Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Оңтүстік Атлант мұхитындағы терең қатпар
Deep trench in the South Atlantic Ocean
Оңтүстік Сандвич қатпары – Оңтүстік Атлант мұхитындағы Оңтүстік Сандвич аралдарының шығысында орналасқан терең, доға тәрізді қатпар. Бұл Оңтүстік Атлант мұхитының ең терең қатпары және Атлант мұхитының Пуэрто-Рико қатпарынан кейінгі екінші тереңдігі. Қатпар 60-шы оңтүстік параллельдің оңтүстігіне қарай созылғандықтан, Оңтүстік мұхитының ең терең нүктесі де осы қатпарда орналасқан. Қатпардың ең терең нүктесі – Метеор тереңдігі, оның орны 2019 жылдың ақпанына дейін тереңдігі ретінде анықталған. Бұл өлшеу неміс «Метеор» экспедициясы кезінде жасалған. Тереңдікке неміс зерттеу кемесі «Метеордың» аты берілген, ол 1926 жылы осы аймақты алғаш рет зерттеген. 60-шы оңтүстік параллельден төменгі ең терең нүкте, Оңтүстік мұхитының ең терең нүктесі Виктор Весковоның ұсынысымен «Факториан тереңдігі» деп аталады, ол оның ресми мәртебе алуына үміттенеді. Бұл нүкте тереңдікте орналасқан және әлемдегі жалғыз субальпілік Хадал аймағы. Қатпардың ұзындығы шамамен және теңіз деңгейінен төмен ең терең нүктесі, 2019 жылдың 2-7 ақпаны аралығында «Бес тереңдік» экспедициясы кезінде Kongsberg EM124 көп сәулелі сонарымен өлшенген. Бұл өлшеу қатпардың толық сонарлық картасын жасау кезінде жүргізілді, ол оның барлық ұзындығын қамтыды, өлшеу қатесі +/ құрады. Оңтүстік Сандвич қатпарының ең терең нүктесі Пуэрто-Рико қатпарының ең терең нүктесінен (кейде Милуоки немесе Браунсон тереңдігі деп аталады) шамамен жағалауына дейін аз. Қатпар Оңтүстік Америка тақтасының ең оңтүстік бөлігінің кішкентай Оңтүстік Сандвич тақтасының астына батып кетуінен пайда болған. Оңтүстік Сандвич аралдары осы белсенді батып кету процесінің нәтижесінде пайда болған жанартаулық арал доғасын құрайды. Монтегю аралындағы Белинда тауы – белсенді жанартау.
The South Sandwich Trench is a deep arcuate trench in the South Atlantic Ocean lying to the east of the South Sandwich Islands. It is the deepest trench of the Southern Atlantic Ocean, and the second deepest of the Atlantic Ocean after the Puerto Rico Trench. Since the trench extends south of the 60th parallel south, it also contains the deepest point in the Southern Ocean. The deepest point in the entire trench is the Meteor Deep, whose location prior to February 2019 was identified as at a depth of This sounding was made during the German Meteor expedition. The depth is named after the German survey ship Meteor, which first surveyed the area as part of its namesake expedition in 1926. The deepest point below the 60th parallel south, the deepest point in the Southern Ocean, is dubbed by Victor Vescovo as the Factorian Deep, a name that he hopes will become official. This point lies at a depth of , and is the only subzero Hadal zone in the world. The trench is long and has a maximum depth of below sea level at , as measured by a Kongsberg EM124 multibeam sonar from February 2–7, 2019 during the Five Deeps Expedition. This measurement was made during the first complete sonar mapping of the trench which covered its entire length, with a measurement error of +/ The deepest point of the South Sandwich Trench is only shallower than the deepest point in the Puerto Rico Trench, sometimes known as the Milwaukee or Brownson Deep. The trench is produced by the subduction of the southernmost portion of the South American Plate beneath the small South Sandwich Plate. The South Sandwich Islands constitute a volcanic island arc which results from this active subduction. Mount Belinda on Montagu Island is an active volcano.
Meteor Deep 2019 зерттеуі
Алайда 2019 жылдың ақпан айында, өзінің зерттеу кемесі DSSV Pressure Drop басқарған Five Deeps экспедициясы, жаңа зерттеудің жоғары дәлдігін ескере отырып, Метеор тереңдігінің орналасқан жерін жаңадан ашылған, шын мәнінде ең терең нүктеге және ± тереңдікке "ауыстыруды" ұсынды. Бұл жаңа ең терең нүкте бұрынғы Метеор тереңдігі орналасқан жердің жер астындағы бірнеше ерекшеліктерінің бөлігі болғандықтан, экспедиция ескі атауды сақтауды ұсынды. Pressure Drop 2019 жылдың 9 ақпанында шұңғыманың толық зерттеуін аяқтады және 2019 жылы деректерді GEBCO-ға қолжетімді ету үшін жариялады. Сонымен қатар, бұрын белгісіз болған онға жуық ірі жер астындағы нысандар, оның ішінде әртүрлі тереңдіктер, таулар және қыраттар картаға түсірілді, ал аталған нысандарға жаңа атаулар 2019 жылы Халықаралық гидрографиялық ұйымға (IHO) ұсынылды.
In February 2019, however, the Five Deeps Expedition, led by its survey ship DSSV Pressure Drop, has recommended that the location of the Meteor Deep be "relocated" to the newly discovered, truly deepest location at and ± in depth, given the precision of the new survey. This new deepest point is part of the same subsurface feature as the previous Meteor Deep location so the expedition recommended keeping the old name. Pressure Drop completed an entire survey of the trench on February 9, 2019, and made the data publicly available to GEBCO in 2019. Approximately ten other major subsurface features including various deeps, seamounts, and ridges—previously unidentified—were mapped by the vessel and new names for the features were submitted to the International Hydrographic Organization (IHO) in 2019.
"Факториан тереңдігі" экипажмен түсіру
Оңтүстік Сэндвич шұңқырының ең оңтүстік бөлігі 60° оңтүстік ендігінен оңтүстікке қарай созылады, сондықтан ол Оңтүстік мұхитында орналасқан. Бұл мұхиттың ең терең нүктесі де Оңтүстік Сэндвич шұңқырында, және ол 2019 жылдың ақпан айының басында "Бес тереңдік" экспедициясымен зерттелді. Экспедицияның гидролокациялық тобы ең терең нүктені анықтады. Экспедиция жетекшісі және бас суасты кемесі пилоты Виктор Весково Оңтүстік мұхитындағы ең терең нүктеге "Факториан тереңдігі" деп атауды ұсынды, бұл атау оның сәтті түрде 2019 жылдың 4 ақпанында тереңге барған экипажды суасты кемесі DSV Limiting Factor атынан алынған. Теңіз шұңқырының ең терең нүктелері тарихи түрде оларды алғаш ашқан немесе зерттеген кемелердің құрметіне аталған.
The southernmost portion of the South Sandwich Trench reaches south of 60°S latitude and is therefore in the Southern Ocean. The maximum depth of that ocean is also in the South Sandwich Trench, which was surveyed by the Five Deeps Expedition in early February 2019. The expedition's sonar team identified the deepest point at , with a depth of ± The expedition leader and chief submersible pilot Victor Vescovo has proposed naming this deepest point in the Southern Ocean the "Factorian Deep," based on the name of the crewed submersible DSV Limiting Factor, in which he successfully visited the bottom for the first time on February 4, 2019. The deepest points of a maritime trench have historically been named after the vessel that first discovered or explored them.