба үздіксіз жалғасты, тіпті Netscape компаниясын AOL сатып алғаннан кейін де, dot com бумының аяқталуына дейін де тоқтаған жоқ. 2002 жылдың 5 маусымында Mozilla жобасы Linux, Mac OS, Microsoft Windows және Solaris сияқты бірнеше операциялық жүйеде жұмыс істейтін браузердің 1.0 нұсқасын шығарды. Браузер Internet Explorer-де болмаған жаңа мүмкіндіктерді ұсынды, соның ішінде пайдаланушының жеке өміріне қатысты жақсырақ қолдау және интерфейстің жақсаруы. Сонымен қатар, Mozilla браузері осы стандарттарды күшті қолдағандықтан, әртүрлі World Wide Web Consortium стандарттары үшін де-факто анықтамалық іске асырылымға айналды.

AOL-ден тәуелсіздігі

2003 жылдың 15 шілдесінде AOL өзінің браузерлік бөлімін, іс жүзінде Netscape-тің Mozilla-сын жабуды жариялады. AOL компаниясы Netscape-тің көптеген қызметкерлерін және хакерлерін жұмыстан босатты, бірақ кейбіреулері басқа бөлімдерге ауыстырылды. Netscape белгілері ғимараттан алынып тасталды, бұл көптеген адамдар Netscape-тің аяқталғанын білдірді. AOL порталы үшін Netscape брендін сақтап қалды, бірақ енді Mozilla код базасын дамытуға ешкімге жалақы төлемеді. Осы күні Mozilla Foundation құрылды. Foundation негізінен Mozilla ұйымының әзірлеушілері мен қызметкерлерінен құралған коммерциялық емес ұйым болып табылады және Mozilla тауарлық белгісіне ие (бірақ бастапқы кодтың авторлық құқығы жеке және корпоративтік үлескерлерде сақталады, бірақ GPL, MPL және LGPL лицензиялары бойынша беріледі). Ол AOL, IBM, Sun Microsystems және Red Hat компанияларынан бастапқы 2 миллион доллар, ал Митч Капордан 300 000 доллар қаржы алды. AOL бәсекелес Microsoft компаниясымен келісімге келгеннен кейін, AOL бағдарламалық жасақтамасы келесі 7 жыл бойы Internet Explorer-ді пайдаланатыны белгілі болған соң, көптеген адамдар осыны күтіп отырды. Netscape әрқашан Microsoft-қа қарсы AOL-дің келіссөздер жүргізу құралы ретінде қарастырылды.

Сюиттің соңы

2003 жылғы 2 сәуірде жарияланған Mozilla даму жол картасына сәйкес, Mozilla ұйымы даму күш-жігерін жаңа дербес қолданбаларға: Phoenix (қазір Mozilla Firefox деп аталады) және Minotaur (қазір Mozilla Thunderbird деп аталады) бағыттауды жоспарлады. Содан бері көптеген жаңа мүмкіндіктер мен жақсартулар тек дербес қолданбаларға қосылды. 2005 жылдың 10 наурызында Mozilla Foundation 1.7.x нұсқасынан кейін жиынтықтың ресми нұсқаларын шығармайтынын хабарлады. Дегенмен, қор жиынтықты дамытуды жалғастыруды ниеттенген қауымдастық мүшелеріне инфрақұрылымдық қолдау көрсетуін атап өтті. Бұл, жиынтықтың дамуы жалғаса береді, бірақ енді Mozilla Foundation өзі емес, басқалар жүзеге асырады дегенді білдіреді. Алғашқы Mozilla Suite-ті пайдалануды жалғастырғысы келетін ұйымдарды жаңылыстырмау үшін, жаңа өнімге жаңа атау қажет болды. 2005 жылдың 2 шілдесінде жиынтықтың SeaMonkey деп аталатыны жарияланды, бұл атау алғашқыда Mozilla Application Suite жобасының кодовое аты болған. Жаңа жобаны басқару тобы "SeaMonkey Council" деп танылады.

Бренд және визуалды сәйкестік

Бастапқыда "Mozilla" термині Mozilla жобасы, Mozilla Suite, Suite кодының базасы және оған байланысты технологияларды қоса алғанда, бірнеше мәселелерді атау үшін қолданылды. Даму бағыты өзгергеннен кейін, жиынтықты жеке өнімдерден ерекшелеу үшін, ол "Mozilla Suite" немесе толық "Mozilla Application Suite" деп таныстырылды. Көптеген жағдайларда, ашық кодты бағдарламалық жасақтама көбінесе бағдарламашылармен ғана жасалатындықтан, графикалық дизайнерлер мен қолданушы интерфейсі мамандарының қатысуы шектеулі болады. Сондықтан, олар нашар пішін мен GUI дизайнынан, сондай-ақ күшті визуалдық стильдің болмауынан зардап шегеді делінеді. Mozilla әзірленген кезде, қолданбаның әртүрлі бөлімдерінде бірнеше логотиптер пайдаланылды. Логотиптер біркелкі емес; мысалы, бағдарлама белгішесі ретінде қолданылатын логотип, жүктелу индикаторындағы логотиптен және "Бұл туралы" терезесіндегі логотиптен өзгеше.

Экран суреттері галереясы

Келесі скриншоттар Mozilla-ның M3 нұсқасынан 1.0 нұсқасына дейінгі пайдаланушы интерфейсінің қалыптасуын көрсетеді. Mozilla интерфейсі 1.0 нұсқасынан бері дерлік өзгермеген. Mozilla M11 бағдарламасы қатеге түскендіктен қолжетімді емес.