Кіріспе
Вортекстік араластырғыш, немесе вортекстер, – зертханаларда сұйықтықтың шағын құтыларында араластыруға арналған қарапайым құрылғы. Ол тік бағытталған қозғалтқыш білігіне және ортасынан сәл ығысқан резеңке бөлікке бекітілген электрмотордан тұрады. Мотор жұмыс істеген кезде резеңке бөлік дөңгелек қозғалыспен жылдам қозғалады. Егер сынақ түтігі немесе басқа да қолайлы ыдыс резеңке тостағанға (немесе оның жиегіне) басылса, қозғалыс ішіндегі сұйықтыққа беріліп, вортек пайда болады. Көптеген вортекстік араластырғыштар 2 немесе 4 пластиналы форматта жасалған, жылдамдығы 100-ден 3200 айналымға дейін реттеледі және үздіксіз жұмыс істеуге немесе тек резеңке бөлікке төменнен қысым жасалғанда ғана жұмыс істеуге бапталуы мүмкін.
Қолдану
Вортексті қоспалағыштар биоғылым зертханаларында кең таралған. Жасуша өсіру және микробиология зертханаларында оларды жасушаларды суспензияға түсіру үшін қолдануға болады. Биохимиялық немесе талдау зертханасында олар сынақ реагенттерін араластыруға немесе сынаманы және сұйылтқышты араластыруға пайдаланылуы мүмкін. Вортексті қоспалағышты Джек А. және Гарольд Д. Крафт ағайындылары Scientific Industries, Inc., N. Y., (зертханалық құралдар өндірушісі) компаниясында жұмыс істеген кезде ойлап тапты. Крафт ағайындылары Scientific Industries, Inc. атынан патент алды. Электрлік вортексті қоспалағышқа балама ретінде "саусақпен араластыру" әдісі бар, онда вортексті қолмен жасау үшін сынақ түтігін саусақ немесе бас бармақпен алға және төмен қарай соққымен қозғалады. Бұл әдіс көбінесе ұзаққа созылады және көбінесе жеткіліксіз суспензияға әкеледі, бірақ вортексті қоспалағыш қолжетімсіз болғанда немесе араластыру күштері сынаманы зақымдағанда кейбір жағдайларда қолайлы болуы мүмкін, бірақ коррозиялық заттар қолданылғанда бұл әдіс ұсынылмайды. Бұл әдіс суспензия жасау үшін қажетті кинетикалық энергияны қажет етпейтін ерітінділерді араластыруды жеделдетуге жақсырақ.
An alternative to the electric vortex mixer is the "finger vortex" technique in which a vortex is created manually by striking a test tube in a forward and downward motion with one's finger or thumb. This generally takes longer and often results in inadequate suspension, although it may be suitable in some cases when a vortex mixer is unavailable or the forces involved in vortexing would damage the sample, but this technique is not recommended when caustic substances are involved. The technique is better suited to accelerate the mixture of solutions which do not require the kinetic energy input needed to create suspensions.
Микроплаталарды айналдыру және инкубациялау
Инкубацияға арналған қолданбалар үшін вихрелік араластырғыштар әртүрлі араластыру жылдамдықтарында дәл температураны бақылауға мүмкіндік береді, бұл оларды иммунохимиялық реакциялар, ферменттер мен ақуыздарды талдау, сондай-ақ микромассивтерді талдау сияқты молекулалық биологияның кең ауқымындағы қолданбалар үшін өте қолайлы етеді.