Кіріспе

Британдық инженерлік компания Vickers – 1828 жылдан 1999 жылға дейін болған британдық инженерлік компания. Ол Шеффилдте Эдвард Викерс және оның қайнағасы болат құю зауыты ретінде құрылды, жақын арада шіркеу қоңырауларын құюмен танымал болды. Компания 1867 жылы акционерлік қоғамға айналды, көптеген кәсіпорындарды сатып алды және әскери техника мен кеме жасау саласына қадам басқанын бастады. 1911 жылы компания ұшақ жасауға көшті және ұшқыштар мектебін ашты. Олар электр және теміржол өндірісіне одан әрі кеңейді, 1928 жылы Supermarine компаниясына үлестік қатысты. 1960 жылдардың басынан бастап компанияның бірнеше бөлігі мемлекеттік меншікке алынды, ал 1999 жылы компанияның қалған бөлігі Rolls Royce plc компаниясымен сатып алынды, ол қорғаныс тармағын Alvis plc компаниясына сатты. Vickers атауы Alvis Vickers компаниясында сақталды, бірақ кейін 2004 жылы BAE Systems компаниясы оны сатып алып, BAE Systems Land Systems құрды.

Ерте тарих

Викерс компаниясы 1828 жылы Шеффилд қаласында Эдвард Викерс және оның қайын атасы Джордж Нейлордың болат құю зауыты ретінде құрылған. Нейлор Naylor & Sanderson зауытының серіктесі болса, Викерстің ағасы Уильям болат прокатымен айналысқан. Эдвардтың теміржол саласына салған инвестициялары оған Millsands орналасқан компанияны басқаруға мүмкіндік берді, ол «Нейлор Викерс және компания» деп аталды. Компания болаттан құйма жасаумен бастап, тез арада шіркеу қоңырауларын құюмен танымал болды. 1854 жылы Викерстің ұлдары Томас (әдетте «полковник Том» деп аталған милиция офицері) және Альберт Викерс бизнеске қосылды. Олардың ерекше қабілеттері – Том Викерс металлург ретінде, ал Альберт команда құрастырушы және сатушы ретінде – компанияның кейіннен қарқынды дамуының кілті болды. Тарихшы Клайв Требилкок: «Оның ұлы сәулетшілері – полковник Т. Е. (1833–1915) және Альберт Викерс (1838–1919) шабыттандыратын техникалық басшылықты және сондай-ақ өткір коммерциялық бағытты қамтамасыз етті. Екеуі де мізгестің табиғатынан автократтар болған, бірақ ешқайсысы кеңеске құлақ білдірмей немесе өкілеттік беруден жалтарған жоқ; әрқайсысы, әсіресе Альберт, талантты қызметкерлерді таңдауде ерекше қабілетке ие болды» деп жазады. 1863 жылы компания Brightside-тегі Дон өзенінің жағасындағы Шеффилд қаласындағы жаңа орынға көшірілді.

Викерс, Синздер және компания

Компания 1867 жылы Vickers, Sons & Company деген атпен акционерлік қоғамға айналды және біртіндеп көптеген кәсіпорындарды сатып алып, түрлі салаларға қадам басты. 1868 жылы Vickers компаниясы теңіз біліктерін жасауды бастады, 1872 жылы теңіз пернелерін құюға кірісті, ал 1882 жылы соққы пресін орнатты. Vickers 1888 жылы алғашқы броньдық плитасын, ал 1890 жылы алғашқы артиллериялық қаруын өндірді.

Викерс, Синз және Максим

Викерс 1897 жылы Барроу-ин-Фернестегі Барроу кеме құрылыс компаниясын сатып алды, сонымен бірге оның еншілес компаниясы Максим Норденфелт қару-жарақ және оқ-дәрі компаниясын да сатып алып, «Викерс, Сындар және Максим» компаниясы болып құрылды. Осы кезеңде, соның ішінде Бірінші дүниежүзілік соғыста жасалған қару-жарақ пен оқ-дәріге V.S.M. белгісі қойылды.

