Кіріспе

Америкалық көпұлтты компания Combustion Engineering (C E) – Америка Құрама Штаттарында ядролық бумен жабдықтау қуат жүйелерін әзірлеген америкалық инженерлік фирма. Бастапқыда Нью-Йорк қаласында орналасқан C E 1973 жылы корпоративтік кеңселерін Коннектикут штатының Стэмфорд қаласына көшірді. C E-ге Lummus Company, National Tank Company және Morgan Door Company сияқты үштен астам ондаған компаниялар тиесілі болды. Компания 1990 жылдың басында Asea Brown Boveri компаниясымен сатып алынды. Қазандықтар мен тас көмір отынымен айналысатын бизнесті Alstom 2000 жылы, ал ядролық бизнесті Westinghouse Electric Company компаниясы да 2000 жылы сатып алды.

Негізін қалау

Жағылу инженериясы 1912 жылы екі танымал отын жағу жабдықтарын өндіруші Grieve Grate Company және American Stoker Company компанияларының бірігуі арқылы құрылды. Компанияның алғашқы кеңсесі 11 Бродвей және 43-5-7 Броуд-стрит (Манхэттен) мекенжайларында орналасқан еді. Қалалық блок 1920 жылғы сәуір айында Альянс риэлти компаниясынан жалға берілді. Сол жылдың мамыр айында фирма сол жерде сегіз қабатты кеңсе ғимаратын салуға кірісті. 1920 жылдары C E компаниясының ең танымал қазандық жабдығы – ағылшын тілінде жасалған E типті пеш болды. C E, E типті пештерден өзге, бірнеше түрлі азықсыз отындықтарды да ұсынды. 1920 жылдары C E компаниясының барлық отындықтары Питтсбургтің оңтүстігінде, Мононгахела өзенінің жағасындағы өндіріс орындарында жасалған. 1925 жылы C E бу қазандықтарын өндіруге кірісті, бастапқыда Ford Motor Company компаниясының Дирборн қаласындағы River Rouge зауытында бу қазандығы орнатылды. Өндіріс қуатын арттыру мақсатында C E Теннесси штатының Чаттануга қаласында екі қазандық компаниясын сатып алды.

Superheater компаниясымен бірігу

Ұлы депрессия кезінде C E компаниясы Superheater компаниясымен серіктестік құрды. Локомотивтік супержылытқыш компаниясы 1910 жылы локомотивтерде қыздырылған буды пайдалануды дамыту мақсатымен құрылды. Superheater компаниясының негізгі өндіріс орны Индиана штатының Шығыс Чикаго қаласында орналасқан. 1948 жылдың желтоқсан айында акционерлер Combustion Engineering Company және Superheater Company арасындағы бірігуді бекітті. Бірігуден кейін корпорация Combustion Engineering Superheater Inc. деп аталды. 1950 жылдың қыркүйегінде фирма Вирджиния штатының Честер қаласында Вирджиния электр және энергетикалық компаниясы үшін үлкен, жоғары қысымды генераторлық қондырыс салу жоспарларын жариялады. 1953 жылы Superheater атауы алынып тасталды және компания Combustion Engineering, Inc. дегенімен танымал атын алды. Осы кезде C E негізінен көмір және мұнаймен жұмыс істейтін конвенциялық электр станциялары үшін қазандық жиынтықтарын жобалап және құрастырды. 1950 жылдардың ортасында C E мұнай және газды барлау, өндіру, тазарту және мұнай-химия салаларындағы қызметін Нью-Джерси штатының Блумфилд қаласында орналасқан Lummus компаниясын сатып алу арқылы кеңейтті. Lummus сонымен қатар мұнай өндірісін күшейту үшін шағын өнеркәсіптік бумен жабдықтау жүйелерін де жеткізді. C E екінші дүниежүзілік соғыс кезінде АҚШ Әскери-теңіз күштерінің бумен жұмыс істейтін соғыс кемелері, соның ішінде "Либерти" кемелері үшін қазандықтардың маңызды жеткізушісі болды. Көптеген басқа соғыс кемелерінің арасында, 1960 және 1970 жылдары салынған 46 кеме де C E электр станциясымен жабдықталған. C E ірі көмірлі электр станциялары үшін бумен жабдықтау жүйелерін әзірлеуде де жетекші болды, олар бүкіл әлемде қолданылды. C E қазіргі заманғы ірі ұнтақталған көмірлі электр станцияларында қолданылатын тангенциалды от жағу процесін енгізді. C E Коннектикут штатының Виндзор қаласында үлкен көмірді жағу сынақ блогын ұстады, бұл Power Systems Group-қа қазандықтың ауа ағыны және басқа да маңызды қазандық конструкциялық факторларын сынауға мүмкіндік берді.

