Кіріспе

Репликалау – бұл микробиологиялық әдіс, онда әртүрлі қатты (агар негізіндегі) селективті өсу ортасын (қоректік заттар жетіспейді немесе антибиотиктер сияқты химиялық өсуге кедерес туғызатын заттарды қамтиды) құрайтын бір немесе бірнеше екінші Петри тақталары, негізгі тақтадан (немесе бас табақтан) микроорганизмдердің бірдей колонияларымен егіледі, осылайша колониялардың бастапқы кеңістіктік орналасуы қайта жандандырылады. Бұл әдіс барқытпен қапталған дискіні басуды, содан кейін материалдың көмегімен бастапқы тақтан алынған колониялардың жасушаларын екінші тақталарға көшіруді қамтиды. Әдетте, колониялардың көп саны (шамамен 30-300) репликалау арқылы көшіріледі, себебі әрбір колонияны жеке тақтаға егу қиын. Репликалаудың мақсаты – негізгі тақтаны және кез келген қосымша тақталарды салыстыру, көбінесе қажетті фенотипті анықтау үшін. Мысалы, егер колония негізгі тақтада (немесе бас тақтада) болса, бірақ екінші тақтада пайда болмаса, онда бұл колонияның осы екінші тақтадағы затқа сезімтал екенін көрсетеді. Ауксотрофия және антибиотиктерге төзімділік сияқты фенотиптерді анықтауға болады. Репликалау "теріс іріктеуге" өте ыңғайлы. Дегенмен, "іріктеу" терминін пайдаланудың орнына "теріс скрининг" деп айту дұрыс. Мысалы, егер ампициллинге сезімтал колонияларды іріктегіңіз келсе, негізгі тақта екінші Amp+ агар тақтасына репликаланған болуы керек. Екінші тақтадағы сезімтал колониялар өледі, бірақ колониялардың орналасуы ампициллинге төзімді колониялардың орналасуымен сәйкес келетін болғандықтан, оларды бастапқы тақтан табуға болады. Содан кейін сезімтал колонияларды бастапқы тақтан алып тастауға болады. Көбінесе соңғы тақта селективті болмайды. Суретте Amp+ тақтасынан кейін селективті емес тақта репликаланады, бұл селективті тақтада өсудің болмауы клеткаларды ауыстырудың нәтижесі емес, селекцияның өзіне байланысты екенін растайды. Егер үшінші (селективті емес) тақтада өсім болса, бірақ екіншісінде болмаса, селективті агент өсудің болмауына жауапты. Егер селекциялық емес тақтада өсім болмаса, онда өміршең жасушалардың көшірілгенін айта алмаймыз және селективті ортада өсудің болуы немемесе болмауы туралы ешқандай қорытынды жасауға болмайды. Бұл, әсіресе, бастапқы тақтадағы жасушалардың жасы немесе тірі қалу қабілеті туралы сұрақтар туындағанда пайдалы. Екінші тақталардың әртүрлі селективті өсу ортасымен әртүрлілігін арттыру арқылы, көптеген жеке оқшауланған колонияларды көптеген фенотиптерге тез арада скринингтеуге болады. Репликалауды жасау екі қадамды қажет етті. Бірінші қадам – мәселені анықтау: колонияларды анықтап көшіру әдісі. Екінші қадам – бірінші қадамды сенімді түрде жүзеге асыру құралын ойлап табу. Репликалауды алғаш рет Эстер Ледерберг және Джошуа Ледерберг 1952 жылы сипаттады. Ағар тақталарының бірі антибиотиктерге төзімді болуы мүмкін. Ледерберг стерильдеуге болатын, тік талшықтары бар матаны іздеді, бұл классикалық түрде колонияларды көшіру үшін қолданылатын 2D-аналогты "сым щеткасына" ұқсас. Қағаз қанағаттандырмайтын болды, өйткені "оның бүйірлік капиллярлығы және колонияларды қысуы бастапқы өсу үлгісін бұрмалап, бұзды", ал нейлон барқыты тым қымбат болды және оның қатаң талшықтары проблема туғызды, нәтижесінде мақта барқытын таңдап, стандарттауға келді. Бактериялармен алғаш рет көрсетілген кезде, барқытқа негізделген репликалау эукариоттардың микробиологиясында, мысалы, ашытқыда стандартты әдіске айналды.