Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Уотерлоо ауылы – АҚШ-тың Нью-Джерси штатының солтүстік-батысындағы Суссекс округіне қарасты Байрам қалашығындағы (Станхоптан батысқа қарай) қайта жаңартылған 19 ғасырлық канал қаласы. Бұл қауымшалық шамамен 164 км (102 миль) болатын Моррис каналының, Джерси-Ситиден (Нью-Йорктегі Манхэттеннен Хадсон өзені арқылы) Нью-Джерси штатының Филлипсбург қаласына (Пенсильвания штатының Истон қаласынан Делавэр өзені арқылы) дейінгі саяхатының ортасы болды. Уотерлоода каналды пайдалану үшін қажетті барлық жағдайлар болды, оның ішінде қонақүй, жалпы дүкен, шіркеу, ұстахана (каналдағы еселдерге қызмет көрсету үшін) және су тірмені. Канал жұмыскерлері үшін Уотерлооның географиялық орны Филлипсбург пен Джерси-Сити арасындағы екі күндік сапарда түнгі тоқтау орны болуға қолайлы болған. Қазір ол Аламүчи таулары мемлекеттік саябағындағы ашық аспан астындағы мұражай болып табылады. Мемлекеттік саябақтың бір бөлігі ретінде ол күн шығудан күн батуға дейін жұртшылыққа ашық. Ауыл 1977 жылдың 13 қыркүйегінде Ұлттық тарихи орындар тізіміне енгізілді.
Waterloo Village is a restored 19th century canal town in Byram Township, Sussex County (west of Stanhope) in northwestern New Jersey, United States. The community was approximately the half way point in the roughly 102 mile (164 km) trip along the Morris Canal, which ran from Jersey City (across the Hudson River from Manhattan, New York) to Phillipsburg, New Jersey, (across the Delaware River from Easton, Pennsylvania). Waterloo possessed all the accommodations necessary to service the needs of a canal operation, including an inn, a general store, a church, a blacksmith shop (to service the mules on the canal), and a watermill. For canal workers, Waterloo's geographic location would have been conducive to being an overnight stopover point on the two day trip between Phillipsburg and Jersey City. It is currently an open air museum in Allamuchy Mountain State Park. As part of the State Park, it is open to the public from sunrise to sunset. The village was added to the National Register of Historic Places on September 13, 1977.
Каналдар мен темір жол дәуірі
1831 жылы ашылған Моррис каналының тасымалдау көлемі, негізінен Пенсильваниядан келген антрацит көмірі, АҚШ Азамат соғысы аяқталғаннан кейін көп ұзамай, 1860 жылдардың соңында ең жоғары деңгейге жетті. Осыған дейін жергілікті теміржолдар – Лаккаванна теміржолының Суссекс тармағы және Моррис және Эссекс теміржолы – каналдың жұмысын толықтырып қана қоймай, оған бәсекелес болған жоқ. Екі теміржол да ауылға жақын жерден өтті. Соғыстан кейін каналдың тасымалы жылдамырақ және сенімдірек теміржолға ауыса бастады. Көптеген қыстарда канал мұзымен қатып, ең көп сұранысқа ие болған кезде кешіп қалуы мүмкін еді. Осының салдарынан канал тұрақты түрде құлдырады, сондай-ақ Ватерлоо ауылы да құлдырады. Канал 1924 жылға дейін ресми түрде жабылмаса да, 1900 жылдан кейін канал жарғысының талаптарын орындау үшін жылына бір қайықтан аспайтын еді. Ұлы экономикалық дағдарыс кезінде Ватерлоо ауылының алғашқы иелері оны тастап кетті.