Барроудағы кемежай «Құрылыс кемежайы» аталды. Осы сатып алулардың нәтижесінде Викерс кемелер мен теңіз жабдықтарынан бастап бронелі плиталарға дейін және түрлі қару-жарақтарды толық көлемде өндіре алды. 1901 жылы Корольдік теңіз күштерінің алғашқы суасты кемесі – Holland 1 Теңіз құрылысы кемежайында суға жіберілді. 1902 жылы Викерс Клайдтағы танымал Джон Браун және Компания кеме құрылыс зауытының жартысына ие болды. 1901 жылы «The Wolseley Tool and Motor Car Company» компаниясы құрылып, 1905 жылы «Siddeley» автокөлігінің танымалдығы мен патенттік құқықтары сатып алынды, бұл компанияның қызметін одан әрі кеңейтуге мүмкіндік берді. 1911 жылы торпеда өндіруші «Whitehead & Company» компаниясының бақылау үлесіне қол жеткізілді.

Викерс Лимитед

1911 жылы компанияның атауы «Викерс Лтд» болып өзгертілді және «Викерс Лтд» (Авиация бөлімі) құру арқылы ұшақ өндірісіне қатысты қызметін кеңейтті. 1912 жылдың 20 қаңтарында Суррейдегі Бруклендсте «Викерс» Ұшу мектебі ашылды. 1919 жылы британдық «Вестингхаус» электр компаниясы «Метрополитен Викерс Электр компаниясы» болып алынды; «Метровик». Осы орайда олар «Метрополитеннің» теміржол саласына да қатысты.

Қайта ұйымдастыру

1926 жылы жүргізілген қайта ұйымдастыру нәтижесінде жылжымалы құрам тобы сақталды: Метрополитен Вагон және Қаржы компаниясы мен Метрополитен Викерс компаниясы, ал келесілері сатылды: Викерс Петтерс Лимитед, Британдық Жарықтандыру және Қозғалту компаниясы, Крейфорд Криктегі фанера бөлімі, Канадалық Викерс, Уильям Бердмор және Ко, және Вулсли Моторс.

Армстронг Уитвортпен бірігу

1927 жылы Vickers Tyneside-дегі Armstrong Whitworth инженерлік компаниясымен бірігіп, Vickers Armstrongs болып құрылды. Armstrong Whitworth Vickers сияқты дамыды, әртүрлі әскери салаларға кеңейіп, Elswick-те артиллерия жасаумен және Tyne өзеніндегі High Walker кеме құрылыс алаңында кеме жасаумен танымал болды. Armstrong компаниясының кеме жасау саласы "Теңіз кемежайына" айналды, ал Vickers компаниясының батыс жағалаудағы мүдделері "Кеме құрылысы кемежайы" деп аталды. Armstrong Whitworth Aircraft жаңа компанияға қосылмады. 1928 жылы авиация бөлімі Vickers (Aviation) Ltd болып қайта құрылып, көп ұзамай Supermarine компаниясын сатып алды, ол Supermarine Aviation Works (Vickers) Ltd болып өзгерді. 1938 жылы екі компания да Vickers Armstrongs (Aircraft) Ltd болып қайта ұйымдастырылды, бірақ бұрынғы Supermarine және Vickers зауыттары өз өнімдерін бұрынғы аттарымен белгілеуді жалғастырды. 1929 жылы сатып алынған теміржол бизнесі Cammell Laird компаниясымен бірігіп, Metropolitan Cammell Carriage & Wagon компаниясын құрды.

