Кіріспе

Ағылшын суретшісі және өнер педагогы сэр Уильям Мензис Колдстрим, CBE (28 ақпан 1908 – 18 ақпан 1987) – ағылшын реалистік суретшісі және ұзақ жылдар бойы өнер оқытушысы болған.

Өмірбаян

Колдстрим Солтүстік Англиядағы Нортумберлендтің Белфорд қаласында, Джордж Пробин Колдстрим мен оның әйелі Сьюзан Джейн Лилианның екінші ұлы ретінде дүниеге келді. Оның анасының туыстары шотландтық жер иелері болған. Ол Лондонда өсті, жеке білім алды, содан кейін 1926-1929 жылдар аралығында Слэйд көркемсурет мектебінде оқыды. 1931 жылы Лондон суретшілер қауымдастығына, ал екі жылдан кейін Лондон тобына қосылды. 1934 жылы Колдстрим Джон Гриерсонмен бірге деректі фильмдер түсіру үшін GPO кино бөліміне келді. GPO-да жұмыс істеген кезінде Колдстрим В. Х. Ауден, Бенджамин Бриттен және Барнетт Фридманмен бірге жұмыс істеді, бірақ сурет салуын да жалғастырды. 1937 жылы Кеннет Кларктың қаржылық көмегімен Колдстрим толық уақытқа сурет салуға қайта оралды. Сол жылы ол Грэм Белл, Виктор Пасмор және Клод Роджерспен бірге Эустон Роуд мектебін құрды, ал бұрын қысқа ғұмырлы объективті абстракция қозғалысына қатысқан еді. Осы кезеңдегі суреттерінің ішінде Стивен Спендерге үйленген Инез Перннің портреті ерекше көзге түседі, ол «аналитикалық реализмнің шедеврі» деп аталды және оны салуға қырық отырыс қажет болған деседі. Колдстримнің ерте жылдары социалистік идеалдарға берілгендігімен және элиталық емес өнер формасын іздеумен сипатталды. Осы мақсатта ол Ұлыбританияның Mass Observation әлеуметтік сараптамасын қолдады және олардың 1938 жылғы Болтонға жасаған сурет сапарына қатысты. Алдымен ол Довер маңындағы оқу полкінде мерген болып қызмет етті, содан кейін 1940 жылдан 1943 жылға дейін Фарнемдегі және кейін Бристольдегі Камуфляж командасында камуфляж офицері болды. 1943 жылы Соғыс суретшілерінің кеңесші комитеті, WWAC, Колдстримге толық уақытты тапсырма ұсынды, ол бұрын комитет үшін жұмыс істеуден бас тарған болатын. Ол Каирде үнділік көлік бөлімімен бірге болды және ондағы адамдардың төрт портретін салды. Каирден Италияға сапар шегіп, Капуа, Римини және Флоренция қалаларындағы ғимараттарды суретке түсірді. Жұмыс істеудің баяудығына байланысты Колдстрим WAAC тапсырысы кезінде бар болғаны тоғыз сурет жасады. Ол сондай-ақ Хелен Дарбиширді Оксфордтың Сомервилл колледжінің директоры ретінде суретке түсірді. 1945 жылдың қараша айында ол Камбервелл өнер және қолөнер мектебінде қонақ оқытушы, кейіннен профессор болды. 1949 жылы Слейд мектебінің директоры және көркемсурет профессоры болып қайта оралды. Оның басшылығымен Слейд халықаралық деңгейде танымал болды. 1952 жылы ол CBE орденімен марапатталды. 1956 жылы Корольдің туған күні құрметіне Колдстрим рыцарь атағын алды. 1958-1971 жылдары ол өнер білімі жөніндегі Ұлттық кеңесші кеңестің төрағасы болды, ол 1960 жылы өзінің алғашқы есебін жариялады, ол «Coldstream Report» деп аталды, онда жаңа өнер және дизайн дипломының (Dip. A. D.) талаптары баяндалған. Колдстримнің ұсыныстары ақырында көптеген өнер мектептеріне дипломдық мәртебе берілуіне әкелді. Ол сондай-ақ өнер кеңесі төрағасының орынбасары, Ковент-Гардендегі Корольдік опера үйінің директоры және Ұлттық галереяның қамқоршысы лауазымдарын атқарды. 1964 жылдан 1971 жылға дейін Британдық кино институтының төрағасы болды. 1978 жылы ол Сер Миша Блэк сыйлығымен марапатталды және Медалистер колледжіне енгізілді. Колдстрим 1975 жылы Слейд мектебінен зейнеткерлікке шықты және 1984 жылға дейін сурет салуын жалғастырды, сонда оның денсаулығы күрт нашарлады. 1987 жылдың 18 ақпанында Лондондағы Корольдік гомеопатиялық ауруханада қайтыс болды.

Жеке өмір

1931 жылы Слэйдте оқып жүргенде Колдстрим Нэнси Шарппен танысып, үйленді. Олардың некесі 1942 жылға дейін сақталды және одан екі қызы дүниеге келді. 1960 жылы ол модельшісі Моника Хойерге үйленді, олардың үш баласы болды – бір ұл және екі қыз.

Әдіс және жұмыстар

Колдстрим тікелей табиғаттан сурет салуға берілген; ол бірде: "Көргеніммен басқарылуға рұқсат бермесем, қызығушылығымды жоғалтамын" деген еді. Оның реализмінің негізі – келесі әдіспен жүргізілген мұқият өлшемдер: сурет салуға тиіс нысанның алдында тұрып, суретші қылқаламды қолдың ұзындығында тік ұстайды. Бір көзін жұмып, суретші қылқалам сабын бармағымен жоғары немесе төмен жылжыту арқылы нысанның өлшемдерін немесе аралықты анықтайды. Бұл мәлімет басқа нысандармен немесе аралықтармен салыстырылады, ал қылқалам қолдың ұзындығында ұсталып тұрады. Осындай өлшемдердің арқасында суретші дәстүрлі перспективаны қолданбай, көзімен көргенін суреттей алады. Колдстримнің суреттерінде көптеген ұсақ көлденең және тік сызықтар бар, ол осы координаттарды шындыққа сай екенін тексеру үшін белгілеп қойған. Осы еңбекқорлық әдістерінің нәтижесінде Колдстрим баяу жұмыс істеді, бір туындыны аяқтау үшін бірнеше ай бойы жиырмаға жуық отырысқа қатысты. Оның туындыларына натюрморттар, пейзаждар (көбінесе сәулеттік құрылымдарға бағытталған), портреттер және әйелдердің жалаңаш суреттері кіреді.