Opened in 1831, the Morris Canal's traffic volume, which was primarily anthracite coal from Pennsylvania, peaked during the late 1860s, shortly after the end of the American Civil War. Up until that time, the local railroads — the Lackawanna Railroad's Sussex Branch and Morris and Essex Railroad — had only supplemented the canal's operation, rather than competing with it. Both railroads ran within a short distance of the village. After the War, the canal's traffic began to quickly shift over to the much faster and more reliable railroad. It was expected that during most winters the canal would be frozen solid, and thus impassable during the time when its chief commodity was in greatest demand. As a result, the canal underwent a steady decline, and so did Waterloo Village. Although the canal was not officially abandoned until 1924, rarely did more than one boat a year (to fulfill the conditions of the canal's charter) run through the canal after 1900. By the time of the Great Depression, Waterloo Village had been abandoned by its original owners.
Құтқарушылар
Ауылдың орналасқан жері, Лаккаванна темір жолына жақын болғандықтан (Уотерлоо маңында Нью-Йоркке қарай баурайы тік болғандықтан, жүк пойыздары осы баурайды көтерілу кезінде өте баяу жылдамдықпен жүретін), мұндағы саяхатшыларға вагондарға отыру және түсу оңай болды. Сөйтіп, саяхатшылар Уотерлооны тауып алып, Нью-Йоркке қарайғы сапарларында тоқтау орны ретінде пайдаланды. Ауылдың осы жаңа қызметі бір ғасыр бұрынғы мақсатынан көп ерекшеленбеді. Саяхатшылар 1930 және 1940 жылдары Уотерлоо ауылын басып алып, оны қорғады. Алғашқы Уотерлоо теміржол станциясы 1940 жылдары станциядан көшіріліп, Нью-Джерси штатының Маунт-Олив қалашығындағы 206 тас жолындағы жеке үйге айналды.
The village's location, within a short distance of the Lackawanna Railroad (which had to overcome a steep eastbound grade towards New York near Waterloo, slowing freight trains to a crawl as they labored up the hill to Netcong), made it easy for hobos to jump on and off boxcars. The hobos, as it turned out, found Waterloo and adopted it as a stopping off point on their cross country journey towards New York. This new purpose for the village wasn't all that different from its original purpose a century earlier. The hobos protected Waterloo Village by occupying it throughout the 1930s and '40s. The original Waterloo railroad station was moved from the station site during the 1940s and became a private residence on U. S. Route 206 in Mount Olive Township, New Jersey.
Қайта тууы
Персиваль 'Перси' Лич 1967 жылы ауылды қайта жаңартуды қаржыландыру үшін коммерциялық емес 'Ватерлоо өнер қоры' құрды. Лич және оның интерьер дизайнымен айналысатын серіктесі Лу Гуаланди оны жұмыс істейтін ұсталар, қыш өндірушілер, шам жасаушылар және тоқымашылар отарлық тарихи кезеңдердегі қолөнерлерді көрсетіп, тірі тарих туристік орталығына айналдырды. Көп ұзамай ауыл Нью-Джерси штатының Аламучи таулары мемлекеттік саябағының бір бөлігіне айналды. Кіру билеттерінен түскен қаражат осы орынның басқару шығындарын жабуға жеткіліксіз болғандықтан, серіктестер корпоративтік және мемлекеттік гранттар іздеді, бірақ 1977 жылы соңында қаражат жинау үшін мүлік аумағында ашық аспан астындағы концерт алаңын ашты. 'Ватерлоо' сахнасында Мэдди Уотерс, Джонни Кэш, 'Бич Бойз', 'Степпенвольф', 'Оллман бауырлары', 'Америка', Арло Гатри, 'Фиш', 'Чикаго', Рой Орбисон, Боб Дилан, Нил Янг, 'Индиго Гёрлс', Эди Брикелл, Мелисса Этеридж, Джо Кокер, 'Муди Блюз', 'Блюз Саяхатшысы', Рей Чарльз, "Сыршы Ал" Янкович, 'Блю Ойстер Калт' және үш 'Lollapalooza' гастрольдік турлары сияқты танымал артистер өнер көрсетті. Поп және рок концерттерінен басқа, 'Ватерлоо' қолөнер көрмелері, этникалық фестивальдер, конвенциялар, 'Метрополитен операсы', джаз, классикалық музыка және Джеральдин Р. Додж атындағы поэзия фестиваліне де қонақ болды.
