Кіріспе

Иоанн Сузенброт (сонымен қатар Сусемброт деп те аталады, сондай-ақ Иоганн немесе Ханс Сузенброт деп те аталады, 1484/1485–1542/1543) – неміс гуманисі, латын тілінің мұғалімі және оқулықтардың авторы. Сузенброт Императорлық еркін қала Ванген-им-Аллгауда дүниеге келді және Вена мен Базель университеттерінде білім алды. 1506 жылдан бастап Люткирхте, содан кейін Пфуллендорфта, Шаффхаузенде, ал 1522 жылдан бастап Равенсбургте мұғалім болып жұмыс істеді. Ол латын тілінде бірнеше кітап жазды, олардың ішінде латын тіліндегі «Grammaticae artis institutio» оқулығы және христиан өлеңдерінің жинағы бар. Оның риторикаға арналған «Epitome troporum» оқулығында 132 троп пен фигура анықталып, олардың ежелгі әдебиетте қолданылуына мысалдар келтіріледі, сондай-ақ риторика туралы заманауи кітаптардағы сілтемелер де бар. Протестанттық реформация дәуірінде өмір сүрген Сузенброт Рим-католик дінінде берік тұрды. Шамамен 1542 жылы Сузенброт Равенсбургте мас бокал жасаушымен болған төбелес салдарынан алған жарақаттарынан көз жұмды. Сузенброттың оқулықтары оның есімін Еуропаның түкпір-түкпіріндегі оқушыларға жеткізді. Уильям Шекспир «Epitome troporum» оқулығымен таныс болған сияқты, өйткені Т. В. Болдуин атап өткендей, ол өзінің шығармаларында Сузенброттың кітабынан көптеген мысалдарды пайдаланған. Ол сондай-ақ Габриэль Харви, Томас Наше және Томас Уотсон сияқты өзге де елизаветалық жазушылар мен ақындарға белгілі риторик болды. 1615 жылдың 12 наурызында Кембридждегі Тринити колледжінің студенттері король Джеймс І-нің қатысуымен Ройстонда Джон Чапелл жазған болуы мүмкін «Сузенброт немесе Фортуния» атты латын комедиясын қойды. 1660 жылға дейін ағылшын педагогы Чарльз Хуль грамматика мектептері үшін оқулық ретінде Сузенброттың «Эпитомын» ұсынды.