Ядролық бумен жабдықтау жүйелері

C E-нің ядролық энергетикалық қызметі 1955 жылы Артур Сантри кіші басшылығымен басталды. Коннектикут штатындағы Виндзор кампусының тарихы ядролық су асты кемелерін әзірлеудің бастапқы кезеңдерімен байланысты. 1950 жылдардың ортасынан 1960 жылдардың басына дейін Combustion Engineering федералдық үкіметпен жасалған келісімшарт бойынша АҚШ Әскери-теңіз күштерінің "Nuclear Navy" ядролық су асты кемелері үшін ядролық отын өндірді. Виндзор орналасқан жерде S1C деп аталатын теңіз ядролық қуатын пайдалану оқу орталығының прототипі де болды, ол C E компаниясымен өз негізгі кампусына жақын жерде жобаланып, салынды. S1C прототипі C E компаниясы тарапынан он жылдан астам Ғылыми-зерттеу және әскери-теңіз оқу орталығы ретінде пайдаланылды. C E-нің келісімшарты аяқталғаннан кейін S1C келісімшарты Knolls Atomic Power Laboratory (KAPL) компаниясына берілді, ол 1990 жылдардың соңы мен 2000 жылдардың басында оны тоқтатып, бөлшектеді. 1960 жылдары C E ядролық энергиямен бумен жабдықтау жүйелерін сата бастады. Алғашқы коммерциялық ядролық бумен жабдықтау жүйесі 2022 жылы жабылған Palisades ядролық электр станциясы үшін Мичиган штатының Consumers Power Company компаниясына сатылды. Бұл сала бойынша C E компаниясы General Electric және Westinghouse компанияларымен белсенді бәсекелестікке түсті. 1960 жылдардың соңында компания электр компаниялары үшін ядролық реактор жүйелерін және уран отынын өндірді. 1968 жылдың сәуір айында Combustion Engineering Company, Houston Natural Gas және Ranchers Exploration & Development Corporation компанияларының бірлескен кәсіпорны жарияланды. Үш компания Нью-Мексикода уран іздеу үшін бірікті. C E компаниясының жобасы жоғары сапалы деп есептелді, себебі оның ядролық реакторларының қуаты салыстырмалы Westinghouse станцияларынан шамамен 10% артық болды. Бұл тиімділіктің артуына жобалау үшін Core Operating Limit Supervisory System (COLSS) деп аталатын компьютерлік жүйе және нақты уақыт режиміндегі бақылау бөлмесі үшін Core Protection Calculator (CPC) жүйесі, сондай-ақ 300-ге жуық ядролық детекторлар және жоғары қуаттылыққа мүмкіндік беретін патенттелген алгоритм себеп болды. Combustion сонымен қатар Westinghouse компаниясымен жасалған келісімшарт бойынша Chattanooga өндіріс орнында Westinghouse реактор ыдыстарын және бу генераторларын өндірді. C E компаниясы өз ядролық бумен жабдықтау жүйелерінің клиенттерін қолдау үшін Виндзор орнында ядролық реактор операторларын оқытуға арналған күрделі симуляторды пайдаланды.