Percival 'Percy' Leach established the not for profit Waterloo Foundation for the Arts to finance the restoration of the village in 1967. Leach and his partner in the interior design business Lou Gualandi turned it into a living history tourist attraction with working blacksmiths, potters, candle dippers and weavers demonstrated crafts from the colonial historic eras. The village would eventually become part of New Jersey's Allamuchy Mountain State Park. Admissions fees being never enough to cover the administrative costs of the attraction, the partners sought out corporate and state grants, but ultimately opened an open air concert field on the property in 1977 to raise funds. Notable acts who have performed at Waterloo include Muddy Waters, Johnny Cash, the Beach Boys, Steppenwolf, the Allman Brothers, America, Arlo Guthrie, Phish, Chicago, Roy Orbison, Bob Dylan, Neil Young, Indigo Girls, Edie Brickell, Melissa Etheridge, Joe Cocker, The Moody Blues, Blues Traveler, Ray Charles, "Weird Al" Yankovic, Blue Öyster Cult and three Lollapalooza tours. In addition to pop and rock concerts, Waterloo has also hosted craft shows, ethnic festivals, conventions, Metropolitan Opera, jazz, classical music and the Geraldine R. Dodge Poetry Festival.
Дау-жанжал, құлдырау және жабылу
Гуаландидің 1988 жылы қайтыс болғаннан кейін Лич бірнеше дау-дамайларға қатысты, бұл Waterloo Foundation for the Arts-ты қатаң тексеруге алып келді. Ең көп дау тудырған, BASF корпорациясына бұрынғыда Аламучи таулары мемлекеттік паркінің бір бөлігі болған жерге ірі корпоративтік кеңсе салуға рұқсат берген, «жер ауыстыру» деп аталатын мәміле болды. Содан кейін Уотерлоо директорлар кеңесі жаңа басқару тобын тартты және 1990-жылдардың ортасынан соңына дейін ауылды басқаруға сенімді қайта орнатуға тырысты. 1995 жылы 18 000 билет сатылса да, 30 000 адам келген Phish концертінде бір адам қаза тапты. Мұндай оқиғалар аймақтың шектеулі қолжетімді жолдарын толығымен тоқтатты және айналасындағы қалалармен үлкен шиеленіске әкелді. Осы кезде қор концерттерді азайта бастады. 2003-2006 жылдар аралығында Waterloo Foundation for the Arts Нью-Джерси штатынан жалпы шығындарға 900 000 доллар, ал 2000 жылдан бері жөндеу жұмыстарын жүргізуге 300 000 доллардан астам қаржы алды. Штат ауылдың жұмысына наразылығын білдіргендіктен, ұйым күткен 250 000 доллар, ол сайттың 2 миллион долларлық операциялық бюджетіне бағытталатын еді, 2007 жылғы штаттық бюджеттен кесілді. 2006 жылдың желтоқсан айында Уотерлоо ауылы, жеке меншікке тиесілі Waterloo United Methodist Church-тен басқа, жабылды. Бұл шіркеуде шағын, бірақ адал қауым бар және ол 150 жылдан бері үздіксіз жұмыс істеп келеді. 2006 жылдан бастап ауыл тек ара-тұра ғана ашылды. Перси Лич 2007 жылы қайтыс болды, бұл ұйымның болашағын белгісіз қалдырды.
Following Gualandi's death in 1988, Leach became involved in several controversies that brought greater scrutiny upon the Waterloo Foundation for the Arts. The most controversial was the so called "land swap" that allowed BASF corporation to build a large corporate headquarters on land that had once been part of Allamuchy Mountain State Park. The Waterloo board of directors subsequently brought in a new management team and throughout the mid to late 1990s tried to rebuild trust in the running of the village. In 1995, a concert goer died at a Phish concert that had attracted 30,000 people even though only 18,000 tickets were sold. Events like this had completely overwhelmed the area's limited access roads and caused considerable friction with the surrounding towns. The foundation began downsizing the concerts around this time. In the period from 2003 to 2006, the Waterloo Foundation for the Arts had received $900,000 from the State of New Jersey for general expenses, along with more than $300,000 since 2000 to cover repairs. As the state showed increasing displeasure with the village's operation, the $250,000 the group had expected to receive, which would have been used towards the $2 million operating budget for the site, was cut from the 2007 state budget. Waterloo Village was shut down in December 2006, except for the privately owned Waterloo United Methodist Church, which has a small but dedicated congregation and continues to operate as it has for over 150 years. In the period beginning in 2006, the Village was only open intermittently. Percy Leach died in 2007 leaving the organization's future uncertain.
