Кіріспе

Англия шіркеуінің епархиясы

Бат және Уэллс епархиясы – Англиядағы Англия шіркеуінің Кентербери провинциясындағы епархия. Епархия Сомерсет графтығының және Дорсет аймағының шағын бөлігінің аумағын қамтиды. Бат және Уэллс епископының резиденциясы Сомерсеттегі Уэллс қаласындағы Сент-Эндрю соборында орналасқан.

Ертедегі атаулардың өзгеруі

909 жылға дейін Сомерсет Шерборн епархиясының құрамында болды. Осы жылы Ательм (кейін Кентербери архиепискобы) Уэллс епархиясының алғашқы епискобы болып тағайындалды, соның нәтижесінде ондағы дінсіз шіркеу епархиялық соборға айналды. Уэллстегі зайырлы канондар Гластонбери және Бат монастырларының монахтарымен епархиядағы басымдық үшін күресті, және собордың мәртебесін сақтау қиын болды, тіпті канондар нан табу үшін тілеуге мәжбүр болды. 1060 жылы Гиза осы мұңайған собор шіркеуінің епискобы болып тағайындалды. Оның басшылығымен корольдер Эдуард Исповедник, Гарольд және І Вильгельмнен бірінен соң бірі жерлер берілді, және зайырлы қауым үшін ғимараттар салынды. Гизаның ізбасары Джон де Вилула (1088–1122) 1090 жылы орны ауыстырып, шіркеуді Бат епархиясына айналдырды, Әулие Петр мен Пауылдың аббат шіркеуін собор ретінде пайдаланды, осылайша Уэллс соборының мәртебесін төмендетті. 1136 жылы епископ болып тағайындалған Льюс Роберт Уэллстің мәртебесін арттырды. Соборды қайта жаңартумен қатар, ол Баттың басымдығын сақтап, орналасқан жерін екі шіркеуде де қалдырды, ал епископты екі тарап та сайлады. Дегенмен, епархиялық атау өзгеріссіз қалды. Реджинальд фиц Джоселин (епископ, 1174–91) Линкольннің Әулие Хьюын Англияға әкелді, ал Реджинальдтың ізбасары Саварик Фицгельдевин (1192–1205) 1197 жылы Гластонбери аббаттығын епархияға күшпен қосып алды. Ол Папа III Целестиннің келісімімен орнын сол жерге көшірді, және епархия ресми түрде Гластонбери епархиясы деп аталды. Алайда Гластонбери монахтары Савариктің билігін мойындамады, сондықтан Бат және Гластонбери епархиясы атағы оның ізбасары, Уэллстің тумасы Джоселин 1219 жылы Гластонбериге деген талаптан бас тартқанға дейін барлық жағдайларда қолданылды. Одан кейін ол Бат епархиясының атауын қабылдады. Ол өзінің атауында Уэллс есімін қолданбағанымен, оның қалаға қосқан үлесі епархияның басқа кез келген епископынан артық болды: оның басшылығымен собор қалпына келтіріліп, кеңейтілді, батыс фасады қосылды, бұл ғимараттың ерекше белгісіне айналды. Бұдан өзге, ол 35 канонды 50-ге дейін көбейтіп, қала үшін гимназия құрды. Алайда, 1242 жылы оның қайтысынан кейін, Баттағы монахтар олардың бірі Роджерді Уэллс тарапын ескермей, оның ізбасары ретінде біржақты сайлады. Оның тағайындалуы король III Генрих және жаңа папа IV Иннокентийден расталды. Уэллс тарапы бұл шешімге шағымданды, нәтижесінде Папа 1245 жылғы 3 қаңтарда Роджер қызметте қалатынын, бірақ ол одан әрі Бат және Уэллс епархиясы деп аталатын епархияның епископы болатынын жариялады.

Ортағасырлық Бат және Уэллс епархиясы

Сондықтан Бат және Уэллс епархиясы (Badoniensis et Wellensis) 1245 жылдан бастау алады. Епархия құрамында Бат, Уэллс және Таунтонның үш архидиакондықтары болды. 1267-1274 жылдар аралығында епископ болған Битондық Уильям өзінің ізгілігімен танымал болды, ал оның қабірі Уэллсте қастерлі қасиетті орынға айналды. Ғимараттардың құрылысын аяқтау 1329-63 жылдар аралығында епископ болған Шрусберидің Ральфының кезінде жүзеге асты. Томас Беккинтон (епископ 1443-65) қаланың тағы бір белгілі жомарт меценаты болды. Оливер Кинг (1495-1503) Бат аббаттығын кешкі тікбұрышты стильде қайта жаңартты. Жұмыс 1499 жылы басталды және 1530 жылы Джон Клерктің басшылығымен аяқталды. Аббатхана алдағы Реформациядан бұрын аяқталған соңғы толыққанды монастырлық құрылыс болды. Оның орнына 1504-18 жылдары епископ болған, бірақ епархияны басқармаған Адриано Кастеллеси келді, ол тұста белгілі тарихшы Полидор Вергилий епархияны басқарды. Кастеллесидің ізбасары Томас Вулси (1518-23) де епархияны Йорк епархиясымен бірге басқарды.

Реформация

Баттағы аббатхана 1538 жылы Англия реформациясы кезінде король Генрих VIII таратып жіберді. Одан кейін Англия шіркеуінің епискобы, бұрынғы үлгіні сақтап, тек Уэллс қаласында ғана орналасты. Уильям Барлоу 1548 жылы тағайындалды. Ол 1553 жылы I Мария патшайым таққа отырғанда қашып кетті, ал оның ізбасары римдік католик Гилберт Бурн (1554–59) болды, ол патшайым Елизавета I тарапынан қызметтен алынып, Лондон мұнарасына қамалды. 1569 жылы ол түрмеде қайтыс болған он бір римдік католик епископтың біріне айналды.

XIX ғасыр

1835 жылғы Англия мен Уэльстің шіркеу кірістерін зерттеу үшін тағайындалған комиссарлардың баяндамасында, осы епархияның жылдық таза кірісі 5,946 фунт стерлинг құрады. Бұл оны Англиядағы ең бай епархиялардың бірі етіп көрсетті.

Қазіргі епархия

Епархиялық кеңселер, епископтардың кеңселерi мен резиденциялары және собордың бәрі Уэллс қаласында орналасқан. Епархия Бат епархиясы немесе Уэллс епархиясы деп емес, Бат және Уэллс епархиясы деп аталады.