Құрылымы мен ұйымдастырылуы

1960 жылдары және 1988 жылға дейін C E бірқатар компанияларды сатып алды, олардың көпшілігі тікелей коммуналдық бумен жабдықтау бизнесімен байланысты емес еді. Нәтижесінде компания құрылымы дамып, бес, кейін алты ірі бизнес-топ немесе бөлімше құрылды. C E Power Systems бастапқы коммуналдық бумен жабдықтау компоненттерін, C E Industrial Group, C E Lummus & Engineering Services Group, C E Refractories & Minerals Group, C E Oil & Gas Group және соңғы C E Instrumentation & Controls Group компания мен оның өнімдерінің базасы кеңейген сайын басқаруға назар аудару үшін құрылды. Power Systems бөлімі Chattanooga, Сент-Луис, Мононгахела, Бирмингемдегі бастапқы ірі өндіріс орындарын, сондай-ақ Канададағы Брантфорд, Корнуолл және Үстіңгі Канада өндірісін қамтыды. American Pole Structures, C E Controls, P. F. Avery Co., C E Impel, C E Maguire (Charles A. Maguire & Associates) және C E Metals (негізінен Чаттанугадағы арнайы металл қоқысымен айналысатын кәсіпорын) сияқты бірқатар компаниялар сатып алынды немесе дамытылды және бөлімге қосылды; бұл бөлім негізінен үш негізгі кіші топқа бөлінді: Қазылған отын, Ядролық және Қызметтер (далалық монтаждау, кейіннен қосалқы бөлшектер және инженерлік қызметтерді қамтыды). Industrial Group құрамына C E Industrial Boiler (Шығыс Чикагодағы, IN және Детройт пен Сагинодағы, MI-дегі CE-нің бастапқы базасының бөлігі), C E Bauer (қағаз және целлюлоза жабдықтары), C E Raymond (ұнтақтау және тасымалдау жабдықтары), C E Air Preheater (Ljungström® технологиясы), C E Tyler Screening (кәсіптік сымды экрандар), C E Ehrsham (конвейерлер және астық көтерушілер), C E Enterprise Manufacturing, C E Tyler Elevator, CERREY және басқа да өнеркәсіптік жабдықтаушы компаниялар кірді. Oil & Gas Group құрамына C E Natco, C E Grey Tool, Beaumont Well Works, C E Vetco, OilField Engineering, C E Houston Forging және т.б. сияқты компаниялар кірді. Refractories & Minerals Group құрамына C E Minerals, C E Refractories, C E Cast Industrial Products, C E Building Products (C E Aluminum Building Products, C E Morgan, C E Stanley Artex), Georgia Kaolin, Pryor Giggey, C E Transport, C E Glass, C E Hordis Bros. Glass және т.б. кірді. Instrumentation & Controls тобында C E Taylor Instruments, C E Resource Recovery Systems, C E Process Analytics (Bendix-тен сатып алынған) және басқа да компаниялар бар болды. Әр топтың жеке штаб-пәтері және әр топтың компанияларының іс-қимылдарын әкімшілік, ақпараттық жүйелер, сақтандыру, қаржы, есеп, аудит және кадрлық қызметтердің корпоративтік қолдау функцияларымен үйлестіретін қолдау қызметкерлері болды. C E Канадада, соның ішінде қазылған отын және ядролық бумен жабдықтау өндіріс объектілерінде кеңінен жұмыс істеді. Industrial Group компанияларының бірқатар өндіріс объектілері де Онтарио провинциясында орналасқан. Oil & Gas Group Альберта және Саскачеван провинцияларында жұмыс істеді. C E бүкіл әлемде кеңселер мен өндіріс орындарына ие болды, соның ішінде Ұлыбритания, Ирландия, Австрия, Германия, Италия, Оңтүстік Африка, Бельгия, Мексика және Франция. C E компаниясының өнімдерінің кең ауқымы бойынша технологиясы бүкіл әлемде лицензияланды.

Басшылық және басқару

Компанияның көп бөлігі үшін Сантри отбасы C E компаниясының басқаруын жүзеге асырды. Жозеф Сантри 1963 жылға дейін компанияның президенті болды. Жозефтің жүрегіндегі інісі Артур Сантри 1963 жылы президент, ал 1982 жылы C E директорлар кеңесінің төрағасы болып тағайындалды және 1984 жылы президент лауазымынан кеткенге дейін екі қызметті де атқарды. Ол 1988 жылға дейін төраға болып қалды. 1984 жылы Чарльз Хугель C E президенті болып тағайындалды және 1988 жылға дейін осы лауазымда болды, содан кейін ол директорлар кеңесінің төрағасы ретінде Сантри мырзаның орнын басып алды. Джордж Киммель 1988 жылы президент және бас операциялық директор болып тағайындалды және компанияны 1990 жылы ABB-ге сатуға дейін сол лауазымда қалды.

Меншік иесінің өзгеруі

1990 жылы C E компаниясы ABB (Asea Brown Boveri) компаниясының толық меншігіне көшті, ол Цюрихте орналасқан швейцариялық-шведтік көпұлтты конгломерат және әлемдегі ең ірі электр инженерлік компанияларының бірі. C E-нің қаржылық қарызы мен асбест бойынша туындаған міндеттемелері 2000-жылдардың басында ABB-ді банкроттыққа дейін жеткізді. ABB 2006 жылы Combustion Engineering және Lummus Global компанияларына қарсы арыз түскен асбест талаптарын миллиардтан астам долларлық келісім арқылы реттеді. ABB және Alstom 1999 жылы өздерінің энергетикалық бөлімдерін біріктіріп, 50/50 үлестес бірлескен кәсіпорын – ABB Alstom Power құрды. 2000 жылы Alstom ABB компаниясын сатып алды. 2001 жылы Combustion Engineering ретінде жұмыс істеген компанияның ядролық бумен жабдықтау жүйесін жеткізуші бөлігі British Nuclear Fuels компаниясының сол кездегі еншілес компаниясы Westinghouse Electric Co сатып алды. 2015 жылдың 2 қарашасында GE Power компаниясы Alstom-ның энергетика және желілік бизнесін сатып алуды аяқтағанын мәлімдеді.