Қайта ашу
Жабылудан кейін бірнеше ұйым ауылдың әр түрлі аспектілерін қайта жаңғыртуды жалғастырды. "Ватерлоо достары" және "Канал қоғамы" "Канал Таун" ауданына, ал "Ватерлоодағы Винакунг" атты коммерциялық емес ұйым "Ленапе" үнді ауылының тұрақтылығына баса назар аударды. 2014 жылы NJDEP Парктер және орман шаруашылығы бөлімімен жасалған концессиялық келісім арқылы ауылда алдын ала брондау арқылы топтық саяхаттар мен бағдарламалар қолжетімді болды. Winakung at Waterloo Inc. білім беру бағдарламалары негізгі оқу жоспарының стандарттарына сай келеді және мектеп сапарлары, скауттар тобы және жазғы лагерьтерге арналған саяхаттар үшін өте ыңғайлы. Winakung at Waterloo Inc. сондай-ақ мектептер, кітапханалар, тарихи қоғамдар, "Таза қоғамдастықтар" және тағы да басқалар үшін жыл бойына кең ауқымды бағдарламалар ұсынады. 2014 жылдың көктемінде Филадельфия қаласынан келген Джеффри Миллер Кетринг (JAM Catering) компаниясына 10 жылға жалға беру шарты (тағы 10 жылға ұзарту мүмкіндігімен) берілді, осылайша олар Уотерлоо ауылының эксклюзивті тамақтандырушысы атанды. JAM компаниясы кеңес үйін және павильонды жаңартты. 2014 жылдың мамыр айынан бастап ауылда жыл сайынғы қайырымдылық шарасы – SMS италиялық фестивалі өте бастады, ол St Michael мектебінің балаларын қолдайды. 2017 жылдың мамыр айында болашақ фестивальдерге дайындық жасау және жаңа сахнаның салынуына орын ашу үшін сахна бұзылды.
Since the closing, several organizations have continued to restore aspects of the village. Friends of Waterloo and the Canal Society focused on Canal Town while a non profit called Winakung at Waterloo Inc. focused on the sustainability of the Lenape Indian Village. Through a concession agreement with the NJDEP Division of Parks and Forestry in 2014, group tours and programs became available at the village by reservation. Winakung at Waterloo Inc. educational programs meet core curriculum standards and are ideal for school trips, scout groups, and summer camp field trips. Winakung at Waterloo Inc. also offers year round outreach programs for schools, libraries, historical societies, Clean Communities, and more. In the spring of 2014, a 10 year lease (with the option of 10 more) was awarded to Jeffrey Miller Catering (JAM Catering) out of Philadelphia, making them the exclusive caterer for Waterloo Village. JAM has renovated the Meeting House and Pavilion. Beginning May 2014, the SMS Italian Festival, an annual Non Profit event supporting the children of St Michael School, began at the village. In May 2017, the stage was demolished to prepare for future festivals and make way for a new stage to be built on the grounds.
Біріккен методистік шіркеу
Уотерлоо ауылының біріккен методистік шіркеуінің іргетасы 1859 жылдың 9 тамызында қаланды, ал шіркеу 1860 жылдың 9 ақпанында пайдалануға берілді. Генерал Джон Смит шіркеу ауласындағы қорымға көмілген алғашқы адам болды.
The cornerstone for the Waterloo Village United Methodist Church was set on August 9, 1859, and the church was dedicated on February 9, 1860. General John Smith was the first to be buried in the churchyard cemetery.