Ұлттықлендіру

1960 жылы ұшақтарға қатысты мүдделер «Бристоль», «Ағылшын электр» және «Хантинг Аэрокрафт» компанияларымен біріктіріліп, «Британдық ұшақ корпорациясы» (BAC) құрылды. Оның үлесі Vickers, English Electric және Bristol компанияларына тиесілі болды (тиісінше 40%, 40% және 20%). BAC өз кезегінде «Хантингтің» 70% үлесін иеленді. «Супермарин» операциясы 1963 жылы жабылды, ал 1965 жылы ұшақтарға қатысты «Викерс» атауы қолданылмады. «Ұшақ және кеме жасау индустриясы» заңының талаптарына сәйкес, BAC 1977 жылы мемлекеттік меншікке алынып, «British Aerospace» құрамына енді, ол бүгінде «BAE Systems» түрінде сақталған. «Ұшақ және кеме жасау индустриясы» заңы «Викерстің» кеме жасау бөлімінің де «British Shipbuilders» құрамына мемлекеттік меншікке өтуіне әкелді. Бұл бөлім 1955 жылы «Vickers Armstrong Shipbuilders» деп қайта аталды, ал 1968 жылы «Vickers Limited Shipbuilding Group» болып өзгерді. 1986 жылы бұл бөлім «Vickers Shipbuilding & Engineering» ретінде жекешелендіріліп, кейін «GEC» компаниясының «Marconi Marine» бөлігіне қосылды. Бүгінгі күні ол «BAE Systems Submarines» ретінде жұмыс істеуде.

Vickers plc

Олардың болат өңдеу операциялары да Британдық болат корпорациясына ұлттандырылғаннан кейін, Викерстің қалдықтары Викерс plc болып қайта құрылды. 1986 жылы Викерс қару-жарақ өндіруші Royal Ordnance Factory, Лидс компаниясын сатып алды, ол Викерс қорғаныс жүйелері деп аталды. Басқа сатып алынған компаниялардың ішінде 1990 жылы автомобиль инженерлері Cosworth, 1986 жылы су реактивті машиналарын өндіруші Kamewa және 1998 жылы Норвегияның теңіздік қозғалтқыштары мен инженерлік компаниясы Ulstein бар. 1998 жылы Rolls Royce Motors және Cosworth компаниялары Volkswagen Group-қа 430 миллион фунт стерлингке сатылды, бұл BMW-нің 340 миллион фунт стерлингтік ұсынысын басып өтті.

Викерстің қазіргі жағдайы

1927 жылы Vickers Tyneside-дегі Armstrong Whitworth инженерлік фирмасымен бірігіп, Vickers Armstrongs компаниясын құрды. Armstrong Whitworth Викерске ұқсас дамыды, әр түрлі әскери салаларға кеңейіп, Elswick-тегі артиллерия құрылысымен және Tyne өзеніндегі High Walker кеме жасаушылығымен танымал болды. 1928 жылы авиациялық бөлім өз атын Vickers (Aviation) Ltd деп өзгертті және көп ұзамай Supermarine компаниясын сатып алды, ол "Supermarine Aviation Works (Vickers) Ltd" болып қайта аталды. 1938 жылы екі компания Vickers Armstrongs (Aircraft) Ltd болып қайта ұйымдастырылды, бірақ бұрынғы Supermarine және Vickers зауыттары өз өнімдерін бұрынғы атауларымен таңбалауды жалғастырды. 1929 жылы сатып алынған теміржол бизнесі Cammell Laird компаниясымен біріктіріліп, Metropolitan Cammell Carriage & Wagon компаниясы құрылды. 1.6 Компанияның бесінші өзгерісі. Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Vickers Armstrongs коммерциялық ұшақтарды өндірді. 1959 жылы VC10 реактивтік ұшағын ұсынды, ал сол жылы үкімет Bristol Aeroplane Company, English Electric және Hunting Aircraft компанияларымен бірігуге мәжбүрледі, нәтижесінде British Aircraft Corporation (BAC) құрылды. BAC жетістіктерімен қатар, Hawker Siddeley Group Hawker Harrier 'Jump Jet' және Hawker Siddeley Trident жолаушылар ұшақтарымен де сәттілікке жетті. Екі компания 1960-шы және 1970-шы жылдардың басында келісімшарттар үшін қатарласып бәсекелесті, бірақ Ұлыбритания үкіметі екі ұйымды біріктіруге ниет білдірді. Соңында, 1977 жылдың 29 сәуірінде екі компания ұлттандырылды және British Aerospace Plc атты жаңа компания пайда болды. Vickers сатып алған теміржол бизнесі 1989 жылы Alstom компаниясына сатылды.